Thúc đẩy tài chính xanh hướng tới mục tiêu Net-zero tại Việt Nam

Với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” (Net-zero) vào năm 2050, Việt Nam đang cam kết mạnh mẽ trong việc đối phó với biến đổi khí hậu. Để hiện thực hóa cam kết này, tài chính đóng vai trò then chốt và ngành Ngân hàng là kênh dẫn vốn quan trọng, cung cấp nguồn lực cho các hoạt động hướng đến phát triển bền vững.

PGS. TS. Bùi Hữu Toàn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Học viện Ngân hàng phát biểu khai mạc Hội thảo (Ảnh: Anh Đức)

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS. TS. Bùi Hữu Toàn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Học viện Ngân hàng nhấn mạnh: “Với vai trò huyết mạch, bệ đỡ trung gian gắn liền với sự vận động của toàn bộ nền kinh tế, ngành Ngân hàng giữ một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tài chính xanh, đảm bảo sự phát triển bền vững của quốc gia. Các ngân hàng đã phát triển các gói tín dụng ưu đãi dành cho những lĩnh vực then chốt như năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, công nghệ thu giữ và lưu trữ các-bon, cùng với các dự án chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ. Việc thúc đẩy tín dụng xanh cũng là một ưu tiên quan trọng, hướng đến hỗ trợ các doanh nghiệp trong nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính”.

Không chỉ vậy, các ngân hàng đã đồng hành với Chính phủ để thực hiện mục tiêu net zero, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế xanh. Ngân hàng HSBC cam kết tài trợ 12 tỷ USD tính đến năm 2030 trợ giúp các doanh nghiệp ở Việt Nam chuyển dịch năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu; Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là một trong những ngân hàng dẫn đầu trong nước về đầu tư phát triển dự án xanh và đã cho vay gần 2 tỷ USD; Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) triển khai các dự án xanh đạt gần 27.000 tỷ đồng từ sau Hội nghị COP26 đến nay.

Theo đại diện một ngân hàng chia sẻ, cho đến nay, vẫn chưa có nghị định hoặc hệ thống danh mục phân loại xanh cụ thể để làm cơ sở xác định dự án đủ điều kiện tín dụng xanh. Điều này khiến nhiều khoản vay tiềm năng không thể được thống kê hoặc tiếp cận đúng theo chính sách. Chính vì vậy, cần sớm ban hành hệ thống phân loại xanh thống nhất với các tiêu chí cụ thể, để ngân hàng có căn cứ thẩm định và triển khai cho vay.

PGS. TS. Bùi Hữu Toàn cho rằng việc thiếu hệ thống tiêu chí rõ ràng khiến doanh nghiệp gặp khó khi tiếp cận nguồn vốn.

"Khi doanh nghiệp đến ngân hàng vay và được hỏi căn cứ nào để xác định dự án xanh, nhiều đơn vị không thể trả lời. Điều này gây khó cho ngân hàng bởi họ cần các tiêu chí cụ thể để đánh giá trước khi phê duyệt khoản vay", ông Toàn phân tích.

Ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu

Ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, để doanh nghiệp có thể hấp thụ được nguồn tài chính xanh, giải pháp thời gian tới là cần hoàn thiện thể chế pháp luật. Hiện các khái niệm tài chính xanh vẫn chưa rõ ràng và chưa đề cập một cách toàn diện nên cần hoàn thiện hành lang pháp lý.

Vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành các tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh. Quyết định này khi được ban hành sẽ quy định rõ các tiêu chí môi trường, làm căn cứ để các dự án tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh và trái phiếu xanh, đồng thời bổ sung tiêu chí cho các dự án sản xuất xanh theo yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Dự kiến sẽ có 45 loại hình dự án đầu tư thuộc 7 lĩnh vực được xác nhận đáp ứng tiêu chí môi trường để cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh.

Toàn cảnh Hội thảo

Thứ hai, cần hỗ trợ các doanh nghiệp tập trung phát triển hạ tầng xanh, phát thải thấp, hấp thụ các-bon, phục hồi hệ sinh thái tự nhiên thông qua các sản phẩm tài chính xanh; các dự án đầu tư ngoài việc đóng góp cho các mục tiêu phát triển cần gắn với các cam kết toàn cầu về khí hậu và môi trường.

Thứ ba, nâng cao nhận thức và năng lực của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp và cộng đồng (người tiêu dùng) về tầm quan trọng của tài chính xanh đối với thực hiện mục tiêu phát triển bền vững và cam kết về biến đổi khí hậu thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng, các chương trình đào tạo, hội thảo...

Thứ tư, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển các mô hình tài chính xanh phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong lĩnh vực tài chính xanh và hợp tác với các tổ chức quốc tế, các nước phát triển cũng là những giải pháp hiệu quả để thúc đẩy phát triển tài chính xanh tại Việt Nam.

Cuối cùng, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tài chính xanh để học hỏi kinh nghiệm quốc tế, huy động nguồn lực tài chính cho phát triển xanh, góp phần thúc đẩy phát triển tài chính xanh hiệu quả và bền vững tại Việt Nam.