Thị trường tiền tệ Ngân hàng xanh - Ngân hàng số Hoạt động của các TCTD Phòng chống rửa tiền Tiền xưa - nay Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026 Hoạt động của các QTDND

Pháp lý cho tài chính vi mô ngày càng hoàn thiện

Đỗ Cường - 10:14 | 04/12/2025

NHNN đang lấy ý kiến hoàn thiện Dự thảo Thông tư quy định về xếp hạng tổ chức tài chính vi mô (TCVM). Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tiêu chuẩn hóa việc đánh giá sức khỏe tài chính, năng lực quản trị và mức độ tuân thủ pháp luật của các tổ chức này.

Tiết kiệm vi mô - nền tảng nâng cao khả năng tự chủ tài chính cho phụ nữ và cộng đồng yếu thế NHNN dự thảo Thông tư mới quy định tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động tổ chức tài chính vi mô [Infographic] Tiêu chí xếp hạng tổ chức tài chính vi mô

Nội dung dự thảo cho thấy, điểm nổi bật đầu tiên là Ban soạn thảo đã áp dụng chấm điểm xếp hạng tổ chức TCVM theo mô hình rút gọn CAMEL. Đây là mô hình được nhiều cơ quan giám sát ngân hàng trên thế giới sử dụng rộng rãi để đánh giá các TCTD dựa trên năm cấu phần là: vốn, chất lượng tài sản, quản trị điều hành, kết quả kinh doanh và khả năng chi trả.

Dự thảo Thông tư đi sâu vào chi tiết bằng việc thiết lập ngưỡng chấm điểm và trọng số rõ ràng. Từ tỷ lệ an toàn vốn, tỷ lệ nợ xấu, nợ nhóm 2, nợ nhóm 5 đến tỷ lệ dự phòng, ROA, ROE hay tỷ lệ chi phí trên thu nhập… đều được thiết lập thành các mức ngưỡng 1–2–3, được xác định dựa trên dữ liệu lịch sử và phương pháp thống kê mô tả. Trọng số giữa các tiêu chí được công bố (chẳng hạn như quản trị điều hành và chất lượng tài sản chiếm tới 60% tổng điểm) tạo ra một thước đo công bằng, minh bạch và có khả năng so sánh giữa các tổ chức.

Theo các chuyên gia, đây sẽ là căn cứ để các tổ chức TCVM biết chính xác “sức khỏe” của mình và biết rõ vì sao mình được hoặc không được xếp hạng tốt. Ngoài ra, dự thảo Thông tư có các quy định về cơ chế trừ điểm vi phạm định tính được cụ thể hóa chi tiết sẽ gắn việc tuân thủ pháp luật và quản trị nội bộ vào xếp hạng. Nếu tổ chức TCVM có các hoạt động như: cho vay trái luật, thiếu dự phòng, hệ thống kiểm soát nội bộ yếu, công nghệ thông tin lạc hậu, chống rửa tiền yếu kém… đều sẽ bị trừ điểm theo số lần và mức độ vi phạm. Điều này giúp cho kỷ luật thị trường được củng cố, hoạt động tín dụng vi mô được kiểm soát rủi ro chặt chẽ hơn.

Bên cạnh năm tiêu chí chấm điểm, theo đánh giá của các chuyên gia pháp chế ngân hàng, việc Dự thảo Thông tư quy định dữ liệu phục vụ xếp hạng phải là “báo cáo kiểm toán” hoặc “kết luận thanh tra” được các tổ chức TCVM gửi trước ngày cuối năm sẽ tạo ra khung pháp lý chuẩn hóa dữ liệu để cơ quan giám sát ngân hàng đánh giá đồng bộ, chuẩn xác và tăng khả năng kiểm chứng. Song song đó, cơ chế can thiệp sớm theo Luật Các TCTD năm 2024 sẽ giúp cơ quan quản lý chủ động hơn trong việc can thiệp xử lý các tổ chức TCVM bị xếp nhóm D (dưới điểm 2,0). Từ đó tăng khả năng phòng ngừa rủi ro lan truyền hệ thống.

Cùng thời gian này, NHNN cũng đang lấy ý kiến cho Dự thảo Thông tư quy định các hạn chế, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tài chính vi mô, thay thế cho Thông tư số 33/2015/TT-NHNN.

Theo nội dung Dự thảo, NHNN tiếp tục duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 10%, đồng thời quy định rõ hơn cấu phần vốn tự có, tài sản “Có” rủi ro và phương pháp tính theo hướng tiếp cận thống nhất với hệ thống ngân hàng. Dự thảo Thông tư này cũng bổ sung yêu cầu về tỷ lệ khả năng chi trả tối thiểu 20% và quy định cụ thể đối với trường hợp tổ chức có nguy cơ hoặc thực tế mất khả năng chi trả.

Các yêu cầu về hệ thống công nghệ thông tin, quy trình quản lý thanh khoản và vốn, nghĩa vụ lập phương án khắc phục trong trường hợp giá trị thực của vốn điều lệ thấp hơn mức pháp định… được quy định rõ ràng. Điều này cho thấy khi bắt buộc đáp ứng các chuẩn mực tài chính và quản trị nội bộ cũng sẽ tạo ra nền tảng để các tổ chức TCVM nâng chuẩn hoạt động, đáp ứng cơ chế xếp hạng rút gọn CAMEL.

Trước đó, trong quý III và IV/2025 vừa qua, NHNN đã lần lượt ban hành hai thông tư mới liên quan đến quản lý hoạt động của các tổ chức TCVM. Bao gồm: Thông tư 19/2025/TT-NHNN về mạng lưới hoạt động của tổ chức TCVM và Thông tư 42/2025/TT-NHNN về kiểm toán độc lập với TCTD là hợp tác xã.

Với các yêu cầu thông báo công khai các thay đổi mạng lưới cho cơ quan đăng ký kinh doanh và cổng thông tin theo quy định của Thông tư 19/2025/TT-NHNN lỗ hổng minh bạch về mạng lưới điểm giao dịch nhỏ được xóa bỏ. Điều này giúp phạm vi hoạt động được kiểm soát, hạn chế tình trạng mở điểm tràn lan và tăng cường khả năng giám sát từ phía cơ quan quản lý và người dân.

Trong khi đó, các quy định về kiểm toán độc lập với các TCTD là hợp tác xã áp dụng theo Thông tư 42/2025/TT-NHNN sẽ giúp hệ thống gần 1.200 QTDND nâng chuẩn kiểm toán. Từ đó giúp các TCTD này bảo đảm tính trung thực của báo cáo tài chính và rà soát mức độ hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ. Khi các chỉ tiêu trong báo cáo tài chính được kiểm chứng bởi bên thứ ba, kết quả xếp hạng theo CAMEL sẽ có thêm lớp đảm bảo tin cậy, giảm thiểu rủi ro thông tin và tăng khả năng phát hiện vi phạm.

Đỗ Cường

Tags: tài chính vi mô ngân hàng chuẩn mực tài chính

Tin khác

Tiếp tục đa dạng hóa nguồn lực tài chính trung và dài hạn cho phát triển Thủ đô

Tại Hội nghị “Giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026-2030” diễn ra chiều 12/9, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn khẳng định ngành Ngân hàng sẽ phối hợp với các cấp, ngành và tổ chức tín dụng tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy dòng vốn phục vụ phát triển Thủ đô. Đồng thời, Thống đốc nhấn mạnh cần đa dạng hóa các nguồn lực tài chính trung và dài hạn, kết hợp tín dụng ngân hàng với đầu tư công, đối tác công tư (PPP), thị trường vốn, ODA và các nguồn vốn hợp pháp khác để bảo đảm tính bền vững cho các dự án lớn.

Từ 1/11, việc chia sẻ thông tin tín dụng của khách hàng phải đáp ứng điều kiện gì?

Thông tư 46/2026/TT-NHNN bổ sung, sửa đổi một số quy định về cung cấp và khai thác thông tin tín dụng, trong đó làm rõ trường hợp phải có sự đồng ý của khách hàng vay, cách thức thể hiện sự đồng ý và bổ sung quy định đối với ngân hàng thành viên tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Doanh nhân Nguyễn Thị Nga được trao tặng Danh hiệu Anh hùng Lao động, Ngân hàng SeABank đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Ngày 12/9/2026, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 50 năm hành trình kiến tạo phát triển và đón nhận Danh hiệu Anh hùng Lao động, Huân chương Lao động hạng Nhất và Bằng khen của Bộ Công an, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất; doanh nhân Nguyễn Thị Nga - Phó Chủ tịch Thường trực HĐQT SeABank được trao tặng Danh hiệu Anh hùng Lao động. Bên cạnh đó, SeABank và cá nhân bà Nguyễn Thị Nga cũng được Bộ Công an trao tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.

Đa dạng kênh dẫn vốn cho phát triển Thủ đô

Tại Hội nghị “Giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026 – 2030”, các ngân hàng khẳng định sẵn sàng đồng hành cùng Hà Nội trong cung ứng vốn cho các dự án trọng điểm, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển các kênh huy động vốn dài hạn, trong đó có trái phiếu Thủ đô, nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Hà Nội là địa bàn dẫn đầu cả nước về quy mô huy động vốn và dư nợ cho vay

Chiều 12/9, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026-2030.

Khơi dòng vốn cho tăng trưởng Thủ đô

Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 11% trở lên, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo. Để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, Thành phố xác định cần khơi thông và đưa nhanh các nguồn lực vào đầu tư, sản xuất, kinh doanh; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, điều kiện tiếp cận vốn và cơ chế kết nối giữa ngân hàng, doanh nghiệp và dự án.

Dữ liệu điện tử sẽ là căn cứ kiểm soát quyền và thứ tự ưu tiên đối với tài sản thế chấp

Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế tiếp nhận đồng thời nhiều hồ sơ liên quan đến cùng một tài sản; và chuyển quy trình lên môi trường điện tử. Theo Ban soạn thảo, những thay đổi này nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Và khi dữ liệu được cập nhật đồng bộ, ngân hàng có thể xác định tình trạng tài sản đảm bảo nhanh và chính xác hơn.

Nam A Bank nhận 30 triệu USD từ Proparco thúc đẩy tài chính xanh

Vừa qua, tại văn phòng Cơ quan Phát triển Pháp – AFD (Hà Nội), Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank – HOSE: NAB) đã ký kết hợp đồng tín dụng trị giá 30 triệu USD với Proparco, định chế tài chính phát triển thuộc AFD. Nguồn vốn tài trợ có thời hạn 5 năm này là đòn bẩy quan trọng giúp Nam A Bank mở rộng danh mục tín dụng xanh, tiếp sức cho các doanh nghiệp và dự án phát triển bền vững tại Việt Nam.

Tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù: Mở “cánh cửa nhân văn” tái hoà nhập cộng đồng

Chương trình cho vay đối với người chấp hành xong án phạt tù và chương trình cho vay người sau cai nghiện ma túy mang ý nghĩa kinh tế xã hội vô cùng sâu sắc.

Từ định hướng chiến lược đến hành động: VAMC nghiên cứu mô hình KAMCO – ONBID tại Hà Quốc

Trong hai ngày 7 và 8/9/2026 tại Seoul (Hàn Quốc), đoàn công tác Việt Nam đã trực tiếp nghiên cứu mô hình tổ chức, nền tảng pháp lý, kinh nghiệm xử lý nợ xấu và đặc biệt là quá trình xây dựng, vận hành hệ thống OnBid của Công ty Quản lý Tài sản Hàn Quốc (KAMCO). Chuyến khảo sát đánh dấu bước chuyển quan trọng: những định hướng về dữ liệu, công nghệ và hạ tầng thị trường mà VAMC xác lập trong giai đoạn mới đang được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có đối tác, có mô hình tham chiếu và có lộ trình nghiên cứu triển khai.