Việt Nam - Bulgaria: Đánh thức tiềm năng, mở rộng dư địa thương mại

Dư địa hợp tác còn rộng mở

Theo Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và thương mại đa biên (Bộ Công Thương), trong giai đoạn 2020-2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Bulgaria đạt 222,5 triệu USD, chỉ chiếm 0,2% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Bulgaria và 0,024% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Những con số này cho thấy quy mô giao thương giữa hai nước còn khá khiêm tốn so với tiềm năng và nền tảng quan hệ đã được xây dựng.

Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục mở rộng hội nhập kinh tế quốc tế, còn Bulgaria có lợi thế là cửa ngõ tiếp cận thị trường EU, việc tăng cường kết nối doanh nghiệp được kỳ vọng tạo thêm động lực cho thương mại song phương. Tuy nhiên, để hiện thực hóa cơ hội, bên cạnh các cơ chế hỗ trợ ở cấp chính phủ, hai bên cần thúc đẩy những hoạt động hợp tác xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Intimex, cho rằng Việt Nam là một trong 15 quốc gia có nền nông nghiệp phát triển hàng đầu thế giới, với nhiều sản phẩm có lợi thế cạnh tranh và khác biệt so với thị trường châu Âu. Đây là cơ sở để doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội mở rộng xuất khẩu, đưa hàng hóa trong nước tiếp cận người tiêu dùng tại các thị trường châu Âu, trong đó có Bulgaria.

Thực tế, lợi thế về nguồn cung nông sản, thực phẩm và các sản phẩm đặc trưng của Việt Nam có thể bổ sung cho nhu cầu nhập khẩu của thị trường châu Âu. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển thành đơn hàng khi doanh nghiệp đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và hệ thống phân phối tại thị trường đích.

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Hoàng Thị Thanh Hà, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Kiến trúc MH chia sẻ: “Việt Nam có nhiều sản phẩm mà châu Âu không có. Điều đó giúp tôi nhận ra rằng, nếu đưa được sản phẩm Việt Nam vào thị trường các nước châu Âu, chúng ta sẽ có cơ hội lớn. Đó cũng là lý do tôi lựa chọn theo đuổi con đường này”.

Theo bà Hà, sự gắn bó với Bulgaria của những người từng học tập, sinh sống tại đây có thể trở thành cầu nối quan trọng, góp phần hình thành các mối quan hệ kinh doanh lâu dài. Những kết nối dựa trên sự am hiểu văn hóa, thị trường và mạng lưới đối tác sở tại sẽ giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Bên cạnh thương mại hàng hóa, kết nối vận tải cũng được xem là yếu tố có thể mở rộng dư địa hợp tác. Ông Todor Ivandjikov, Chủ tịch Hiệp hội Hàng không Bulgaria, đánh giá nhu cầu vận tải giữa Bulgaria với châu Á và Việt Nam đang gia tăng. Theo ông Todor Ivanjivkov, nghiên cứu khả năng mở đường bay trực tiếp giữa hai nước trong tương lai có thể góp phần thúc đẩy thương mại, du lịch và kết nối cộng đồng doanh nghiệp.

Kết nối doanh nghiệp, tháo gỡ rào cản

Từ góc nhìn thị trường, bà Gabriela Dimitrova, đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Bulgaria cho rằng, Bulgaria sở hữu nhiều lợi thế như vị trí chiến lược, môi trường kinh doanh ổn định và khả năng tiếp cận thị trường EU. Trong khi đó, Việt Nam là nền kinh tế tăng trưởng nhanh của Đông Nam Á, có tiềm năng trở thành đối tác thương mại và đầu tư quan trọng của Bulgaria trong khu vực.

Theo bà Dimitrova, kim ngạch thương mại song phương giai đoạn 2020-2025 tăng trưởng tích cực, song Bulgaria vẫn nhập siêu lớn từ Việt Nam. Điều này cho thấy hàng hóa Việt Nam đã có chỗ đứng nhất định tại thị trường Bulgaria, đồng thời đặt ra yêu cầu mở rộng cơ hội xuất khẩu cho doanh nghiệp Bulgaria nhằm từng bước cân bằng hơn cán cân thương mại.

Các lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng hợp tác gồm công nghệ thông tin, cơ khí, dược phẩm, mỹ phẩm, nông nghiệp, thực phẩm, du lịch và giáo dục. Đây đều là những ngành có khả năng tạo ra các chương trình hợp tác đa dạng, từ thương mại hàng hóa, cung ứng dịch vụ đến chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.

Dù vậy, để khai thác hiệu quả những cơ hội này, doanh nghiệp hai nước vẫn phải đối mặt với một số rào cản. Khác biệt về văn hóa kinh doanh, phương thức tiếp cận khách hàng và yêu cầu của từng thị trường có thể khiến quá trình tìm kiếm đối tác, đàm phán và triển khai hợp đồng mất nhiều thời gian. Bên cạnh đó, chi phí logistics và khoảng cách địa lý cũng ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa.

Trước thực tế này, bà Dimitrova đề xuất tăng cường kết nối doanh nghiệp, đẩy mạnh hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Các hoạt động xúc tiến thương mại cần hướng đến kết quả cụ thể, giúp doanh nghiệp xác định đúng nhu cầu thị trường, tìm được đối tác phù hợp và xây dựng kế hoạch hợp tác dài hạn, thay vì dừng ở các cuộc gặp gỡ mang tính giới thiệu.

Đại sứ Việt Nam tại Bulgaria Nguyễn Thị Minh Nguyệt cũng nhận định, hai nước còn nhiều tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, logistics, hàng không, giáo dục, du lịch và dược phẩm. Đây là những lĩnh vực có thể bổ trợ lẫn nhau, góp phần đa dạng hóa quan hệ kinh tế song phương và mở rộng cơ hội cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đại sứ nhấn mạnh, Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan và doanh nghiệp hai nước trong hoạt động kết nối, xúc tiến thương mại và đầu tư. Mục tiêu là góp phần đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Bulgaria phát triển hiệu quả, thực chất hơn trong thời gian tới, tương xứng với khuôn khổ Đối tác chiến lược giữa hai nước.

Để biến tiềm năng thành kết quả, yêu cầu đặt ra là tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp. Trong đó, cần ưu tiên cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận hệ thống phân phối, tìm kiếm đối tác và tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình giao thương.