Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Thu hút FDI: Tiếp tục trải thảm đỏ với bộ lọc mới

Năm 2019, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam có một số xu hướng chuyển dịch mới đáng chú ý.
aa
tiep tuc trai tham do voi bo loc moi Vốn đầu tư mạo hiểm vào Việt Nam cao kỷ lục
tiep tuc trai tham do voi bo loc moi Dòng vốn đầu tư dịch chuyển
tiep tuc trai tham do voi bo loc moi
Nhà đầu tư nước ngoài ngày càng ưa chuộng hình thức M&A

Xu hướng chuyển dịch mới

Về hình thức đầu tư, mua bán và sáp nhập (M&A) ngày càng chiếm tỷ trọng lớn và tốc độ tăng nhanh. Về đối tác, vốn Trung Quốc, Hồng Kông tăng mạnh, trong khi Nhật Bản nhiều khả năng không nằm trong top 3 quốc gia đầu tư lớn nhất như mọi năm. Về lĩnh vực, mặc dù vốn vẫn tập trung vào công nghiệp chế biến chế tạo, song đang tăng nhanh hơn ở dịch vụ, hạ tầng.

Số liệu thống kê về kết quả thu hút đầu tư nước ngoài 11 tháng đầu năm 2019 đã phản ánh được một phần thực tế đó. Cụ thể, tổng vốn đầu tư trực tiếp đạt mức 20,5 tỷ USD, vốn đăng ký cấp mới và vốn đăng ký điều chỉnh đều giảm so với cùng kỳ 2018; trong khi đó vốn đầu tư thông qua kênh M&A đạt 12,24 tỷ USD và tăng tới 47,1% so với cùng kỳ.

Việc nhà đầu tư nước ngoài ngày càng ưa chuộng hình thức M&A là điều khá dễ hiểu. Bởi lẽ đầu tư vào Việt Nam thông qua hình thức này nhanh hơn, rút ngắn được thời gian hơn so với việc trực tiếp thành lập các pháp nhân mới để thực hiện dự án mới. Khi đầu tư trực tiếp, đối với các dự án quy mô từ vài chục triệu USD trở lên hay có quy mô sử dụng đất từ vài chục ha trở lên thường mất ít nhất một vài năm để tiến hành làm thủ tục đầu tư. Bên cạnh đó, chi phí để đầu tư trực tiếp có nhiều khâu khó thống kê, trong khi đầu tư qua M&A thường là một gói kinh phí rõ ràng hơn, đại diện chủ đầu tư khi tiến hành M&A cũng dễ dàng báo cáo với Hội đồng cổ đông, hay cấp trên có thẩm quyền phê duyệt quyết định về các khoản chi phí đối với thương vụ.

Về đối tác nước ngoài, tính đến 20/11/2019, các nhà đầu tư đến từ Hồng Kông (Trung Quốc) đứng đầu với số vốn đăng ký trên 6,8 tỷ USD; tiếp theo là Hàn Quốc 5,7 tỷ USD; Singapore 4,4 tỷ USD. Điều đáng lưu ý ở đây là số vốn đăng ký đầu tư từ Trung Quốc và Hồng Kông tăng đột biến so với những năm trước, và lần đầu tiên Hồng Kông đứng ở vị trí thứ nhất trong bảng xếp hạng các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong 1 năm. Với các đột biến đó, nên theo thống kê năm 2019, đầu tư của đối tác truyền thống là Nhật Bản chỉ đứng thứ 5.

Về lĩnh vực đầu tư vẫn đang theo đúng xu hướng trong nhiều năm qua. Theo đó, vốn chảy mạnh nhất vào lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo, chiếm gần 70%. Song ở đây có điều đáng tiếc là các lĩnh vực có tiềm năng mà Việt Nam đang cần và khuyến khích đầu tư như nông nghiệp công nghệ cao còn chưa thu hút được nhiều vốn ngoại.

Cần chính sách “nắn dòng”?

Khi so sánh 2 con số 20,5 tỷ USD đầu tư trực tiếp và 12,24 tỷ USD qua hình thức M&A, có thể thấy vốn đầu tư trực tiếp vẫn giữ vai trò chủ đạo. Tuy nhiên sự tăng tốc mạnh mẽ của hình thức M&A cũng đặt ra vấn đề, liệu có cần thiết kế chính sách “nắn dòng” vốn ngoại hay để thị trường và nhà đầu tư tự định đoạt. Bởi lẽ đến nay vẫn chưa có đánh giá chính thức nào so sánh được ưu điểm và hạn chế giữa 2 hình thức này. Vì vậy chưa thể đánh giá chính xác lợi ích cụ thể mà mỗi hình thức mang lại cho đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Thực tế đó cho thấy, cần có nghiên cứu sâu về vấn đề này để bổ sung vào định hướng chính sách thu hút đầu tư nước ngoài. Chẳng hạn, có nên xác định trước một tỷ lệ tương đối trong từng giai đoạn (ví dụ 5 năm) sẽ thu hút bao nhiêu theo kênh trực tiếp và bao nhiêu theo kênh M&A? Những ngành nghề, lĩnh vực nào cần và không cần khuyến khích đầu tư theo kênh M&A (chẳng hạn với ngành sản xuất bia, Việt Nam có thị trường, có năng lực để làm thì không nên khuyến khích)…

Để đánh giá toàn diện kết quả thu hút đầu tư nước ngoài năm 2019 qua kênh góp vốn, mua cổ phần, cơ quan quản lý nhà nước cần xem xét cụ thể các thương vụ M&A lớn, điển hình trong năm vừa qua để thấy rõ mặt được và chưa được, từ đó rút ra bài học về quản lý nhà nước trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài giai đoạn tới.

Về vốn đầu tư tăng nhanh từ Trung Quốc và Hồng Kông, đã có các nghiên cứu xác định là do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, và tình hình bất ổn hiện nay tại Hồng Kông. Bên cạnh đó việc sàng lọc dự án, định hướng thu hút các đối tác nước ngoài của Việt Nam cũng chưa được xác định rõ và thống nhất trong cả hệ thống về quản lý thu hút đầu tư nước ngoài. Cũng cần đặt ra những lo ngại nhất định trước sự dịch chuyển này vì nhiều nguyên nhân, như chất lượng dự án, nguồn gốc nhà đầu tư nào?…

Không bó tay để chịu tác động xấu

Về kết quả thu hút và sử dụng vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam năm 2019, có thể nhận định chung là đầu tư nước ngoài tại Việt Nam vẫn tiếp tục thành công, với số vốn thực hiện năm sau cao hơn năm trước. Xếp hạng tín nhiệm môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam vẫn tiếp tục được các tổ chức xếp hạng quốc tế có uy tín đánh giá cao.

Tuy vậy trong các thành công cũng không tránh khỏi những tồn tại của quá trình phát triển, mà việc đáng lưu ý nhất là quản lý đầu tư nước ngoài trên địa bàn. Đơn cử dự án bất động sản Our City tại Hải Phòng đã để xảy ra việc tổ chức đánh bạc có quy mô lớn với yếu tố nước ngoài vài trăm người. Vụ việc này cho thấy rất cần rút ra các bài học kinh nghiệm để không lặp lại những sự việc tương tự tại tất cả các địa phương trên cả nước. Và không chỉ trong công tác quản lý xuất nhập cảnh của người nước ngoài, mà phải rút kinh nghiệm ở tất cả các lĩnh vực cụ thể khác liên quan đến đầu tư nước ngoài như việc dự án đã được cấp phép nhưng nhiều năm vẫn không triển khai, nợ thuế, môi trường, sử dụng lao động người Việt và người nước ngoài trong doanh nghiệp, sử dụng đất…

Các xu hướng chuyển dịch trong năm 2019 của dòng vốn đầu tư nước ngoài là nhất thời, ngắn hạn, hay sẽ trở thành xu hướng lâu dài, còn phụ thuộc vào 2 yếu tố chính. Thứ nhất, bối cảnh và diễn biến của tình hình thương mại và đầu tư quốc tế. Thứ hai, sự chủ động trong định hướng thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam trong ngắn hạn cũng như dài hạn trước bối cảnh quốc tế và tình hình trong nước.

Bối cảnh quốc tế nói chung sẽ tác động rất lớn đến tình hình thu hút đầu tư nước ngoài của mọi quốc gia, nhưng không phải các quốc gia đều bó tay để chịu tác động xấu. Trước đây Việt Nam còn bị bao vây cấm vận, còn trải qua khủng hoảng tài chính khu vực... nhưng chúng ta đã biết cách chủ động vượt qua. Đến nay, trước những biến động ở bên ngoài, thì việc đóng và mở cửa cho ai, lựa chọn dự án nào là sự chủ động và quyền của chính chúng ta.

Vì vậy, đây chính là thời điểm cài đặt một bộ lọc nhà đầu tư nước ngoài để có thể chọn được những nhà đầu tư thật sự có năng lực, thân thiện với môi trường, luôn tuân thủ luật pháp quốc tế về đầu tư. Sự chủ động này của Việt Nam sẽ quyết định xu hướng của dòng vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tới, mang lại hiệu quả cao nhất cho Việt Nam và cho các nhà đầu tư chân chính tại Việt Nam.

Bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều khó khăn, thách thức mới, ngày 20/8/2019 vừa qua, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết 50-NQ/TW ngày 20/8/201 về định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030. Đây là nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cần được tổ chức thực hiện nghiêm túc từ trung ương đến địa phương, như vậy sẽ thúc đẩy hoạt động thu hút và sử dụng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn tới đúng hướng, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao hơn, bền vững hơn trên mọi góc độ kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng, văn hóa, đối ngoại… và chắc chắn sẽ nhận được sự đồng thuận, đánh giá cao của bạn bè quốc tế, đặc biệt là của các nhà đầu tư chân chính.

TS. Phan Hữu Thắng - nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài

Tin liên quan

Tin khác

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.