3 ưu điểm của cơ chế điều hành tỷ giá mới

Ảnh minh họa

Ngày 31/12/2015, NHNN Việt Nam đã ban hành Quyết định số 2730/QĐ-NHNN về việc công bố tỷ giá trung tâm của VND với USD, tỷ giá tính chéo của VND với một số ngoại tệ khác. “Tỷ giá trung tâm được xác định trên cơ sở tham chiếu diễn biến tỷ giá bình quân gia quyền trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, diễn biến tỷ giá trên thị trường quốc tế của một số đồng tiền của các nước có quan hệ thương mại, vay, trả nợ, đầu tư lớn với Việt Nam, các cân đối kinh tế vĩ mô, tiền tệ và phù hợp với mục tiêu chính sách tiền tệ”.

Trong Báo cáo chuyên đề với tiêu đề “Tỷ giá trung tâm – cơ chế điều hành mới”, Công ty chứng khoán bảo Việt (BVSC) đã đưa ra 3 ưu điểm nổi bật của cơ chế này.

Thứ nhất, về cơ bản, tỷ giá niêm yết và giao dịch hàng ngày của các ngân hàng sẽ biến động nhanh và sát cung cầu thị trường hơn. Điều này sẽ giúp hạn chế tâm lý găm giữ ngoại tệ chờ phá giá, như đã tồn tại trong các năm qua.

Thứ hai, NHNN vẫn giữ vai trò điều hành trung tâm trong cơ chế mới. Theo BVSC, NHNN có thể thực hiện vai trò điều tiết của mình bằng cách sử dụng dự trữ ngoại hối để điều tiết cung cầu trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng của ngày hôm trước – vốn là một trong những tham chiếu để xác định tỷ giá trung tâm cho ngày hôm sau; hoặc thông qua việc tính toán và áp tỷ trọng đối với các đồng tiền được chọn trong rổ tham chiếu; hoặc quy định biên độ biến động hàng ngày quanh tỷ giá trung tâm.

Thứ ba, cơ chế tỷ giá trung tâm giúp giảm bớt tính “tổn thương” cho nền kinh tế trước những biến động tiền tệ trên thị trường thế giới.

Theo BVSC thị trường ngoại hối và tài chính quốc tế luôn có những biến động, và Việt Nam không nằm ngoài những biến động này do nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Trong khi việc đưa ra những mục tiêu điều hành chủ quan theo từng năm đã cho thấy một số bất cập và sai lệch so với diễn biến thực tế mà năm 2015 là một minh chứng rất rõ cho điều này.

“Những “độ trễ” trong phản ứng sẽ được rút ngắn tối đa, giảm thiểu các ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xuất nhập khẩu và các bài toán cân đối vĩ mô khác của nền kinh tế trong nước”, BVSC đánh giá về cơ chế điều hành tỷ giá mới.

Tuy nhiên theo BVSC, NHNN cần xây dựng và duy trì nguồn dự trữ ngoại tệ đủ lớn để can thiệp khi có những biến động lớn trên thị trường ngoại tệ. Dự trữ ngoại tệ càng lớn sẽ càng tạo ra nhiều dư địa cho các nhà điều hành chủ động trong công tác điều tiết, giảm sốc cho thị trường thậm chí là đối phó lại các cuộc tấn công tiền tệ có chủ ý.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần tăng cường công tác dự báo và kiên định trong việc theo đuổi những mục tiêu dài hạn về lạm phát và tăng trưởng. Điều kiện này sẽ tạo ra những nền tảng quan trọng cho việc tạo dựng một chính sách tỷ giá mới, hiện đại trong tương lai, bởi những thay đổi trong chính sách kinh tế vĩ mô cần dựa trên những dự báo tốt để điều chỉnh các kỳ vọng và động cơ trên thị trường, hướng đến việc đạt được những mục tiêu trong dài hạn, thay vì các mục tiêu ngắn hạn và chạy theo những diễn biến trong quá khứ.

Ngoài ra cần theo dõi sát lộ trình tăng lãi suất của FED và diễn biến của đồng Nhân dân tệ (CNY). Mặc dù cho rằng chu kỳ tăng lãi suất của FED và diễn biến giảm giá của đồng Nhân dân tệ có thể chi phối đến xu hướng của VND trong những năm tới, tuy nhiên, theo BVSC, điều này không có nghĩa VND sẽ mất giá với tỷ lệ tương ứng khi FED nâng lãi suất hoặc biên độ giảm giá của CNY.

“Trên thực tế theo quan sát của chúng tôi, câu chuyện FED tăng lãi suất hay tín hiệu suy yếu về tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đã bắt đầu ảnh hưởng đến diễn biến thị trường tiền tệ thế giới từ cuối năm 2013, hay nói cách khác, yếu tố này đã dần được phản ánh vào xu hướng mạnh lên của đồng USD hay suy yếu của đồng CNY”, BVSC cho biết và kết luận: Những tác động trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào sự chênh lệch trong tốc độ hồi phục giữa các nền kinh tế mà Việt Nam cũng là một trong số các nước đang cho thấy những tín hiệu quay lại chu kỳ tăng trưởng.