Sửa đổi quy định về thu, chi trên tài khoản vay, trả nợ nước ngoài

So với Thông tư số 12/2022/TT-NHNN, các nội dung sửa đổi tại nhóm điều khoản này không làm thay đổi nguyên tắc quản lý ngoại hối đối với hoạt động vay, trả nợ nước ngoài, nhưng đã cụ thể hóa và mở rộng các trường hợp thu, chi được phép, đồng thời làm rõ cách thức thực hiện các giao dịch phát sinh trong thực tiễn.

Theo quy định mới tại Điều 11, Thông tư 80/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung quy định về các khoản vay phải thực hiện đăng ký, trong đó làm rõ trường hợp khoản vay ngắn hạn không có thỏa thuận gia hạn nhưng còn dư nợ gốc tại thời điểm tròn một năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên. So với Thông tư 12/2022/TT-NHNN, Thông tư mới bổ sung rõ các trường hợp được loại trừ nghĩa vụ đăng ký, bao gồm trường hợp bên đi vay hoàn thành thanh toán toàn bộ dư nợ gốc, chuyển toàn bộ dư nợ gốc thành cổ phần, phần vốn góp của bên cho vay hoặc được xóa toàn bộ nghĩa vụ trả nợ gốc trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ thời điểm tròn một năm.

Ảnh minh họa

Tại Điều 12 và Điều 13, Thông tư 80/2025/TT-NHNN cơ bản kế thừa quy định của Thông tư số 12/2022/TT-NHNN về xác định thời hạn khoản vay và thỏa thuận vay nước ngoài, đồng thời có điều chỉnh, bổ sung một số nội dung mang tính kỹ thuật.

Điểm khác biệt rõ nét giữa Thông tư mới và Thông tư cũ thể hiện tập trung tại Điều 14 và Điều 15, khi Thông tư 80/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định liên quan đến nội dung thu, chi trên tài khoản vay, trả nợ nước ngoài, tách bạch rõ giữa tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ và tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam.

Cụ thể, đối với tài khoản vay, trả nợ nước ngoài là tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ, Thông tư mới đã bổ sung và làm rõ các khoản thu, chi được phép, trong đó bổ sung các giao dịch thu từ mua ngoại tệ để trả nợ gốc, lãi, phí; chi bán ngoại tệ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ bằng đồng Việt Nam; chi hoàn trả khoản nhận nợ, lãi và phí phát sinh cho bên bảo đảm là người không cư trú hoặc người cư trú được nhận ngoại tệ theo quy định. Những nội dung này chưa được quy định cụ thể hoặc chưa đầy đủ trong Thông tư 12/2022/TT-NHNN.

Đối với tài khoản vay, trả nợ nước ngoài là tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam, Thông tư 80/2025/TT-NHNN đã sửa đổi, bổ sung các khoản thu, chi liên quan đến việc chuyển tiền trả nợ cho bên cho vay trong các trường hợp khoản vay không đủ điều kiện xác nhận đăng ký hoặc văn bản xác nhận đăng ký bị chấm dứt hiệu lực do hồ sơ có thông tin gian lận, tài liệu giả mạo. So với Thông tư cũ, các quy định này được làm rõ hơn về căn cứ thực hiện và phạm vi áp dụng.

Bên cạnh đó, Thông tư mới cũng sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến việc bên cho vay sử dụng tài khoản tại Việt Nam để giải ngân, thu hồi nợ, yêu cầu tuân thủ quy định về hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, đồng thời làm rõ trách nhiệm của bên cho vay khi mở và sử dụng tài khoản tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Nội dung này được quy định chi tiết hơn so với Thông tư 12/2022/TT-NHNN.

Đối với các giao dịch giải ngân và trả nợ, Thông tư 80/2025/TT-NHNN cũng sửa đổi, bổ sung quy định về nguồn tiền giải ngân và tài khoản nhận, trả nợ, trong đó làm rõ các trường hợp giải ngân, trả nợ thông qua ngân hàng đại lý, đại diện các bên cho vay hoặc tổ chức trung gian theo thỏa thuận vay. Đồng thời, Thông tư mới quy định rõ hơn việc trả nợ bằng đồng Việt Nam trong các trường hợp khoản vay không đủ điều kiện đăng ký hoặc bị chấm dứt hiệu lực.

Như vậy, so với Thông tư số 12/2022/TT-NHNN, các quy định tại Điều 11 đến Điều 15 của Thông tư số 80/2025/TT-NHNN đã mở rộng và làm rõ hơn phạm vi các giao dịch thu, chi hợp lệ trên tài khoản vay, trả nợ nước ngoài, đồng thời bổ sung các tình huống phát sinh trong thực tiễn như xử lý tài sản bảo đảm, xóa nợ, trả nợ trong trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện đăng ký. Các nội dung sửa đổi này nhằm bảo đảm việc thực hiện giao dịch vay, trả nợ nước ngoài được thống nhất và đầy đủ hơn trong khuôn khổ pháp lý hiện hành.

Thông tư số 80/2025/TT-NHNN có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25/01/2026.