‘Lực đẩy kép’ từ bứt tốc dự án và khơi thông logistics

Tăng tốc các đại dự án, tạo bệ phóng vững chắc cho kinh tế Thanh Hóa vươn mình - ảnh: PV

Trong nhiều năm qua, bức tranh kinh tế Việt Nam chủ yếu được nâng đỡ bởi ba động lực truyền thống là đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng. Dù đã hoàn thành tốt sứ mệnh tạo nền tảng ban đầu, dư địa của những động lực này đang dần thu hẹp trước áp lực chi phí lao động tăng cao, hiệu quả sử dụng vốn chịu sức ép và sự cạnh tranh gay gắt từ thị trường quốc tế. Bối cảnh đó buộc nền kinh tế phải nhanh chóng chuyển mình. Tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành đã chỉ rõ lối đi mới; chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình tăng trưởng dựa vào mở rộng quy mô vốn và lao động sang mô hình bứt phá nhờ năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khi khoa học công nghệ chuyển từ vai trò hỗ trợ sang nguồn lực trực tiếp tạo ra giá trị, doanh nghiệp mới có thể tiến sâu vào các công đoạn giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo bệ phóng duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong dài hạn.

Thấm nhuần định hướng chiến lược này, tỉnh Thanh Hóa đang biến các nghị quyết thành hành động thực tiễn trên công trường. Bất chấp những biến động khó lường của thị trường, trong 8 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp của địa phương vẫn ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng hơn 11% so với cùng kỳ, tiếp tục khẳng định vai trò là "đầu tàu" đóng góp vào GRDP. Để bảo vệ và thúc đẩy đà tăng trưởng này trong những tháng cuối năm, chiến lược cốt lõi của tỉnh là khai thác tối đa công suất hiện hữu, đồng thời khẩn trương đưa các dự án công nghiệp quy mô lớn vào vận hành.

Thống kê cho thấy, trong danh mục 51 dự án trọng điểm phấn đấu hoàn thành năm 2026, đã có 27 dự án chính thức đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư đạt 29.300 tỷ đồng. Đáng chú ý, từ nay đến cuối năm, bức tranh công nghiệp Thanh Hóa sẽ đón thêm 22 dự án mới với tổng vốn lên tới 50.232 tỷ đồng. Tại đại công trường Dự án Nhà máy sản xuất vải Billion Union Việt Nam (giai đoạn 1, vốn đầu tư 70 triệu USD), không khí thi công đang diễn ra vô cùng khẩn trương. Ông Cao Trung Việt, phụ trách xây dựng dự án khẳng định khối lượng thi công đã vượt 90%. Khi chính thức vận hành, công suất 18.000 tấn/năm của nhà máy sẽ giải cơn khát nguyên liệu dệt nhuộm chất lượng cao cho thị trường và tạo ra lượng lớn việc làm tại chỗ.

Tương tự, Dự án Nhà máy sản xuất giấy bao bì Miza Nghi Sơn (giai đoạn 2) trị giá 2.900 tỷ đồng cũng đang đếm ngược ngày hòa mạng chuỗi sản xuất. Ông Hà Thọ Bảo, Trưởng phòng Kinh doanh công ty cho hay, việc dự án đi vào hoạt động đúng tiến độ trong tháng 9 này sẽ nâng gấp đôi công suất, giúp doanh nghiệp sẵn sàng đón các đơn hàng tái chế lớn. Không dừng lại ở đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Thung lũng Gốm sứ ASEAN Việt Nam hay Tổ hợp hóa chất Đức Giang Nghi Sơn (công suất 151.000 tấn hóa chất/năm) cũng đang dồn toàn lực cho mốc vận hành chạy thử. Sự xuất hiện của các cỗ máy công nghiệp này không chỉ gia tăng năng lực sản xuất mà còn đóng vai trò kích hoạt lực hấp dẫn thu hút đầu tư, mở rộng xuất khẩu.

Tuy nhiên, năng lực sản xuất bùng nổ sẽ khó phát huy tối đa giá trị nếu thiếu đi một mạch máu lưu thông hiệu quả. Hiện tại, Thanh Hóa có 333 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu tới 68 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nghịch lý nằm ở chỗ, phần lớn hàng hóa vẫn giao dịch theo điều kiện FOB (giao hàng lên tàu), khiến các doanh nghiệp logistics nội tỉnh ngậm ngùi quẩn quanh với khâu vận chuyển đường bộ. Một lượng hàng khổng lồ vẫn đang chảy qua các hệ sinh thái logistics ngoài tỉnh, đặc biệt là Hải Phòng. Điểm nghẽn này bộc lộ rõ hạn chế: quy mô doanh nghiệp logistics địa phương còn nhỏ lẻ, vắng bóng cảng cạn ICD, mức độ tự động hóa kho bãi thấp và chưa hình thành được mối liên kết chặt chẽ với các ông lớn FDI.

Để giải bài toán này, Hội nghị kết nối doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics do Sở Công thương Thanh Hóa tổ chức mới đây đã thẳng thắn chỉ diện các nút thắt. Mục tiêu cốt lõi là kéo nguồn hàng về Cảng Nghi Sơn, xây dựng các gói dịch vụ logistics tích hợp để tối ưu hóa chi phí cho chuỗi cung ứng địa phương. Theo định hướng từ Nghị quyết 58-NQ/TW của Bộ Chính trị, UBND tỉnh đang ráo riết hiện thực hóa Đề án phát triển dịch vụ logistics, đồng thời chuẩn bị ban hành Nghị quyết chuyên đề mới với nhiều cơ chế đột phá nhằm hỗ trợ vận tải biển và mời gọi các tập đoàn logistics đa quốc gia.

Năm 2026, Thanh Hóa đặt tham vọng tăng trưởng ngành công nghiệp - xây dựng từ 14% trở lên, đưa tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm trên 29,8% GRDP và giữ vững nhịp tăng trưởng toàn tỉnh ở mức 11%. Việc dọn đường cho các dự án trọng điểm cất cánh, song hành cùng chiến lược củng cố "hệ tuần hoàn" logistics, chính là chìa khóa mở ra năng lực sản xuất mới. Chỉ khi sức bật của nền công nghiệp được cộng hưởng cùng năng lực kết nối thông suốt, kinh tế Thanh Hóa mới thực sự kiến tạo được những chuỗi giá trị đột phá, vững bước trên quỹ đạo tăng trưởng chất lượng cao.