Việt Nam hội tụ nhiều lợi thế trở thành điểm đến chiến lược của dòng vốn công nghệ toàn cầu

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại Diễn đàn - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Ngày 28/5, tại TP.HCM, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp cùng Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA) và Do Ventures tổ chức Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIPC Summit) 2026 với chủ đề "Từ Chính sách đến Dòng vốn: Huy động nguồn vốn tư nhân cho các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam".

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các nhà sáng lập đến từ Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới tham dự Diễn đàn.

Giai đoạn mới của phát triển thị trường vốn và đổi mới sáng tạo

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khu vực kinh tế tư nhân được xác định là những động lực tăng trưởng then chốt. Với quy mô nền kinh tế khoảng 500 tỷ USD, thuộc nhóm 35 nền kinh tế lớn nhất thế giới, cùng tốc độ tăng trưởng nhanh của kinh tế số, hệ sinh thái khởi nghiệp và dòng vốn đầu tư vào công nghệ cao, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ số.

Thứ trưởng cho biết Bộ Tài chính đang tích cực hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư cho khoa học công nghệ và các mô hình hợp tác công – tư nhằm huy động hiệu quả nguồn lực cho đổi mới sáng tạo. Bộ Tài chính cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, góp phần xây dựng môi trường thuận lợi để thu hút các dòng vốn dài hạn vào các ngành công nghệ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Các bài phát biểu và tham luận tại phiên toàn thể cho thấy sự đồng thuận cao về triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi giá trị toàn cầu đang tái cấu trúc, các dòng vốn đầu tư tìm kiếm điểm đến mới và khoa học công nghệ ngày càng trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo.

Trong phiên thảo luận "Nền tảng chính sách cho thị trường vốn đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tại Việt Nam" với sự tham gia của Ủy ban chứng khoán nhà nước (SSC), Mekong Capital, Viện tăng trưởng Xanh toàn cầu (GGGI), Qũy VinaCapital và Quỹ Eurazeo đã tập trung trao đổi về những cải cách quan trọng đang định hình giai đoạn phát triển mới của thị trường vốn Việt Nam.

Phó Thủ tướng và các đại biểu thực hiện nghi thức công bố Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 cùng Chỉ số Thị trường vốn tư nhân Việt Nam - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Tiếp nối nội dung này, phiên thảo luận về mô hình thiết kế và cơ chế quản trị Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia đã mang đến những kinh nghiệm thực tiễn từ Australia, Singapore và Hàn Quốc trong việc sử dụng nguồn vốn Nhà nước để dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân… Các diễn giả nhận định Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia của Việt Nam, được triển khai theo Nghị định 264/2025/NĐ-CP, có thể trở thành công cụ quan trọng để thu hút thêm nguồn lực xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn trong tương lai.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của hội nghị là lễ công bố chính thức Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (Vietnam Technology and Innovation Investment Report 2026) cùng Chỉ số Thị trường vốn tư nhân Việt Nam (Vietnam Capital Flow Indicators).

Báo cáo do NIC, VPCA và BCG nghiên cứu xây dựng, cung cấp bức tranh toàn diện về thị trường vốn đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, xu hướng đầu tư công nghệ, hoạt động đầu tư mạo hiểm, tăng trưởng doanh nghiệp công nghệ và sự dịch chuyển của các dòng vốn trong nước và quốc tế.

Việc công bố hai sản phẩm dữ liệu chiến lược này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyên nghiệp hóa thị trường đầu tư đổi mới sáng tạo và nâng cao niềm tin của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với Việt Nam.

Các diễn giả phát biểu, thảo luận tại Diễn đàn - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Chiến lược ưu tiên để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững

Phát biểu chỉ đạo và kết luận Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, trong xu thế đó, Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân là những động lực chính và chiến lược ưu tiên để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Quan trọng hơn, Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ chương trình cải cách thể chế cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, với Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Quốc hội và Chính phủ Việt Nam đã và đang hoàn thiện nhiều cơ chế, chính sách đột phá nhằm thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược, kinh tế số, tài chính số và đổi mới sáng tạo, đồng thời tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng chiến lược cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy mạnh mẽ thị trường vốn, đầu tư mạo hiểm, fintech, cơ chế sandbox và các mô hình kinh doanh mới, qua đó tạo lập môi trường thuận lợi để thu hút các dòng vốn đầu tư công nghệ và đổi mới sáng tạo chất lượng cao vào Việt Nam.

Đặc biệt, Việt Nam đang đẩy nhanh phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế theo hướng hiện đại, minh bạch, cạnh tranh và hội nhập sâu rộng với các trung tâm tài chính toàn cầu. Đây không chỉ là một trung tâm tài chính theo nghĩa truyền thống, mà còn là hạ tầng chiến lược để kết nối dòng vốn quốc tế với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ tương lai.

Phó Thủ tướng cho rằng, sự tham gia đông đảo của các đại biểu thể hiện niềm tin mạnh mẽ của các nhà đầu tư, doanh nghiệp và đối tác quốc tế vào tiềm năng phát triển, năng lực thích ứng và triển vọng tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Chuyển mạnh vị thế sang "đối tác đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ"

Thời gian qua, ngày càng nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ quốc tế lựa chọn Việt Nam là điểm đến cho các hoạt động đầu tư chiến lược, nghiên cứu phát triển và sản xuất công nghệ cao.

Năm 2025 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư vào hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Tổng vốn đầu tư tư nhân vào lĩnh vực công nghệ đạt khoảng 4,5 tỷ USD thông qua 149 thương vụ, tăng mạnh so với năm trước; trong đó, vốn đầu tư cổ phần tư nhân đạt mức cao kỷ lục khoảng 4 tỷ USD và vốn đầu tư mạo hiểm tăng khoảng 28%. Nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược như AI, công nghệ tài chính… tiếp tục thu hút mạnh mẽ các quỹ đầu tư và nhà đầu tư quốc tế.

Phó Thủ tướng nêu rõ, điều đó cho thấy Việt Nam đang chuyển mạnh từ vị thế "điểm đến sản xuất" sang "đối tác đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ" trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ những trao đổi rất toàn diện, sâu sắc tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế tiếp tục tập trung vào một số định hướng lớn.

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thực thi thể chế; tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, ổn định, có khả năng cạnh tranh quốc tế cho đổi mới sáng tạo, tài chính công nghệ và các ngành công nghệ chiến lược. Thể chế phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh của quốc gia.

Thứ hai, phát triển mạnh hệ sinh thái tài chính cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy hiệu quả hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam; mở rộng thị trường vốn, đầu tư mạo hiểm, fintech và có các cơ chế đột phá nhằm huy động nguồn lực dài hạn cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, ưu tiên phát triển các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và hạ tầng số; nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Thủ tướng nghe giới thiệu về các sản phẩm đổi mới sáng tạo được trưng bày bên lề Diễn đàn - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Thứ tư, xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ trọng tâm của trọng tâm; xây dựng đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học, chuyên gia tài chính, chuyên gia công nghệ và doanh nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu; đồng thời có cơ chế đủ mạnh để thu hút nhân tài quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp cho đất nước.

Thứ năm, phát huy vai trò của NIC, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, các quỹ đầu tư và định chế tài chính trong kết nối tri thức, công nghệ, nhân lực và dòng vốn toàn cầu.

Thứ sáu, đề nghị cộng đồng các quỹ đầu tư, định chế tài chính và nhà đầu tư quốc tế tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam với tầm nhìn chiến lược và dài hạn; đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo, hạ tầng số và các doanh nghiệp công nghệ có tiềm năng tăng trưởng toàn cầu.

Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trên tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ"; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo minh bạch, hiệu quả, bền vững và hội nhập quốc tế. Đồng thời kiên quyết ngăn chặn, xử lý các vi phạm, nhất là các vi phạm về sở hữu trí tuệ.

Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng rằng, với khát vọng phát triển, quyết tâm cải cách mạnh mẽ và sự đồng hành của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn hàng đầu của dòng vốn đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược toàn cầu, từng bước trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính và trung tâm phát triển công nghệ mới của khu vực.