Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Khi doanh nghiệp tư nhân chậm lớn

Ngọc Khanh
Ngọc Khanh  - 
Tình trạng “sớm nở tối tàn” tiếp diễn nhiều năm của doanh nghiệp Việt Nam khiến khu vực này tiếp tục quẩn quanh trong thể trạng chậm lớn, li ti hoá…
aa

Sau 2 tháng đầu năm trầm lắng, tình hình đăng ký doanh nghiệp đã sôi động trở lại vào tháng 3. Số liệu thống kê sơ bộ vừa được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cập nhật ngày 27/3 cho thấy, tổng số doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 3/2019 ước đạt hơn 12.400 doanh nghiệp, cao gấp hơn 2 lần so với tháng trước. Tính chung quý I, tổng số doanh nghiệp thành lập mới là 28.451 DN, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm trước. Con số này là hết sức khả quan nếu so với thời điểm cuối tháng 2, số doanh nghiệp đăng ký mới giảm tới 14,6% về số lượng.

Khi doanh nghiệp tư nhân chậm lớn
Ảnh minh họa

Mặc dù vậy, sự khởi sắc này chưa thể khiến các cơ quan quản lý nhà nước yên tâm. Bởi tính chung trong quý I, tổng số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động vẫn lên tới 15.000 doanh nghiệp, bằng khoảng 53% tổng số đăng ký mới. Trong vài năm gần đây, nếu ví nền kinh tế là bức tranh tổng thể mang gam màu tươi sáng, thì tình hình hoạt động của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước luôn là điểm tối khó khắc phục. Đơn cử như năm 2018, số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động không đăng ký hoặc chờ giải thể tăng tới 63,4%, bằng gần một nửa so với tổng số doanh nghiệp đăng ký mới.

Tình trạng “sớm nở tối tàn” tiếp diễn nhiều năm của doanh nghiệp Việt Nam khiến khu vực này tiếp tục quẩn quanh trong thể trạng chậm lớn, li ti hoá… Chậm lớn ở chỗ, dù là động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế, nhưng thành phần này chỉ tăng thêm được 0,8 điểm % tỷ phần trong GDP sau 6 năm. Li ti hoá thể hiện ở số doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm 95-96% tổng số doanh nghiệp, tỷ lệ duy trì bền vững sau nhiều năm. Thể trạng doanh nghiệp tư nhân trong nước tạo thành khuyết thiếu cơ cấu nghiêm trọng khi nội bộ khu vực này không thể tạo ra lực lượng kế cận để phát triển thành doanh nghiệp lớn.

Hệ quả kéo theo đó là nền kinh tế Việt Nam có cơ cấu manh mún, tốc độ chuyển dịch sang phía quy mô lớn, hiện đại rất chậm. Bức tranh này cơ bản được giữ nguyên tới đầu năm 2019. Nhìn xa hơn trong quãng thời gian 10 năm trở về trước, không ít ý kiến cho rằng khu vực kinh tế tư nhân trong nước đã có bước lùi so với chính mình. Hầu hết doanh nghiệp thậm chí chưa hồi phục lại được mức trước năm 2010. Một số tập đoàn kinh tế tư nhân trỗi dậy song chưa đủ sức làm xoay chuyển bức chân dung tổng thể của khu vực kinh tế tư nhân.

Về nguyên tắc, kinh tế tư nhân trong nước phải là lực lượng đóng góp chủ yếu vào GDP thì sau 30 năm đổi mới, khu vực này chỉ đóng góp chưa đến 10%, lép vế hơn hẳn so với khu vực kinh tế nhà nước (28%) và kinh tế hộ gia đình (32%). Thể trạng yếu ớt và xu hướng phát triển của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang đặt ra những vấn đề đáng lo ngại.

Trước hết, đó là sự dễ bị tổn thương của chính khu vực này trước các biến động ngày càng khốc liệt của nền kinh tế. Dễ dàng nhận thấy điều này qua số doanh nghiệp giải thể hoặc phải ngừng kinh doanh trong những năm gần đây là rất lớn, bình quân 60.000-80.000 DN/năm.

Thực tế cho thấy, mấy năm vừa qua, số doanh nghiệp thành lập trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo không nhiều, và thường thấp hơn đáng kể so với số doanh nghiệp thành lập trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản. Lấy ví dụ gần nhất trong cả năm 2018, số doanh nghiệp thành lập mới trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chỉ tăng 0,1%, trong khi doanh nghiệp kinh doanh bất động sản tăng tới 40%, đồng thời cũng là khu vực có tốc độ tăng mạnh nhất.

Kéo theo đó, tốc độ đa dạng hóa ngành nghề không theo kịp xu thế toàn cầu. Tỷ trọng doanh nghiệp Việt Nam phục vụ sản xuất chế biến chế tạo chỉ đạt khoảng 15%, trong khi mức trung bình của các nước đang phát triển là 17%, các nước phát triển là 27-28%. Rõ ràng, khu vực kinh tế tư nhân trong nước vẫn chưa thể đóng vai trò là lực lượng trụ cột, dẫn dắt cạnh tranh và định hình chân dung nền kinh tế. Và nhìn rộng hơn, sự chậm lớn của khối doanh nghiệp tư nhân giảm, còn làm giảm năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Ngọc Khanh

Tin liên quan

Tin khác

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.