Nông nghiệp Việt Nam - trụ đỡ kinh tế trong biến động toàn cầu

Ngành nông nghiệp vượt khó, tăng trưởng ổn định đóng góp quan trọng vào an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô

Nông nghiệp bứt phá trong gian khó, khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế

Chiều 31/12, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Báo cáo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đánh giá, năm 2025 là một trong những năm khó khăn nhất của ngành khi phải cùng lúc đối mặt với tác động của chiến tranh thương mại, chính sách thuế đối ứng từ Hoa Kỳ; quá trình đổi mới, sắp xếp tinh gọn bộ máy theo chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước; cùng diễn biến thời tiết cực đoan với tình trạng “bão chồng bão, lũ chồng lũ”.

Trong bối cảnh đó, với phương châm hành động “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tinh gọn hiệu quả, tăng tốc bứt phá”, toàn ngành đã nỗ lực vượt qua khó khăn, đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, giá trị gia tăng khu vực nông, lâm, thủy sản năm 2025 ước tăng từ 3,7-3,92%, cơ bản đạt mục tiêu đề ra. Đặc biệt, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD. Xuất siêu đạt khoảng 20,7 tỷ USD, tăng gần 17%, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của ngành trong cân đối vĩ mô và ổn định kinh tế đất nước.

Ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định số 35/2025/NĐ-CP, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã khẩn trương triển khai việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước thông suốt, không gây gián đoạn cho người dân và doanh nghiệp. Bộ chủ động rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ để khắc phục tình trạng chồng chéo; đồng thời tiếp nhận thêm nhiệm vụ quản lý nhà nước về giảm nghèo.

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, kết quả, cơ cấu tổ chức được tinh gọn mạnh mẽ: giảm 45,45% đầu mối trực thuộc, giảm hơn 24% đơn vị sự nghiệp và hơn 20% đầu mối cấp phòng. Theo lộ trình được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ sẽ tiếp tục giảm thêm các đơn vị sự nghiệp công lập, hướng tới bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Cùng với đó, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế tiếp tục là điểm sáng. Chỉ trong năm 2025, Bộ đã ban hành 111 văn bản quy phạm pháp luật; đặc biệt tham mưu Quốc hội thông qua 2 luật và 1 nghị quyết sửa đổi, bổ sung 17 luật liên quan, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn quản lý nông nghiệp, tài nguyên và môi trường.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, sản xuất nông, lâm, thủy sản duy trì ổn định, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Các chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và an sinh xã hội tiếp tục được triển khai đồng bộ. Công tác quản lý đất đai, tài nguyên nước, bảo vệ môi trường không khí, môi trường nước và xử lý chất thải rắn sinh hoạt có nhiều chuyển biến tích cực; năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai, quản lý đê điều từng bước được nâng cao.

Đánh giá về kết quả năm 2025, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khẳng định, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã vượt qua giai đoạn chuyển tiếp hết sức phức tạp, hoàn thành tốt nhiệm vụ trên cả 17 lĩnh vực công tác, thể hiện năng lực điều hành, tinh thần trách nhiệm và sự nỗ lực lớn của toàn ngành.

Tư duy đột phá cho giai đoạn mới

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, giai đoạn 2015-2025 là chặng đường đầy thử thách, song ngành nông nghiệp Việt Nam không chỉ duy trì tăng trưởng mà còn phát triển theo hướng nhanh và bền vững.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo hội nghị

Theo Thủ tướng, đại dịch Covid-19, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, các rào cản thương mại và thiên tai, dịch bệnh đã tác động nặng nề đến nông nghiệp. Tuy nhiên, với sự lãnh đạo của Đảng, điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự đồng hành của Quốc hội, doanh nghiệp và người dân, ngành nông nghiệp kiên định nguyên tắc “chỉ bàn làm, không bàn lùi”, vượt qua khó khăn và đạt nhiều mục tiêu quan trọng, trong đó có kỷ lục xuất khẩu khoảng 70 tỷ USD.

Những kết quả đó tiếp tục khẳng định vai trò toàn diện của nông nghiệp trong bảo đảm an sinh xã hội, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và giữ vững an ninh lương thực quốc gia. Thực tiễn cho thấy, nếu không có nông nghiệp làm trụ đỡ, đất nước sẽ gặp nhiều khó khăn trong ứng phó với các cú sốc lớn.

Bước sang năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ ba thách thức lớn đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường, gồm: biến đổi khí hậu; yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn; và bài toán nguồn lực cho phát triển bền vững. Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, thậm chí hai con số, sứ mệnh của ngành càng nặng nề hơn.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ tập trung hoàn thiện thể chế, coi đây là khâu đột phá then chốt, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, phục vụ, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng người nông dân thông minh, có khả năng tiếp cận nhanh tri thức, công nghệ và thông tin thị trường.

Thủ tướng đề nghị Bộ xây dựng nền tảng thương mại số, logistics hiện đại, hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, liên thông về nông nghiệp, đất đai, tài nguyên trên phạm vi cả nước; tiếp tục cơ cấu lại ngành theo ba trục sản phẩm gắn với chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam.

Đặc biệt, ngành cần chuyển đổi tư duy quản lý tài nguyên từ “khai thác tối đa” sang “quản lý vốn tự nhiên”, từ “quản lý” sang “quản trị và tái tạo”, dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ hiện đại. Cùng với đó là xây dựng bộ máy tinh gọn, đội ngũ cán bộ “bản lĩnh, liêm chính, tận tâm, hành động vì dân”, thấu hiểu và đồng hành cùng người nông dân.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tin tưởng, với khí thế mới, động lực mới và tư duy mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phát huy truyền thống 80 năm vẻ vang, đạt nhiều thành tựu mới, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, đáp ứng sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.