Dịch vụ thẻ: Miễn phí thì được, thu tiền là… “nổi tiếng” ngay

Đã đến lúc tính đúng, tính đủ?

Cách đây hai năm, Thông tư 35/2012/TT-NHNN được NHNN ban hành ngày 28/12/2012, có hiệu lực từ 1/3/2013 quy định rõ về phí dịch vụ thẻ nội địa. Thời điểm đó, vì đã bỏ vốn đầu tư cho dịch vụ thẻ một thời gian dài nên đã có một số NH bắt đầu thu phí theo lộ trình. Nhưng họ lập tức bị dư luận lên tiếng. Chịu không nổi sức ép, NH bỏ cuộc, tiếp tục cung cấp nhiều dịch vụ thẻ miễn phí. “Thà chịu thiệt còn hơn “nổi tiếng” kiểu này” – lãnh đạo một NH chua chát nói.

Sau nhiều lần trì hoãn, thời gian gần đây, các NH bắt đầu rục rịch thu phí dịch vụ thẻ. Ngoại trừ phí mở thẻ vẫn được NH miễn phí, thì phần lớn các dịch vụ khác đều đã được tính phí.

Mới nhất, từ ngày 2/7, Eximbank thông báo sẽ thu phí rút tiền từ giao dịch đầu tiên của chủ thẻ nội địa từ máy ATM của NH là 1.100 đồng/giao dịch rút tiền mặt, 2.200 đồng/giao dịch chuyển khoản chứ không miễn phí với ba giao dịch đầu tiên trong tháng như thời gian trước. ACB bắt đầu thu phí mở thẻ nội địa là 30.000 đồng. HDBank cũng đã bắt đầu thu phí thường niên 60.000 đồng/thẻ từ tháng 5/2015…

Việc thu phí dịch vụ thẻ của các NHTM vẫn còn nhiều tranh cãi. Không ít phản ánh của khách hàng phàn nàn về việc NH tận thu, khi một cái thẻ mà “gánh” hàng chục loại phí. Có thể kể đại diện như: Phí chuyển khoản cùng hệ thống, phí rút tiền, in sao kê, phí cấp lại pin, phí in hóa đơn, phí chuyển tiền liên NH qua ATM... Công bằng mà nói, khách hàng luôn kêu nhiều loại phí phải trả trong khi lại luôn mong muốn dịch vụ NH phải không ngừng gia tăng tiện ích!. Chính vì để dung hòa, NHNN đã ban hành Thông tư 35.

Trong Thông tư 35, NHNN cho phép các TCTD thực hiện thu phí theo lộ trình. Theo đó, ở năm thứ hai, các NH được thu mức 2.200đ/giao dịch, nhưng hiện chưa NH nào tăng.

Lý giải về điều này, Giám đốc Trung tâm thẻ của một NHTM lớn cho rằng: “Tăng phí theo lộ trình rất khó trong bối cảnh quy mô của các NH là khác nhau. Nhiều NH nhỏ muốn tăng thị phần, mở rộng mạng lưới, chiếm được cảm tình của khách hàng nên cung cấp nhiều dịch vụ miễn phí. Một số NH thì lại tính phí tràn lan, khiến khách hàng hiểu nhầm rằng NH nào cũng thế. Giờ NH mình có tăng mà các đơn vị khác không thì đương nhiên khó khăn là thuộc về mình rồi”.

Cần nhìn nhận nhiều chiều

Sự không thống nhất trong quản lý tính phí dịch vụ thẻ ATM của các NH, cộng thêm việc không ít trường hợp khách hàng sử dụng thẻ ATM bị mất tiền trong tài khoản (do cả nguyên nhân chủ quan và khách quan) đã trực tiếp tác động lên tâm lý khách hàng. Nên việc khách hàng phần nào đó còn chưa đồng tình với các khoản thu phí của NH cũng là điều dễ hiểu. Khách hàng có cái lý của họ, nhưng việc NH thu phí dịch vụ đối với thẻ ATM cần được xem xét dưới nhiều góc độ.

Trước hết, phải khẳng định, việc thu phí là nhằm dung hòa lợi ích giữa các bên tham gia. Khách hàng sử dụng dịch vụ thì việc thu phí là chuyện đương nhiên. Tuy nhiên mức thu là bao nhiêu cho hợp lý và phải đi kèm với chất lượng của hệ thống ATM mới là điều quan trọng.

Trao đổi về vấn đề này, Giám đốc Trung tâm Thẻ của BIDV cho rằng, NH luôn khuyến khích khách hàng sử dụng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản, thúc đẩy việc thanh toán không dùng tiền mặt theo chủ trương chung của Chính phủ và NHNN. Vị này cũng khuyến nghị: “Người sử dụng thẻ hãy là những khách hàng thông minh, vì quyền lựa chọn cao nhất luôn nằm trong tay khách hàng. Về phía NH, chuyện thu phí sẽ tuyệt đối phải đảm bảo công khai, minh bạch, rõ ràng… ”.

Bên cạnh đó, tình hình kinh tế khác trước rất nhiều. Trước NH còn “dư dả” nên có thể miễn phí dịch vụ cho khách hàng. Nhưng nay theo xu hướng tất yếu, quản trị kinh doanh của NH ngày càng được nâng cao. NH phải có những sự tính toán chặt chẽ hơn trong thu - chi để đảm bảo nguồn vốn của mình không bị hao hụt.

Thêm vào đó, việc liên tục nâng cấp trang bị, bảo trì hệ thống ATM, chi phí luân chuyển, kiểm đếm, quản lý tiền mặt… ngày càng tăng, khiến tổng chi phí NH đầu tư cho dịch vụ thẻ ngày càng lớn. Do đó, khách hàng mong muốn chất lượng dịch vụ được nâng cao, ATM không rơi vào tình trạng hết tiền, kẹt tiền… thì nên có sự hợp tác để giảm bớt áp lực cho NH, vì lợi ích chung.

Lãnh đạo Trung tâm Thẻ BIDV cho rằng, điều kiện để các NH cũng như khách hàng đều có thể thoải mái trong vấn đề này, đó là phải tạo ra một môi trường cạnh tranh an toàn, lành mạnh, hiệu quả. Quy định đã có, chỉ đạo từ phía NHNN đã được ban hành… thì mỗi NHTM phải có sự sắp xếp, cân đối, điều chỉnh cho phù hợp theo quy định chung, đáp ứng được yêu cầu của thị trường, mà vẫn nâng cao được hiệu quả hoạt động của NH mình.

Các NH cũng nên đặc biệt quan tâm tới hệ thống an ninh, bảo mật để cung cấp tới khách hàng dịch vụ nhanh, tiện lợi nhưng an toàn vẫn phải đặt lên hàng đầu. Cạnh tranh để làm sao cho chất lượng dịch vụ tốt lên, để khách hàng dần chấp nhận với việc NH tính phí khi sử dụng dịch vụ mới là kinh doanh chuyên nghiệp và bền vững.