Bài học sâu sắc sau 15 năm

Sẽ sắp xếp lại 240 DN

Quyết định đã công bố danh mục 240 DNNN sẽ được sắp xếp lại trong giai đoạn 2016 – 2020, trong đó có 103 DNNN nắm giữ 100% vốn điều lệ; 4 DN thực hiện cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ trên 65% vốn điều lệ; 27 DN thực hiện cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 65% vốn điều lệ; 106 DN cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ.

Ảnh minh họa

Trong giai đoạn 2016-2020, Nhà nước chỉ nắm giữ 100% vốn điều lệ ở các DN hoạt động trong 11 ngành, lĩnh vực, giảm 8 ngành và lĩnh vực so với hiện nay và giảm 49 ngành, lĩnh vực so với thời điểm năm 2001.

Đó là: đo đạc bản đồ phục vụ quốc phòng, an ninh; sản xuất, kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp; truyền tải, điều độ hệ thống điện quốc gia và quản lý lưới điện phân phối; thủy điện đa mục tiêu, điện hạt nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh. Quản lý hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị do Nhà nước đầu tư; điều hành giao thông vận tải đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị do Nhà nước đầu tư; Dịch vụ không lưu, dịch vụ thông báo tin tức hàng không, dịch vụ tìm kiếm, cứu nạn; Bảo đảm hàng hải (không bao gồm nạo vét, duy tu luồng hàng hải công cộng); Bưu chính công ích; Kinh doanh xổ số; Xuất bản (không bao gồm lĩnh vực in và phát hành xuất bản phẩm); In, đúc tiền, sản xuất vàng miếng và các vật phẩm lưu niệm bằng vàng; Tín dụng chính sách phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng và TCTD.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, khi giữ lại 11 ngành, lĩnh vực, Chính phủ cũng yêu cầu các DN này cần nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo DN cần được kiện toàn, nâng cao năng lực quản lý và năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế; được tăng tính chủ động gắn với nâng cao tinh thần trách nhiệm. Hoạt động của DN phải được quản lý, giám sát chặt chẽ; công khai, minh bạch; bình đẳng với DN thuộc các thành phần kinh tế khác.

Đối với những DN thực hiện sắp xếp, cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ từ 65% vốn điều lệ trở lên, hoạt động trong 5 ngành, lĩnh vực gồm: quản lý khai thác các cảng hàng không, sân bay; Dịch vụ khai thác khu bay; Dịch vụ thông tin dẫn đường, giám sát, dịch vụ khí tượng hàng không; Khai thác khoáng sản quy mô lớn theo quy định hiện hành về phân loại quy mô mỏ khoáng; Tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ và khai thác dầu khí; Tài chính, ngân hàng (không bao gồm bảo hiểm, chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính). Những DN thực hiện sắp xếp, cổ phần hóa, Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 65% vốn điều lệ, hoạt động trong các ngành, lĩnh vực như sản xuất hóa chất cơ bản; Vận chuyển hàng không; Những DN chiếm thị phần từ 30% trở lên, có vai trò đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế, bình ổn thị trường, hoạt động trong các ngành, lĩnh vực: Bán buôn gạo, đầu mối nhập khẩu xăng dầu; Sản xuất thuốc lá điếu…

Có kinh nghiệm, ắt thành công

Theo các chuyên gia kinh tế, những thành quả và tồn tại trong giai đoạn 2011-2015 đã thực sự để lại những bài học kinh nghiệm tạo nền tảng cho giai đoạn mới. Qua 15 năm thực hiện sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả DNNN theo Nghị quyết Trung ương 3, Khóa IX; đặc biệt là tái cơ cấu DNNN giai đoạn 2011 - 2015, Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN cho rằng, cần rút ra nhiều bài học kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn cho giai đoạn 2016-2020.

Trong đó, điều đầu tiên cần được nhấn mạnh chính là quá trình đổi mới tư duy, nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế Nhà nước và DNNN trong quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN được thể hiện trong các Nghị quyết của Đảng và thể chế hoá bằng các cơ chế, chính sách, cụ thể hóa bằng chương trình hành động và giải pháp phù hợp của Chính phủ và các cấp, các ngành, các địa phương và DNNN.

Bên cạnh đó, làm tốt công tác tuyên truyền các Nghị quyết của Đảng, cơ chế, chính sách của Chính phủ sẽ tạo sự đồng thuận của các cấp ủy Đảng, chính quyền từ Trung ương đến địa phương, DN và trong xã hội. Từ đó, hình thành quyết tâm trong chỉ đạo và triển khai thực hiện.

Để thực hiện có hiệu quả việc sắp xếp, cổ phần hóa DNNN, cần có sự nhất quán và nghiêm túc, quyết liệt từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương và DNNN trong lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện và kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; phải được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của phát triển kinh tế - xã hội.

Cuối cùng là, theo Ban chỉ đạo là cần chú trọng công tác chỉ đạo thực hiện và phải coi đây là khâu có ý nghĩa quyết định. Song song với đó, cần bảo đảm tính công khai, minh bạch và dân chủ trong sắp xếp, đổi mới, tái cơ cấu, cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước, chú trọng bảo đảm quyền lợi và chính sách đối với người lao động trong quá trình tái cơ cấu DN.