Chỉ số kinh tế:
Ngày 19/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.646 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.878 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Để doanh nghiệp Việt không thua trên sân nhà

Thanh Vũ
Thanh Vũ  - 
Vi phạm pháp luật trong việc đấu thầu nếu không được xử lý rốt ráo sẽ khiến nhiều DN ngành cơ khí bị thua ngay trên sân nhà.
aa

Thực hiện Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các DN trong nước vẫn đang nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa để được “ưu tiên” sử dụng. Tuy nhiên, ngay cả khi sản phẩm của DN Việt đã đạt chất lượng lẫn giá cả cạnh tranh thì họ vẫn khó được “ưu tiên” khi mà đó dây vẫn còn có sự phân biệt đối xử về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa.

Để doanh nghiệp Việt không thua trên sân nhà
Ảnh minh họa

Hàng rào kỹ thuật ở… sân nhà

Câu chuyện của ông Trần Thành Trọng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sáng Ban Mai là ví dụ cho thấy sự thua thiệt của hàng “made in Việt Nam” ngay trên chính sân nhà của mình.

Ông Trọng chia sẻ rằng, tại các gói thầu mà Sáng Ban Mai tham gia dự thầu bằng sản phẩm SBMPOWER®, giá dự thầu luôn rẻ hơn sản phẩm nhập nguyên chiếc từ 15-30% và đảm bảo chất lượng như sản phẩm nhập khẩu từ các nước G7 vì thiết bị và công nghệ như nhau.

Tuy nhiên, với cách lập hồ sơ mời thầu của các chủ đầu tư có quy định: “Chủng loại hàng hóa phải được sản xuất và nhập khẩu đồng bộ (C/O phải do phòng thương mại của nước sở tại cấp” và nguồn gốc xuất xứ tại các nước thuộc G7 (hệ số K1 1,0), tại các nước thuộc EU, Singapore (trừ G7 - hệ số K1 1,05) và tại các nước Trung Quốc và các nước còn lại (hệ số K1 1,4)... với yêu cầu như vậy dù sản phẩm của DN Việt có tốt, có rẻ bao nhiêu, thì cũng bị loại ngay từ đầu.

Biết được thông tin này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh lập tức yêu cầu Cục Quản lý đấu thầu thanh, kiểm tra, xử lý ngay những trường hợp mà ông Trần Thành Trọng phản ánh. Kết quả chỉ đạo của vị tư lệnh ngành Kế hoạch và Đầu tư đã cho ra kết luận số: 5580/BKHĐT-QLĐT về việc sử dụng hàng hóa, vật tư, thiết bị trong nước sản xuất được tại một số gói thầu cung cấp máy phát điện công nghiệp thuộc các dự án sử dụng vốn nhà nước.

Theo kết luận này, qua kiểm tra các gói thầu cung cấp máy phát điện công nghiệp (của các chủ đầu tư: Bệnh viện tỉnh Đồng Nai, Công ty Cổ phần Chỉ sợi Cao su V.R.G SA DO, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị, Công ty Cổ phần Xây lắp điện 1…) cho thấy, hầu hết các chủ đầu tư đều không có chuyên môn về đấu thầu, quản lý dự án, do đó đều thực hiện thuê tư vấn quản lý dự án và tư vấn đấu thầu để thực hiện lựa chọn nhà thầu.

Hơn nữa, năng lực của các đơn vị tư vấn còn yếu và có dấu hiệu không tuân thủ quy định trong quá trình lựa chọn nhà thầu, không đảm bảo đầy đủ các nguyên tắc cạnh tranh…

Lộ rõ vi phạm pháp luật về đấu thầu

Việc đưa các nội dung yêu cầu về xuất xứ hàng hóa trong hồ sơ mời thầu đã tạo lợi thế cho một số nhà thầu, hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác, không đảm bảo cạnh tranh bình đẳng trong đấu thầu. Đây là hành vi vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP, điểm i khoản 6 Điều 89 Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 hoặc vi phạm quy định tại điểm b khoản 2 Điều 23 Nghị định 85/2009/NĐ-CP,..

Hỗ trợ sản xuất trong nước phát triển bằng những chính sách, chương trình cụ thể là chủ trương đúng đắn mà Chính phủ đã thực hiện từ nhiều năm qua.

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ có Chỉ thị 494/CT-TTg ngày 20/4/2010 về việc sử dụng vật tư, hàng hóa sản xuất trong nước trong công tác đấu thầu các dự án đầu tư sử dụng vốn Nhà nước; Nghị định số 63/2014/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thực hiện Luật Đấu thầu có mục ưu đãi đối với sản phẩm trong nước. Tuy nhiên, thực tế triển khai các chủ trương, chính sách này lại chưa được như mong muốn. Hàng loạt các chủ đầu tư vẫn có sự phân biệt đối xử với sản phẩm trong nước để ưu tiên cho hàng nhập ngoại khi đấu thầu.

Không chỉ Công ty Sáng Ban Mai, một số DN sản xuất thiết bị máy móc công nghiệp khác như: Công ty Cổ phần Thang máy Thiên Nam; công ty Cổ phần Điện Trường Giang,… đang chịu chung số phận bị phân biệt đối xử khi tham gia đấu thầu cung cấp máy móc thiết bị cho các dự án trong nước.

Ai cũng biết, cơ khí là ngành khoa học cơ bản, là nền tảng của các ngành công nghiệp khác. Thế nhưng, khi ngành này không thể “ngóc đầu lên được” vì bị phân biệt đối xử, sẽ dẫn đến hệ quả là sản xuất trong nước bị phụ thuộc ngày càng lớn vào nhập khẩu. Mà như vậy, DN trong nước sẽ không thể lớn lên được và bị thua thiệt trong cạnh tranh ngay trên sân nhà của mình.

Nói như ông Trần Thành Trọng: “Không có cơ hội thắng trên sân nhà, chúng tôi rất bức xúc. Không cần ưu đãi, chỉ cần chúng tôi được đối xử bình đẳng đã tốt lắm rồi!”.

Từ câu chuyện của Công ty Cổ phần Sáng Ban Mai và kết luận của Bộ Kế hoạch và Đầu tư kể trên, hy vọng cơ quan chức năng sẽ có những giải pháp hữu hiệu nhất hỗ trợ DN không thua trên sân nhà trong bối cảnh các Hiệp định thương mại tự do mở toang cánh cửa hội nhập đang được tính bằng ngày.

Thanh Vũ

Tin liên quan

Tin khác

Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đã ký Quyết định số 189/QĐ-BCĐ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo này.
Mở khóa nguồn vốn, đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Mở khóa nguồn vốn, đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Khoảng trống tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại Việt Nam ước tính khoảng 24 tỷ USD mỗi năm. Việc phát triển các giải pháp tài chính phù hợp, gắn với đơn hàng và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế được xem là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Xuất khẩu thực phẩm sang EU: Doanh nghiệp Việt phải vượt

Xuất khẩu thực phẩm sang EU: Doanh nghiệp Việt phải vượt 'hàng rào xanh'

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục mở ra cơ hội lớn cho ngành lương thực, thực phẩm Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng xuất khẩu, doanh nghiệp cần đẩy mạnh chế biến sâu, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Quản trị minh bạch mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn

Quản trị minh bạch mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dài hạn

Nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng lớn đặt doanh nghiệp trước yêu cầu không chỉ cải thiện kết quả kinh doanh mà còn nâng cao năng lực tín nhiệm, chất lượng quản trị. Tại cuộc gặp gỡ báo chí ngày 18/11, Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam nhấn mạnh vai trò của hai yếu tố này trong việc củng cố niềm tin nhà đầu tư, mở rộng khả năng huy động vốn qua thị trường chứng khoán.
Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Phải chuẩn bị gì khi thực hiện IFRS?

Chuyển sang Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) không chỉ là thay cách lập báo cáo. Kinh nghiệm doanh nghiệp cho thấy những khoản đầu tư cho dữ liệu, nhân sự, công nghệ cần được tính toán cùng nhu cầu huy động vốn và năng lực quản trị.
Nâng giá trị cà phê Việt từ nền tảng bền vững

Nâng giá trị cà phê Việt từ nền tảng bền vững

Nâng chất lượng, cải thiện sinh kế người trồng và chia sẻ trách nhiệm trong chuỗi cung ứng là những nền tảng để cà phê Việt Nam gia tăng giá trị. Sự đồng hành lâu dài giữa doanh nghiệp và nông dân góp phần chuyển lợi thế sản lượng thành sức cạnh tranh bền vững.
Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Kiểm soát dữ liệu không tốt, doanh nghiệp có thể phải trả giá đắt

Một tài khoản chưa thu hồi, một danh sách khách hàng lưu trong email cá nhân có thể để lại rủi ro cho doanh nghiệp. Khi mất kiểm soát dữ liệu, chi phí khắc phục, trách nhiệm pháp lý và nguy cơ gián đoạn kinh doanh cùng đặt sức ép lên nguồn lực vốn hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

PMI lĩnh vực sản xuất: Động lực phục hồi, sức ép chi phí và vai trò của chính sách tiền tệ

Hoạt động sản xuất của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 10 tháng đầu năm 2026, thể hiện qua chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) liên tục nằm trên ngưỡng 50 điểm. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu tích cực này là những diễn biến không đồng nhất, với đơn hàng phục hồi, sản lượng mở rộng nhưng việc làm chưa tăng ổn định, trong khi chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và vận tải vẫn tạo sức ép lên doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo thêm việc làm.
Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.