Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Ám ảnh nợ thuế

Ngọc Khanh
Ngọc Khanh  - 
Vấn đề xoá nợ thuế lâu nay cứ đề xuất là gặp phải sự phản đối mạnh từ phía dư luận, song các chuyên gia tài chính cho rằng, trước sau cũng phải đưa ra để xử lý. Quan trọng nhất là Bộ Tài chính cần giải thích một cách cặn kẽ, rõ ràng với cơ quan có thẩm quyền và tạo ra sự đồng thuận xã hội.
aa

Ám ảnh nợ thuế Cục Thuế Hà Nội công khai 181 đơn vị nợ thuế, phí, tiền sử dụng đất

Theo báo cáo mới nhất của Chính phủ gửi Quốc hội, tính đến thời điểm 30/9/2018, tổng số tiền nợ thuế của các DN trên cả nước là 82.961 tỷ đồng; trong đó tiền thuế nợ không có khả năng thu hồi là 34.942 tỷ đồng. Số nợ thuế không thể thu hồi chiếm tỷ trọng 42,1% tổng số tiền nợ thuế, tăng 11% so với thời điểm 31/12/2017.

Ám ảnh nợ thuế
Số nợ thuế không có khả năng thu hồi đang tăng lên theo từng năm

Lý giải nào cho nợ thuế

Báo cáo đã nêu một số nguyên nhân chính dẫn đến số thuế nợ đọng không có khả năng thu hồi. Thứ nhất, một số người nộp thuế trong quá trình tham gia kinh doanh được pháp luật coi là đã bị chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự, liên quan đến trách nhiệm hình sự, không thanh toán được nợ thuế, không xác minh được tài sản của người nộp thuế còn hay không, không xác minh được quyền thừa kế tài sản, phân chia tài sản của người chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự theo đúng quy định của pháp luật dân sự.

Thứ hai, một số người nộp thuế mất khả năng thanh toán và chấm dứt hoạt động kinh doanh, tự giải thể, phá sản, bỏ khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh, không làm thủ tục giải thể, phá sản theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Phá sản, cơ quan thuế đã cưỡng chế đến biện pháp cuối cùng là thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nhưng vẫn không thu hồi được nợ thuế.

Bên cạnh đó, số nợ thuế của các đối tượng này còn bị tính thêm tiền chậm nộp 0,03%/ngày. Với quy định này, tiền phạt và tiền chậm nộp của nhóm đối tượng không có khả năng thu đến 31/12/2017 đã tăng lên đến 12.273 tỷ đồng. Số nợ đó hiện vẫn tiếp tục được theo dõi trên sổ sách của cơ quan thuế, nhưng là nợ ảo, tạo áp lực về chi phí, nhân lực cho cơ quan thuế trong việc theo dõi quản lý nợ thuế.

Nguyên nhân tiếp theo là Luật Quản lý thuế chưa bao quát hết được các trường hợp không tính tiền chậm nộp, xóa nợ trong thực tiễn đã xảy ra. Cụ thể, tính đến 31/12/2017 có 7.500 tỷ đồng tiền thuế nợ tồn tại trên 10 năm hiện nay vẫn đang treo, không thể xóa được.

Theo Bộ Tài chính, đến thời điểm hiện tại chưa có trường hợp nào đủ điều kiện được xóa nợ thuế do trong quá trình triển khai thực hiện, có những khoản nợ trên 10 năm nhưng không thể xóa được do không đáp ứng được điều kiện “đã áp dụng tất cả các biện pháp cưỡng chế”. Bên cạnh đó, cơ quan này cũng cho rằng, quy định thời hạn 10 năm mới được xoá nợ thuế áp dụng đối với các trường hợp này là quá dài, kinh nghiệm các nước thường áp dụng trong khoảng thời gian từ 2 - 7 năm.

Hồi giữa năm 2018 vừa qua, Bộ Tài chính đã trình dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) trong đó có nhiều nội dung sửa đổi quy định về xoá nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt. Một số quy định đáng chú ý được đề xuất như đối với các khoản nợ thuế đã quá hạn 5 năm thì được xóa nợ thuế; thời gian rút ngắn so với quy định trước đây là 10 năm.

Cũng tại dự thảo luật, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung thêm đối tượng xóa nợ thuế là các khoản nợ không còn đối tượng để thu do gặp khó khăn, kinh doanh thua lỗ trong giai đoạn từ 1/7/2007 đến 31/12/2012. Mục tiêu nhằm giảm số nợ ảo, nợ không có khả năng thu hồi, tạo điều kiện cho cơ quan thuế tập trung nguồn lực để đôn đốc các khoản nợ có khả năng thu hồi.

Xoá nợ để nuôi nguồn thu?!

Thực tế cho thấy, đây không phải là lần đầu tiên vấn đề xoá nợ thuế được Bộ Tài chính đưa ra. Từ năm 2014 đến nay, cơ quan này đã liên tục đề xuất xóa nợ thuế cho một số nhóm đối tượng người nộp thuế, từ việc đưa vào dự thảo sửa đổi luật đến nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cùng với đó, con số nợ thuế đề xuất xóa ngày càng lớn.

Còn nhớ hồi đầu tháng 3/2018 vừa qua, đề xuất xoá nợ thuế được đưa ra tại dự thảo tờ trình Chính phủ về Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến việc xử lý xóa nợ, khoanh nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt không có khả năng thu hồi, với tổng số tiền ước khoảng 26.500 tỷ đồng, song đã tiếp tục gặp phải sự phản đối từ phía dư luận.

Lần này, với các nội dung sửa đổi trong Luật Quản lý thuế, có thể thấy cơ quan quản lý vẫn tiếp tục kiên trì với đề xuất xoá nợ thuế, mà tới nay đã lên đến con số gần 35.000 tỷ đồng.

Theo PGS-TS. Lê Xuân Trường - Học viện Tài chính phân tích, việc xoá nợ thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp khó nhận được sự đồng thuận của dư luận do nhiều ý kiến nghĩ rằng đây là sự thiệt thòi của ngân sách. Tuy nhiên, ông Trường nêu quan điểm, nhiều DN đã bị phá sản, thu hồi giấy chứng nhận kinh doanh nên dù không xóa nợ thì khả năng hoạt động sinh lời trở lại để có tiền nộp thuế cũng gần như bằng không. Trong trường hợp đó, việc xóa nợ sẽ giúp DN phục hồi và phát triển sản xuất, từ đó có khả năng đóng góp trở lại vào ngân sách nhà nước trong tương lai.

TS. Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính cho rằng các quốc gia khác cũng thực hiện xoá nợ thuế trong các trường hợp bất khả kháng do người nộp thuế thực sự gặp khó khăn. Có những khoản cơ quan thuế cảm thấy không thể thu được do xác định chủ thể rất khó, nếu có thu được cũng không đáng bao nhiêu nên khoản nợ bị treo hết năm này tới năm khác. Với những khoản trên nếu không xóa mà tiếp tục treo thì chi phí để thu được còn cao hơn số nợ.

Vấn đề xoá nợ thuế lâu nay cứ đề xuất là gặp phải sự phản đối mạnh từ phía dư luận, song các chuyên gia tài chính cho rằng, trước sau cũng phải đưa ra để xử lý. Quan trọng nhất là Bộ Tài chính cần giải thích một cách cặn kẽ, rõ ràng với cơ quan có thẩm quyền và tạo ra sự đồng thuận xã hội. Việc xóa nợ phải xem xét hợp lý, không thể xóa một cách ào ạt, cần phân loại rõ ràng. Khi đó, mọi người sẽ thấy đây là vấn đề đã được minh bạch, công khai, và cần thiết phải thực hiện sớm.

Ngọc Khanh

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.