UOB: Doanh nghiệp Việt bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Tuy nhiên, đằng sau sự lạc quan đó các chuyên gia của ngân hàng Singapore nhận định vẫn còn những thách thức lớn liên quan đến lạm phát, năng lượng, chuỗi cung ứng và cạnh tranh quốc tế.

Theo kết quả Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp năm 2026 của UOB, bức tranh kinh doanh tại Việt Nam đang chuyển từ trạng thái phòng thủ sang chủ động tìm kiếm tăng trưởng. Trong đó, trọng tâm nổi lên chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), mở rộng thị trường ASEAN và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Người lao động sơ chế sản phẩm trái cây làm nước uống trái cây ở một Nhà máy ở Đức Trọng (Lâm Đồng) - Ảnh: Đình Hải

Niềm tin kinh doanh phục hồi mạnh mẽ

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất là sự cải thiện mạnh mẽ của tâm lý doanh nghiệp. Theo khảo sát của UOB, 85% doanh nghiệp Việt Nam đánh giá tích cực về môi trường kinh doanh hiện tại, tăng mạnh so với mức 48% ghi nhận trong giai đoạn chịu tác động từ các biện pháp thuế quan của Mỹ và cao hơn cả mức 80% của năm 2024.

Đồng thời, 92% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng kinh doanh trong năm 2026 – kết quả khảo sát của UOB. Sự cải thiện này diễn ra trong bối cảnh kinh tế Việt Nam vẫn duy trì nền tảng tăng trưởng tương đối tích cực.

Trước đó, các chuyên gia kinh tế của ngân hàng đã giữ nguyên dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam ở mức 7% trong năm 2026, bất chấp áp lực từ giá năng lượng và những bất ổn địa chính trị toàn cầu.

Tuy nhiên, triển vọng lạc quan không đồng nghĩa với việc các rủi ro đã biến mất. Kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp vẫn đang chịu sức ép từ chi phí vận hành gia tăng (37%), tác động của thuế quan Mỹ (35%), thay đổi chính sách và quy định pháp luật (33%) cùng biến động giá hàng hóa (30%).

Điều này cho thấy giai đoạn tới không chỉ là câu chuyện tăng trưởng doanh thu mà còn là bài toán nâng cao hiệu quả vận hành và kiểm soát chi phí.

Chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng mới

Một điểm nổi bật trong bức tranh kinh doanh năm 2026 là tốc độ ứng dụng công nghệ tiếp tục được đẩy mạnh.

Theo nghiên cứu của UOB, 92% doanh nghiệp đã triển khai số hóa và 70% ghi nhận kết quả thành công từ quá trình chuyển đổi số. Đáng chú ý, 89% doanh nghiệp có kế hoạch tăng đầu tư cho số hóa trong năm nay.

Trong quá trình chuyển đổi số, AI đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới. Hiện đã có 81% doanh nghiệp triển khai AI ở các mức độ khác nhau, trong đó 25% đã ứng dụng ở cấp độ nâng cao. AI mang lại những hiệu quả khá rõ rệt khi 49% doanh nghiệp ghi nhận năng suất được cải thiện, 47% giảm được chi phí và 46% tăng doanh thu.

UOB cũng chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa mức độ số hóa và tốc độ ứng dụng AI. Những doanh nghiệp đã số hóa toàn diện có tỷ lệ ứng dụng AI nâng cao cao gần gấp đôi so với nhóm mới số hóa ở phạm vi hẹp. Điều này cho thấy AI không còn là một xu hướng công nghệ đơn lẻ mà đang trở thành bước phát triển tiếp theo của quá trình chuyển đổi số.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Hạn chế về chi phí và nguồn lực tài chính (49%), những vấn đề liên quan đến hệ sinh thái giải pháp AI (48%) và mức độ sẵn sàng của dữ liệu, hệ thống (47%) đang là những thách thức lớn nhất.

Năng lượng và chuỗi cung ứng là hai bài toán chiến lược

Theo các chuyên gia, xung đột địa chính trị tiếp tục ảnh hưởng tới thị trường năng lượng toàn cầu, quản lý năng lượng đang nổi lên như một ưu tiên chiến lược của doanh nghiệp Việt Nam.

Có tới 96% doanh nghiệp đánh giá quản lý năng lượng là vấn đề quan trọng, cao hơn đáng kể mức trung bình khu vực ASEAN là 87%. Các mục tiêu được quan tâm hàng đầu bao gồm đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, tối ưu hóa sử dụng năng lượng thông qua công nghệ số và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Để ứng phó, doanh nghiệp đang tăng đầu tư vào máy móc hiệu suất cao, hệ thống điện mặt trời và các giải pháp tối ưu năng lượng dựa trên AI. Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển từ tư duy tiết kiệm chi phí đơn thuần sang quản trị năng lượng như một yếu tố cạnh tranh dài hạn.

Bên cạnh năng lượng, quản trị chuỗi cung ứng tiếp tục được xem là ưu tiên chiến lược khi 97% doanh nghiệp đánh giá đây là vấn đề quan trọng. Dù tác động trực tiếp từ các gián đoạn địa chính trị đã giảm so với giai đoạn trước, doanh nghiệp vẫn đối mặt với rủi ro về nguồn cung, tồn kho, logistics và những thay đổi liên tục trong các quy định thương mại quốc tế.

Theo UOB, giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn là đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng mạng lưới nhà cung cấp và đẩy mạnh số hóa hoạt động quản trị chuỗi cung ứng để nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Doanh nghiệp Việt mở rộng không gian tăng trưởng ra khu vực

Một trong những xu hướng đáng chú ý nhất là sự dịch chuyển mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt Nam ra thị trường quốc tế.

Khảo sát cho thấy 70% doanh nghiệp đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm 2025 và tới 90% có kế hoạch tiếp tục mở rộng trong ba năm tới. ASEAN tiếp tục là điểm đến ưu tiên hàng đầu với 65% doanh nghiệp lựa chọn, vượt xa Trung Quốc đại lục (37%) và các thị trường Bắc Á khác (29%).

Trong đó, 81% doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài, trong đó ASEAN cũng là khu vực thu hút dòng vốn đầu tư được quan tâm nhất. Các động lực chính bao gồm đa dạng hóa chuỗi cung ứng theo chiến lược "Trung Quốc +1", tận dụng các chính sách ưu đãi đầu tư và tiếp cận các thị trường mới.

Xu hướng này cho thấy doanh nghiệp Việt Nam không còn chỉ tập trung khai thác thị trường nội địa mà đang chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.

Dữ liệu từ UOB cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với tâm thế tích cực hơn so với những năm gần đây. Nhưng triển vọng tăng trưởng vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng thích ứng trước các cú sốc bên ngoài, từ biến động giá năng lượng, thay đổi chính sách thương mại đến các rủi ro địa chính trị.

Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp có khả năng đẩy nhanh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiệu quả, xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và mở rộng hiện diện tại ASEAN nhiều khả năng sẽ nắm bắt được các cơ hội tăng trưởng lớn hơn trong những năm tới.

Các kết quả khảo sát của UOB cũng cho thấy một thông điệp rõ ràng, tăng trưởng trong giai đoạn mới không chỉ dựa vào mở rộng quy mô, mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và khả năng chống chịu trước biến động của môi trường kinh doanh toàn cầu.