Tín dụng tạo đà “bứt phá” cho doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê, Ổn định Tiền tệ Tài chính - NHNN cho biết tại Diễn đàn “Tài chính 2026: Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp (Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI) tổ chức ngày 20/5/2026, trong năm qua và những tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn và bất định lớn. Song, mặc dù chịu tác động bất lợi từ môi trường bên ngoài, kinh tế vĩ mô trong năm 2025 và 4 tháng đầu năm 2026 nhìn chung tiếp tục duy trì ổn định, tăng trưởng kinh tế đạt kết quả tích cực, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm.

Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo Thống kê, Ổn định Tiền tệ Tài chính - NHNN phát biểu tại Diễn đàn “Tài chính 2026: Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”

Thời gian qua, NHNN tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định thị trường tiền tệ - ngoại hối, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý.

Cụ thể, trong 5 tháng đầu năm 2026, NHNN giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp để góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, NHNN chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất, công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng nhằm cung cấp thông tin cho khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay. Đến ngày 20/4/2026, lãi suất cho vay bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới ở mức 8,38%/năm, giảm 0,44%/năm so với cuối năm 2025.

NHNN kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% ± 0,5% nhằm góp phần neo giữ kỳ vọng lạm phát, củng cố niềm tin thị trường và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là yếu tố có ý nghĩa rất quan trọng trong điều hành chính sách tiền tệ hiện nay. Song bên cạnh đó, rủi ro tỷ giá, dòng vốn và áp lực đối với hệ thống tài chính - ngân hàng

Theo kết quả Điều tra xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng quý I/2026, các tổ chức tín dụng nhìn chung đánh giá triển vọng kinh doanh năm 2026 vẫn tích cực nhưng thận trọng hơn đáng kể so với năm trước. Các tổ chức tín dụng kỳ vọng nhu cầu tín dụng tiếp tục phục hồi, song tốc độ phục hồi chưa đồng đều giữa các nhóm khách hàng và ngành nghề, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp còn hạn chế và môi trường kinh doanh quốc tế tiềm ẩn nhiều bất định.

Đặc biệt, áp lực đối với hệ thống tài chính - ngân hàng đang gia tăng khi chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn có xu hướng mở rộng, trong khi tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện ở mức rất cao so với nhiều quốc gia trong khu vực. Điều này phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào vốn tín dụng ngân hàng, đồng thời tiềm ẩn rủi ro đối với thanh khoản và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng nếu xuất hiện các cú sốc từ bên ngoài hoặc chất lượng tài sản suy giảm.

Tuy nhiên, quan trọng nhất kết quả điều tra cũng phản ánh niềm tin của hệ thống ngân hàng và các chuyên gia kinh tế đối với triển vọng phục hồi kinh tế trong trung hạn. Các tổ chức tín dụng tiếp tục kỳ vọng tăng trưởng tín dụng sẽ tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định, trong bối cảnh hiện nay, việc khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế cần được thực hiện đồng bộ, hài hòa giữa yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng với yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định kinh tế vĩ mô.

Vì vậy, các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị tài chính, minh bạch thông tin, cơ cấu lại dòng tiền và tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Doanh nghiệp cần sử dụng vốn tín dụng đúng mục đích, tập trung cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng thực chất, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị tài chính, minh bạch thông tin, cơ cấu lại dòng tiền và tăng cường khả năng chống chịu trước các "cú sốc" bên ngoài

Đồng thời, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy phụ thuộc quá lớn vào vốn vay ngân hàng, chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư, hợp tác công - tư và các hình thức huy động vốn trung dài hạn khác. Việc phát triển cân bằng giữa tín dụng ngân hàng và các kênh dẫn vốn khác không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu tài chính mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng và tăng tính bền vững của nền kinh tế.

“Nhất là, khi thị trường quốc tế biến động mạnh, doanh nghiệp nên thận trọng với các hoạt động đầu tư mang tính đầu cơ, rủi ro cao hoặc phụ thuộc quá lớn vào biến động ngắn hạn của thị trường tài sản. Những diễn biến gần đây trên thị trường vàng, ngoại tệ, hàng hóa và tài sản tài chính quốc tế cho thấy tâm lý đầu cơ có thể làm gia tăng rủi ro tài chính và ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định kinh tế vĩ mô. Việc sử dụng nguồn vốn tín dụng không đúng mục đích có thể làm gia tăng nợ xấu, truyền dẫn rủi ro từ doanh nghiệp sang hệ thống ngân hàng, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro có tính hệ thống, có thể gây ra những hệ lụy rất khó khắc phục”, ông Phòng khuyến cao.

Vì vậy, Vụ Dự báo Thống kê, Ổn định Tiền tệ Tài chính đưa ra dự báo, trong những tháng tiếp theo của năm 2026, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, thận trọng và phối hợp đồng bộ với chính sách tài khóa các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ - ngoại hối và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý. Bên cạnh đó, công tác điều hành tỷ giá sẽ được NHNN thực hiện linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và quốc tế nhằm góp phần hấp thụ các cú sốc bên ngoài, ổn định tâm lý thị trường và hỗ trợ kiểm soát lạm phát.

“Đồng thời, NHNN cũng chỉ đạo hệ thống các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ để giảm chi phí vốn, qua đó duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng. Tập trung tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, tạo môi trường phát triển kinh tế ổn định và bền vững”, ông Long nói.