Quy định mới về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo

PL - 10:10 | 10/10/2026

Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 65/2026/TT-BCT quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị định số 365/2026/NĐ-CP ngày 23/9/2026 của Chính phủ về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo.


Quy định mới về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo

Quy định mới về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo

Thông tư số 65/2026/TT-BCT đã quy định cụ thể về: Chỉ định thương nhân đầu mối ký kết và tổ chức thực hiện hợp đồng tập trung; chế độ báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo; đánh giá mức độ tín nhiệm của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo.

Chỉ định thương nhân đầu mối ký kết và tổ chức thực hiện hợp đồng tập trung

Thông tư quy định việc chỉ định thương nhân đầu mối giao dịch hợp đồng tập trung căn cứ các tiêu chí quy định tại khoản 2 Điều 19 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Trường hợp có từ hai thương nhân trở lên được chỉ định làm đầu mối tại một thị trường có hợp đồng tập trung và trong từng đợt giao dịch chỉ có một thương nhân trực tiếp tham gia ký kết, giao dịch hợp đồng thì áp dụng cơ chế đầu mối luân phiên.

Cơ chế đầu mối luân phiên là cơ chế được áp dụng khi có từ hai thương nhân trở lên được chỉ định làm đầu mối tại một thị trường có hợp đồng tập trung nhưng cơ quan có thẩm quyền, hoặc nhà nhập khẩu nước ngoài được chỉ định yêu cầu mỗi đợt nhập khẩu gạo theo hợp đồng tập trung chỉ có một thương nhân được tham gia ký kết, giao dịch hợp đồng.

Thông tư quy định trình tự cơ chế đầu mối luân phiên, phân bổ chỉ tiêu cho các thương nhân đầu mối theo cơ chế luân phiên. Cụ thể, thương nhân đầu mối theo cơ chế luân phiên được trực tiếp xuất khẩu 20% lượng gạo trong hợp đồng tập trung, trong đó: Thương nhân đầu mối ký kết hợp đồng tập trung được thực hiện 2/3 số lượng 20% lượng gạo trong hợp đồng tập trung. Các thương nhân đầu mối không tham gia ký kết hợp đồng tập trung được phân bổ số lượng gạo đều nhau trong 1/3 số lượng 20% lượng gạo trong hợp đồng tập trung.

Phân bổ chỉ tiêu ủy thác xuất khẩu

Về đối tượng được phân bổ chỉ tiêu ủy thác xuất khẩu, Thông tư nêu rõ, việc phân bổ chỉ tiêu thực hiện hợp đồng tập trung cho các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo để uỷ thác xuất khẩu thực hiện theo quy định và tiêu chí quy định tại khoản 6 Điều 19 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Các thương nhân không thuộc trường hợp được phân bổ chỉ tiêu: Thương nhân không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo; thương nhân đang thuộc các trường hợp quy định tại khoản 8 Điều 19 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Sau khi nhận được báo cáo của thương nhân đầu mối về việc đàm phán, giao dịch, dự thầu hoặc kết quả ký kết hợp đồng tập trung, Bộ Công Thương thông báo việc đăng ký danh sách thực hiện chỉ tiêu thực hiện hợp đồng tập trung cho các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. (*)

Căn cứ thông báo của Bộ Công Thương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thương nhân đặt trụ sở chính rà soát các thương nhân có nhu cầu nhận chỉ tiêu ủy thác xuất khẩu theo quy định của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP và Điều 6 của Thông tư này; tổng hợp danh sách các thương nhân thuộc đối tượng được phân bổ chỉ tiêu gửi Bộ Công Thương.

Căn cứ danh sách thương nhân do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi thương nhân đặt trụ sở chính cung cấp và cân đối nguồn gạo hàng hóa, tình hình mùa vụ thu hoạch trong nước do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp, Bộ Công Thương thực hiện phân bổ chỉ tiêu theo quy định của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ và của Thông tư này.

Bộ Công Thương thông báo bằng văn bản việc phân bổ chỉ tiêu thực hiện hợp đồng tập trung gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và thương nhân đầu mối để tổ chức thực hiện.

Căn cứ văn bản việc phân bổ chỉ tiêu thực hiện hợp đồng tập trung, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thông báo cho các thương nhân để tổ chức thực hiện.

Nguyên tắc phân bổ chỉ tiêu ủy thác xuất khẩu

Bộ Công Thương phân bổ chỉ tiêu thực hiện hợp đồng tập trung cho các thương nhân đáp ứng các tiêu chí tại các điểm a, b, c và d khoản 6 Điều 19 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Lượng phân bổ chỉ tiêu thực hiện hợp đồng tập trung cho các thương nhân theo mức độ tín nhiệm. Thương nhân thuộc cùng nhóm tín nhiệm được phân bổ chỉ tiêu bằng nhau.

Trong thời gian chưa có kết quả đánh giá mức độ tín nhiệm của thương nhân, chỉ tiêu phân bổ cho thương nhân không vượt quá mức phân bổ trung bình của các thương nhân được phân bổ chỉ tiêu trong cùng đợt.

Thương nhân được phân bổ chỉ tiêu không vượt quá lượng mà thương nhân đăng ký theo thông báo quy định tại (*) nêu trên.

Bộ Công Thương phân bổ chỉ tiêu theo các nguyên tắc sau:

Thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm rất cao được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn chỉ tiêu của thương nhân đầu mối.

Thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm cao được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn 50% chỉ tiêu thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm rất cao.

Thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm trung bình được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn 50% chỉ tiêu thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm cao.

Thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm thấp được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn 50% chỉ tiêu thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm trung bình.

Thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm rất thấp được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn 50% chỉ tiêu thương nhân thuộc nhóm tín nhiệm thấp.

Lượng chỉ tiêu được phân bổ cho thương nhân đảm bảo theo nguyên tắc làm tròn đến đơn vị tấn.

Sau khi phân bổ, lượng còn lại không thể phân bổ theo nguyên tắc nêu trên, Bộ Công Thương phân bổ cho thương nhân đầu mối ký kết hợp đồng tập trung thực hiện nhưng không vượt quá 0,01% tổng lượng hợp đồng tập trung.

Báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo

Thông tư quy định cụ thể về báo cáo tình hình ký kết, thực hiện hợp đồng xuất khẩu gạo và lượng thóc gạo, tồn kho; báo cáo định kỳ hằng quý, năm và báo cáo đột xuất tình hình hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo; báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh nhập khẩu gạo

Trong đó, việc thực hiện báo cáo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 25 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ thực hiện trên phần mềm báo cáo tại địa chỉ: baocao.moit.gov.vn.

Trường hợp phần mềm báo cáo có trục trặc kỹ thuật ảnh hưởng đến việc gửi dữ liệu, thương nhân gửi báo cáo dưới dạng tệp dữ liệu điện tử qua hòm thư điện tử: xuatkhaugao@moit.gov.vn và cập nhật dữ liệu trên phần mềm báo cáo trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày phần mềm báo cáo hoạt động bình thường.

Báo cáo định kỳ hằng quý, năm và báo cáo đột xuất tình hình hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo

Việc thực hiện báo cáo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 25 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ thực hiện trên phần mềm báo cáo tại địa chỉ: baocao.moit.gov.vn.

Báo cáo định kỳ hàng quý, thương nhân gửi về Bộ Công Thương trước ngày 15 của tháng đầu quý kế tiếp. Báo cáo định kỳ hằng năm, thương nhân gửi về Bộ Công Thương trước ngày 15 tháng 01 của năm kế tiếp.

Thương nhân thực hiện Báo cáo đột xuất quy định tại điểm c khoản 1 Điều 25 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ theo yêu cầu của Bộ Công Thương về tình hình thị trường xuất khẩu, tình hình sản xuất, kinh doanh, giá thóc, gạo, và các yêu cầu khác phục vụ mục đích quản lý điều hành xuất khẩu gạo.

Báo cáo tình hình hoạt động kinh doanh nhập khẩu gạo

Việc thực hiện báo cáo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 25 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ thực hiện trên phần mềm báo cáo tại địa chỉ: baocao.moit.gov.vn.

Thương nhân thực hiện báo cáo đột xuất quy định tại điểm a khoản 2 Điều 25 của Nghị định số 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ theo yêu cầu của Bộ Công Thương về tình hình nhập khẩu gạo và các yêu cầu khác phục vụ mục đích quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu gạo.

Trường hợp phần mềm báo cáo có trục trặc kỹ thuật ảnh hưởng đến việc gửi dữ liệu, thương nhân gửi báo cáo dưới dạng tệp dữ liệu điện tử qua hòm thư điện tử: nhapkhaugao@moit.gov.vn và cập nhật dữ liệu trên phần mềm báo cáo trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày phần mềm báo cáo hoạt động bình thường./.

baochinhphu.vn

Tags: kinh doanh xuất nhập khẩu gạo

Tin khác

Ưu đãi thuế để phát triển chuỗi cung ứng

Việt Nam hiện có hơn 30.000 doanh nghiệp FDI. Dù chỉ chiếm khoảng 3% tổng số doanh nghiệp, khu vực này đóng góp hơn 30% số thu ngân sách từ hoạt động sản xuất, kinh doanh; kim ngạch xuất khẩu của nước ta tăng cao. Cơ hội từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi doanh nghiệp Việt nâng được năng lực và tiến lên những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn.

Công nghiệp tăng tốc, xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng

Sản xuất công nghiệp tăng tốc qua từng quý, xuất khẩu duy trì mức tăng cao, thị trường trong nước tiếp tục là bệ đỡ và hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định. Những kết quả tích cực trong 9 tháng đầu năm tạo nền tảng để ngành Công Thương bước vào quý IV, song yêu cầu đặt ra là tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu, củng cố sức mua và bảo đảm an ninh năng lượng.

Kim ngạch xuất khẩu lớn chưa phải đích đến

Sau nhiều năm mở rộng sản xuất và thị trường, Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng nông, lâm sản toàn cầu. Gỗ, cà phê, cao su đều có vị trí đáng kể trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, phía sau lợi thế về sản lượng và quy mô xuất khẩu vẫn là khoảng cách về khả năng nắm giữ những khâu tạo ra giá trị cao như công nghệ, thiết kế, thương hiệu, tiêu chuẩn và dữ liệu.

Xuất nhập khẩu 2026: Đằng sau những con số tăng trưởng

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đến giữa tháng 9/2026 đã vượt 825 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu tăng khá, song nhập khẩu tăng nhanh hơn đang khiến cán cân thương mại nhập siêu hơn 23,5 tỷ USD. Diễn biến này phản ánh nhu cầu lớn về máy móc, linh kiện, nguyên liệu cho sản xuất, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị trong nước.

Xuất khẩu thủy sản vào chặng khó: Giữ đơn hàng nhưng phải giữ cả lợi nhuận

Sau tám tháng đạt kim ngạch hơn 8 tỷ USD, xuất khẩu thủy sản Việt Nam bước vào giai đoạn cuối năm với nền tảng khá tích cực. Tuy nhiên, những tín hiệu giảm tốc tại Mỹ, sức ép tồn kho, thuế và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn đang khiến chặng cuối năm trở nên khó đoán. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không chỉ cần tìm đầu ra mà còn phải cân đối giữa doanh số, chi phí, dòng tiền và biên lợi nhuận.

Nhập công nghệ Hoa Kỳ để nâng giá trị hàng Việt?

Sau gần 20 năm làm việc tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam và có kinh nghiệm hỗ trợ các tập đoàn Hoa Kỳ đầu tư vào Việt Nam, bà An Hà, Giám đốc điều hành Global Connect nhìn thấy một thay đổi đáng chú ý trong vài năm gần đây: việc tiếp cận thiết bị và công nghệ Hoa Kỳ đang mở ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Theo bà, hiện nay những thay đổi về chính sách, quy định pháp lý và sự dịch chuyển của chuỗi giá trị đã tạo ra điều kiện thuận lợi hơn.

Xuất khẩu cá tra vẫn tăng, vì sao thị trường Mỹ giảm gần 14%?

Xuất khẩu cá tra Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng trong 8 tháng đầu năm 2026, nhưng thị trường Hoa Kỳ đi ngược xu hướng khi kim ngạch giảm gần 14%. Áp lực từ chính sách thương mại, thuế chống bán phá giá cùng sức mua chưa thuận lợi đang đặt doanh nghiệp trước yêu cầu vừa kiểm soát chi phí, vừa đẩy nhanh đa dạng hóa thị trường và nâng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng.

Xuất khẩu gạo giảm cả lượng và giá, cần đổi cách cạnh tranh?

Xuất khẩu gạo 8 tháng năm 2026 đạt hơn 6 triệu tấn, trị giá gần 2,91 tỷ USD, giảm cả về lượng lẫn giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Khi dư địa tăng sản lượng không còn nhiều và cạnh tranh trên thị trường thế giới ngày càng gay gắt, ngành gạo Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển từ “bán được nhiều” sang nâng giá trị mỗi tấn gạo bằng chất lượng, thương hiệu và đa dạng hóa thị trường.

Nông nghiệp giữ đà tăng trưởng, bài toán lớn ở 4 tháng cuối năm

Sau 8 tháng, nông nghiệp tiếp tục giữ đà tăng trưởng, xuất khẩu đạt 49,3 tỷ USD, nhưng áp lực tăng tốc đang dồn vào những tháng cuối năm.

Thương mại cân bằng - động lực bứt phá mục tiêu tăng trưởng

Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu đang phản ánh nhu cầu đầu vào lớn của một nền kinh tế đang mở rộng sản xuất, đầu tư. Nhưng nếu khoảng cách này kéo dài, sức ép lên cán cân thương mại, ngoại tệ và chất lượng tăng trưởng sẽ ngày càng rõ hơn.