Khi doanh nghiệp - nông dân cùng nhìn về một hướng

Đỗ Lê - 09:38 | 26/05/2017

Những năm gần đây đã và đang xuất hiện ngày càng nhiều DN tư nhân lớn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và bước đầu gặt hái những thành công về mặt thương hiệu và thị trường. Câu hỏi đặt ra là cần làm gì để tiếp tục nhân rộng những thành công?

	Bao giờ nghề nông bớt khổ
	Ngân hàng giúp sức nhà nông

Thành công nhân rộng thành công

Thị trường và nhu cầu của người tiêu dùng (NTD) với các sản phẩm nông sản sạch, đảm bảo an toàn chất lượng cùng với đó là sự vào cuộc mạnh mẽ của truyền thông chính là một trong những yếu tố quan trọng tạo sức ép để ngành nông nghiệp phải thay đổi.

Khi doanh nghiệp - nông dân cùng nhìn về một hướng

Tổng thống Israel Reuven Ruvi Rivlin tới thăm Dự án Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao VinEco Tam Đảo ngày 24/3/2017

Và sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, Nhà nước trong tái cơ cấu, khuyến khích phát triển nền nông nghiệp theo hướng bền vững, “tăng tinh, giảm thô”… cũng mở ra cơ hội kinh doanh vững bền cho các DN có tâm và tầm.

Khoảng 2 năm trước đây, NTD chưa hề biết tới VinEco - Công ty thuộc Tập đoàn Vingroup. Nhưng chỉ 6 tháng sau đó, vào tháng 10/2015, mẻ rau sạch đầu tiên của VinEco đã xuất hiện trên thị trường. Và cùng với sự phát triển nhanh chóng của hệ thống siêu thị Vinmart, Vinmart+ trên toàn quốc, các sản phẩm rau, củ quả sạch, an toàn với chủng loại ngày càng đa dạng mang thương hiệu VinEco giờ không còn xa lạ.

Đại diện VinEco cho biết, bên cạnh mục tiêu kinh doanh, VinEco còn mong muốn tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy các DN, người nông dân và toàn xã hội cùng hướng tới văn hóa làm nông nghiệp an toàn, một nền nông nghiệp sạch vì sức khỏe của cộng đồng. Tháng 9/2016, Vingroup đã khởi động Chương trình “Đồng hành, hỗ trợ và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp Việt” thông qua việc liên kết với 1.000 hợp tác xã và hộ nông dân để cung ứng nông sản sạch và an toàn cho thị trường.

Với việc kiểm soát khép kín từ đồng ruộng đến siêu thị, chương trình sẽ cắt giảm được tối đa các khâu trung gian, tập trung nâng cao chất lượng nông sản cung ứng ra thị trường. Vingroup đã ký hợp đồng hợp tác với 500 hộ sản xuất thuộc các lĩnh vực rau, nấm, gạo, trái cây…

Một trường hợp thành công khác là PAN Farm (thuộc Tập đoàn PAN). Theo bà Nguyễn Thị Trà My, Chủ tịch PAN Farm, DN này đã hợp tác được với hàng ngàn hộ nông dân trên phạm vi cả nước với cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm với mức giá cố định. DN cũng có cơ chế linh hoạt hỗ trợ đảm bảo quyền lợi cho các hộ nông dân trong trường hợp giá thị trường biến động mạnh.

PAN Farm đã đầu tư lớn vào nguồn lực các kỹ sư có kinh nghiệm hỗ trợ việc hợp tác sản xuất với các hộ nông dân, thường xuyên giám sát quá trình sản xuất, sử dụng phân, thuốc… cho đến khi thu hoạch sản phẩm đảm bảo đúng với quy trình và yêu cầu. Họ cũng là người kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, giảm bớt tổn thất cho các đơn vị hợp tác.

Liên kết để cùng lớn mạnh

“Quan điểm của chúng tôi là muốn người nông dân gắn bó thì họ phải có được thu nhập cao hơn so với khi chưa hợp tác với PAN Farm, chỉ như vậy mới có sự hợp tác lâu dài được. Chúng tôi luôn đồng hành và chia sẻ mọi khó khăn với người dân trên quan điểm lợi nhuận không phải duy nhất” - bà Chủ tịch PAN Farm chia sẻ.

Người nông dân không mong muốn gì hơn khi lợi ích (thu nhập) thu được lớn hơn, các sản phẩm nông sản cung cấp ra thị trường sạch và an toàn hơn trong khi không còn phải tự bươn chải và lo thảm cảnh “được mùa, mất giá” và điều quan trọng nữa là vẫn được canh tác trên chính mảnh đất của mình, vẫn là chủ ruộng vườn thân thuộc bao năm của họ.

Mối liên kết DN - nông dân thành công khi hai bên cùng có trách nhiệm và cùng có lợi, chứ không phải hợp tác theo cách mà người nông dân thì canh cánh lo mất đất, còn DN nơm nớp nông dân không tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật DN yêu cầu.

Nhưng mới chỉ có khoảng 1% tổng số DN đầu tư vào nông nghiệp (với số vốn chiếm chỉ khoảng gần 3% tổng số vốn đầu tư của cộng đồng DN vào SXKD) thì những thành công trong thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp chưa phải là nhiều.

Theo GS. Võ Tòng Xuân, để mối liên kết này tốt hơn và gắn kết thực sự cũng như mang tính lan tỏa thì cần các DN đầu tư vào nông nghiệp phải thực sự là những DN có tâm, có tầm. DN cũng phải cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho người nông dân khi họ đã tuân thủ “y chang” những hướng dẫn và yêu cầu về kỹ thuật sản xuất, nuôi trồng mà DN đặt ra. Người nông dân, cũng rất cần thay đổi tư duy theo hướng hợp tác với DN để “làm ăn lớn”, cũng như từ bỏ những thói quen canh tác theo lối “kinh nghiệm cha ông để lại” mà tuân thủ đúng các quy trình hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật.

Hiện nay, hợp tác giữa DN với nông dân đang có 3 mô hình chính: DN với nông dân liên kết sản xuất; DN thuê đất của nông dân và mô hình nông dân góp vốn bằng quyền sử dụng đất với DN để trở thành “cổ đông” của DN.

Trong bối cảnh Chính phủ và Nhà nước đang nỗ lực giải quyết các vấn đề còn vướng mắc như hạn điền, minh bạch và ổn định trong quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp, các chính sách liên quan tới phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ… thì theo nhiều chuyên gia, mô hình liên kết sản xuất DN - nông dân đang và sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả tốt nhất.

Phát triển nền kinh tế theo hướng tăng trưởng xanh và bền vững trong đó có nông nghiệp cũng là xu hướng đang được nhiều tổ chức, định chế tài chính trong nước và quốc tế khuyến khích và đồng hành. Mới đây nhất là việc Tổ chức IFC đã quyết định đầu tư 10,2 triệu USD vào PAN Farm (chiếm khoảng 10,4% vốn chủ sở hữu) trong khi Quỹ Đầu tư tăng trưởng Daiwa-SSIAM và CTCP Chứng khoán Sài Gòn cũng đầu tư vào PAN Farm hơn 7% vốn.

Đỗ Lê

Tin khác

Cà phê Việt: 70% sản lượng còn thiếu dữ liệu truy xuất

Khoảng 70% sản lượng cà phê Việt Nam vẫn lưu thông tin qua các kênh truyền thống, thiếu dữ liệu truy xuất nguồn gốc. Trước yêu cầu ngày càng chặt chẽ của thị trường quốc tế, ngành cà phê được khuyến nghị cần đẩy nhanh chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị.

Đắk Lắk phát triển vùng cà phê bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu

Với hơn 217.000ha cà phê, sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân và giá trị xuất khẩu gần 900 triệu USD mỗi năm, Đắk Lắk đang đẩy mạnh các giải pháp phát triển ngành hàng theo hướng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Trong đó, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, quản lý tài nguyên hiệu quả và số hóa truy xuất nguồn gốc được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.

Trụ cột khoa học công nghệ nâng tầm giá trị nông sản

Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, phát triển nông nghiệp hữu cơ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Hà Nội. Không chỉ nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và gia tăng giá trị nông sản, các mô hình này còn giúp người dân cải thiện thu nhập, chủ động hơn trước thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả trên diện rộng, thành phố cần kết hợp đổi mới phương thức canh tác với tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và xây dựng chuỗi liên kết bền vững.

Bao bì sinh học: Lời giải xanh cho nông sản

Để phát triển kinh tế tuần hoàn và hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo quản, bao gói nông sản sau thu hoạch đang trở thành một hướng đi mang tính chiến lược.

Bài toán tỷ USD phía sau những chuyến hàng nông sản

Xuất khẩu rau quả tiếp tục tăng trưởng, nhưng tổn thất sau thu hoạch và chi phí logistics vẫn làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt. Đầu tư công nghệ bảo quản, hoàn thiện chuỗi lạnh và tổ chức lại sản xuất đang mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường xa, đồng thời đặt ra bài toán vốn và hiệu quả đầu tư.

Nông nghiệp công nghệ cao: Vì sao mô hình hiệu quả vẫn khó nhân rộng?

Từ nhà kính, cảm biến đến thiết bị bay không người lái, công nghệ đang thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, để các mô hình hiệu quả không dừng ở quy mô thử nghiệm, doanh nghiệp và nông dân phải giải được bài toán chi phí đầu tư, nhân lực, thị trường tiêu thụ và dòng tiền hoàn vốn.

Cà phê cùng nông dân: Lắng nghe để tháo gỡ vướng mắc

Không cần cuộc họp nặng tính hành chính tròng hội trường, chương trình “Cà phê cùng nông dân” của phường Hòa Xuân (TP. Đà Nẵng) mở ra không gian gần gũi để nông dân trực tiếp chia sẻ khó khăn, kiến nghị với lãnh đạo địa phương. Từ những câu chuyện đời thường, nhiều vấn đề về đất sản xuất, hạ tầng, thủy lợi và chuyển đổi sinh kế được đưa ra trao đổi, tìm hướng tháo gỡ.

Đưa OCOP thành trải nghiệm du lịch

Phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn cần chuyển từ bán nông sản sang thiết kế trải nghiệm, kết nối sản phẩm OCOP (mỗi làng một sản phẩm) với văn hóa bản địa và xây dựng chuỗi giá trị để tăng chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú, bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.

Công cuộc tái định hình chuỗi cung ứng nông sản

Khi các tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng định hình thương mại toàn cầu, năng lực cạnh tranh của nông, lâm sản không còn chỉ nằm ở giá cả hay năng lực cung ứng. Từ quy định của Liên minh châu Âu (EU) về các sản phẩm không gây phá rừng (EUDR) đến những yêu cầu mới tại Vương quốc Anh, sức ép minh bạch cũng mở ra cơ hội để Việt Nam chuẩn hóa chuỗi giá trị và nâng vị thế nông sản trên thị trường quốc tế.

Nông nghiệp công nghệ cao: Cuộc đua không chỉ dành cho người nhiều vốn

Từ công nghệ sinh học, kinh tế tuần hoàn, AI, cảm biến đến truy xuất nguồn gốc, cuộc đua nông nghiệp công nghệ cao đang chuyển từ “có ứng dụng công nghệ” sang chứng minh hiệu quả đầu tư. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp tiên phong không chỉ cần năng lực tài chính, công nghệ mà còn phải giải được bài toán thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng nhân rộng mô hình.

Cà phê với CEO

Cuộc chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD: Thế hệ trẻ đang thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD trên toàn cầu không chỉ làm thay đổi chủ sở hữu những khối gia sản lớn mà còn định hình lại tư duy đầu tư của thế hệ kế cận.