VNTAX 2026: 200 doanh nghiệp đóng gần 1 triệu tỷ đồng

“Đỉnh tháp” ngày càng cao, nhưng cần một “nền tháp” vững chắc

Dữ liệu từ VNTAX 2026 cho thấy 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam đã thực nộp tổng cộng khoảng 989.300 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 195.300 tỷ đồng, tương đương 25% so với kỳ xếp hạng trước.

Trong bối cảnh tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, riêng 200 doanh nghiệp trong VNTAX 200 đã đóng góp hơn 37% tổng thu ngân sách cả nước. Đáng chú ý, sự gia tăng nguồn thu không chỉ đến từ quy mô đóng góp của các doanh nghiệp dẫn đầu mà còn cho thấy những thay đổi rõ nét trong cơ cấu khu vực doanh nghiệp. Trong đó, khu vực tư nhân đang tiến nhanh về quy mô đóng góp ngân sách và từng bước thu hẹp khoảng cách với doanh nghiệp nhà nước.

Toàn cảnh Toạ đàm

Phát biểu tại sự kiện, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng những con số của VNTAX không chỉ cho thấy doanh nghiệp nào nộp ngân sách nhiều nhất, mà quan trọng hơn là nhìn được cấu trúc tạo ra nguồn thu và tính bền vững của nguồn lực này trong dài hạn.

Theo ông Tuấn, có thể hình dung cấu trúc doanh nghiệp nộp ngân sách hiện nay như một “tòa tháp” với phần đỉnh rất cao. Chỉ 20 doanh nghiệp đứng đầu đã đóng góp khoảng 614.000 tỷ đồng, tương đương hơn 62% tổng số nộp của cả VNTAX 200. Top 100 doanh nghiệp cũng chiếm tới khoảng 92% số nộp của danh sách.

Điều này phản ánh sức mạnh rất lớn của các doanh nghiệp dẫn đầu, song đồng thời đặt ra yêu cầu phải tiếp tục mở rộng và củng cố “nền tháp” doanh nghiệp. Theo đại diện VCCI, điều nền kinh tế cần trong giai đoạn tới không chỉ là có thêm những doanh nghiệp quy mô rất lớn, mà còn phải hình thành một lực lượng doanh nghiệp đông đảo, khỏe mạnh và có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao. Việc xây dựng được một “cao nguyên doanh nghiệp” vững chắc sẽ góp phần tạo ra nguồn thu ngân sách ổn định và tăng sức chống chịu của nền kinh tế trước các biến động.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất từ dữ liệu VNTAX 2026 là sự vươn lên mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân. Theo bảng PRIVATE 100, tổng số thực nộp ngân sách của 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu đạt 390.700 tỷ đồng, tăng 146.300 tỷ đồng, tương đương mức tăng khoảng 60% so với danh sách năm trước. Con số này tương đương khoảng 14,7% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025.

Top 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026

Trong khi đó, 100 doanh nghiệp nhà nước thuộc STATE 100 đóng góp tổng cộng khoảng 425.800 tỷ đồng, sau khi loại trừ phần đóng góp bị tính trùng giữa công ty mẹ và công ty con, tương đương khoảng 16% tổng thu ngân sách quốc gia.

Như vậy, khoảng cách giữa 100 doanh nghiệp tư nhân và 100 doanh nghiệp nhà nước dẫn đầu hiện chỉ còn khoảng 35.100 tỷ đồng. Tổng số nộp của PRIVATE 100 đã tương đương gần 92% quy mô đóng góp của STATE 100.

Xu hướng này cũng thể hiện rõ trong VNTAX 200. Trong 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm nay có 99 doanh nghiệp tư nhân, 73 doanh nghiệp nhà nước và 28 doanh nghiệp FDI/liên doanh. Xét về giá trị, doanh nghiệp nhà nước vẫn đứng đầu với hơn 424.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 43% tổng số nộp của VNTAX 200. Tuy nhiên, khu vực tư nhân đã bám sát với hơn 390.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 39%. Sự thay đổi này cho thấy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong việc tạo nguồn lực cho ngân sách quốc gia đang ngày càng rõ nét.

Động lực lớn nhất đến từ nhóm doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu. Tổng số nộp của Top 10 PRIVATE 100 tăng từ khoảng 148.000 tỷ đồng lên 268.000 tỷ đồng chỉ sau một năm, tương đương mức tăng khoảng 80%.

Vingroup đứng đầu PRIVATE 100 với mức đóng góp gần 148.800 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 56.200 tỷ đồng của năm trước. Nhóm dẫn đầu còn có Sunshine Group, NH Smart City thuộc BRG Group, THACO, Hòa Phát, FPT, Techcombank, VPBank và ACB.

Trong khi đó, ở khu vực doanh nghiệp nhà nước, các vị trí dẫn đầu tiếp tục thuộc về những lĩnh vực có quy mô lớn và giữ vai trò thiết yếu đối với nền kinh tế như dầu khí, năng lượng, xăng dầu, viễn thông và ngân hàng. PetroVietnam đứng đầu STATE 100 với mức nộp khoảng 91.000 tỷ đồng, tiếp theo là Viettel với hơn 42.290 tỷ đồng.

Không chỉ tổng số đóng góp tăng lên, ngưỡng để lọt vào nhóm những doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất cũng đang được nâng lên đáng kể. VNTAX 200 năm 2026 có 26 doanh nghiệp thực nộp ngân sách trên 10.000 tỷ đồng, tăng thêm 9 doanh nghiệp so với danh sách năm trước.

Riêng khu vực tư nhân, số doanh nghiệp vượt mốc 10.000 tỷ đồng đã tăng từ 4 lên 8 doanh nghiệp. Ở khu vực doanh nghiệp nhà nước, mặt bằng đóng góp tiếp tục ở mức cao với 71 doanh nghiệp trong STATE 100 nộp trên 1.000 tỷ đồng, trong đó 14 doanh nghiệp vượt mốc 10.000 tỷ đồng. Ngay cả doanh nghiệp đứng thứ 100 cũng có số thực nộp khoảng 468 tỷ đồng. Những con số này cho thấy quy mô của nhóm doanh nghiệp đóng góp lớn cho ngân sách đang tiếp tục được mở rộng.

23 ngân hàng đóng góp hơn 104.600 tỷ đồng

Xét theo ngành, bất động sản - xây dựng là nhóm đóng góp ngân sách lớn nhất trong VNTAX 200 với tổng mức nộp hơn 234.000 tỷ đồng, chiếm gần 24%. Đứng thứ hai là nhóm năng lượng - tài nguyên, gồm dầu khí, xăng dầu, điện năng và than - khoáng sản, với hơn 220.000 tỷ đồng, tương đương 22,3%. Lĩnh vực tài chính có 40 doanh nghiệp góp mặt, đóng góp khoảng 139.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, riêng 23 ngân hàng đã đóng tổng cộng khoảng 104.600 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đóng góp trực tiếp cho ngân sách, vai trò của khu vực tài chính - ngân hàng còn nằm ở khả năng phân bổ và dẫn dắt nguồn lực cho nền kinh tế.

Tại tọa đàm, ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh dòng vốn cần được hướng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất và tạo ra của cải vật chất. Nếu nguồn vốn chủ yếu được sử dụng để lưu giữ tài sản thay vì tạo ra năng lực sản xuất mới, đây sẽ là tín hiệu cần lưu ý đối với nền kinh tế. Ngoài ba nhóm ngành dẫn đầu, VNTAX 200 còn ghi nhận sự hiện diện của hàng loạt doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực ô tô, công nghệ - viễn thông, thực phẩm - đồ uống, hàng không - logistics, bán lẻ, hóa chất và vật liệu xây dựng.

Điều này cho thấy nguồn thu ngân sách đang được tạo ra từ một phổ hoạt động kinh tế ngày càng rộng hơn. Trao đổi tại Toạ đàm, theo các chuyên gia, nhìn rộng hơn, những con số tại VNTAX 2026 cho thấy đóng góp ngân sách không đơn thuần phản ánh nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp mà còn là một chỉ báo về sức khỏe, quy mô và năng lực tạo giá trị của khu vực sản xuất, kinh doanh.

Việc chỉ 20 doanh nghiệp đóng góp hơn 600.000 tỷ đồng cho thấy vai trò đặc biệt lớn của các doanh nghiệp đầu tàu đối với nguồn lực quốc gia. Tuy nhiên, mức độ tập trung cao cũng đặt ra bài toán về tính bền vững.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, nguồn thu từ đất đai hiện đóng vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế, song về dài hạn cần bảo đảm sự ổn định. Nếu thị trường bất động sản gặp khó khăn, nguồn thu ngân sách cũng có thể chịu tác động đáng kể.

Do đó, cùng với việc tạo điều kiện để các doanh nghiệp lớn tiếp tục mở rộng quy mô, một nhiệm vụ quan trọng khác là nuôi dưỡng lực lượng doanh nghiệp ở phần “nền tháp” - đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân có khả năng lớn lên, đổi mới công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và từng bước trở thành những doanh nghiệp đầu ngành.

Từ gần 1 triệu tỷ đồng đóng góp của VNTAX 200 đến khoảng cách ngày càng thu hẹp giữa khu vực tư nhân và doanh nghiệp nhà nước, những chuyển động tại VNTAX 2026 cho thấy một bức tranh mới về nguồn lực doanh nghiệp. Trong đó, bài toán của giai đoạn tới không chỉ là tạo thêm những “đỉnh tháp” mới, mà còn là mở rộng một nền doanh nghiệp đủ lớn, đủ khỏe và đủ sức tạo ra nguồn thu bền vững cho tăng trưởng quốc gia.