Chỉ số kinh tế:
Ngày 16/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.639 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Số hóa: Mở cửa đón nhận hay cài then để tụt hậu?

Đỗ Lê
Đỗ Lê  - 
Tiếp nhận, chuyển đổi và khai thác thế mạnh của số hóa như thế nào sẽ quyết định đến tương lai phát triển của các DN kinh doanh truyền thống. Những công việc mang tính lặp lại chắc sẽ bị thay thế bởi máy móc nhưng những việc mang tính sáng tạo, linh hoạt thì vẫn sẽ ở lại với con người.
aa
Số hóa: Mở cửa đón nhận hay cài then để tụt hậu? Tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
Số hóa: Mở cửa đón nhận hay cài then để tụt hậu? Chủ động với cách mạng công nghiệp 4.0
Số hóa: Mở cửa đón nhận hay cài then để tụt hậu? Cơ hội và thách thức đối với ngân hàng bán lẻ trên con tàu cách mạng 4.0

Muốn tồn tại phải số hóa

Dù muốn hay không thì CMCN 4.0 cũng đã, đang và sẽ diễn ra một cách rất mạnh mẽ và mọi mô hình sản xuất, kinh doanh sẽ bị thay đổi. Điều kiện tiên quyết của cuộc CMCN 4.0 là phải đổi mới công nghệ thì doanh nghiệp Việt Nam phải số hóa sản xuất, nếu không thay đổi sẽ bị thay thế. Vậy việc chuyển dịch sang số hóa là một xu hướng tất yếu hiện nay mà DN nào muốn tồn tại và phát triển đều phải tính tới hơn nữa. Và một khi đã số hóa sản xuất kinh doanh cũng sẽ mang đến nguồn doanh thu không nhỏ cho DN.

Số hóa: Mở cửa đón nhận hay cài then để tụt hậu?
Chủ động chuyển dịch trong cách mạng số sẽ giúp DN thành công

Theo các chuyên gia, dù muốn hay không thì CMCN 4.0 cũng đã, đang và sẽ diễn ra một cách rất mạnh mẽ. Chia sẻ tại một hội thảo về chủ đề này do HSBC Việt Nam tổ chức gần đây, ông Phạm Hồng Sơn, Tổng giám đốc GE Việt Nam cho biết, theo đánh giá của các tổ chức quốc tế thì Việt Nam đang được đánh giá là 1 trong 5 quốc gia (gồm Việt Nam, Ấn Độ, Malaysia, Thái Lan, Indonesia) có khả năng tận dụng lợi thế tốt nhất trong CMCN 4.0, đặc biệt trong nỗ lực nâng cao năng suất lao động (NSLĐ).

Ông Sơn cho rằng, dù là một DN mới khởi nghiệp hay một DN đã tồn tại lâu năm trên thị trường thì mục tiêu và cách tiếp cận với xu thế mới của cuộc cách mạng số này cũng không khác nhau nhiều. Đó là làm sao tận dụng được công nghệ để tăng sức cạnh tranh và nâng cao NSLĐ.

“Một điều tâm niệm trong 126 năm tồn tại và phát triển của GE là phải luôn thay đổi. Bởi cái đưa chúng tôi đến thành công hôm nay không đảm bảo sẽ tiếp tục đưa đến được đích thành công trong tương lai. Chính vì thế phải luôn sáng tạo, thay đổi để thích nghi với thị trường”, ông Sơn nói.

Cũng theo Tổng giám đốc GE Việt Nam, lĩnh vực sản xuất là lĩnh vực sẽ tận dụng được nhiều nhất những thế mạnh và lợi ích mà CMCN 4.0 mang lại. Là một tập đoàn sản xuất kinh doanh truyền thống và có từ lâu đời nhưng GE còn được biết đến là một trong những DN lớn đi đầu về công nghiệp kỹ thuật số.

Nhà máy GE Hải Phòng tại Việt Nam được lựa chọn là 1 trong 7 nhà máy đầu tiên của GE (trong số hơn 200 nhà máy của GE ở 100 quốc gia trên toàn cầu) áp dụng nền tảng Predix – được thiết kế để kết nối máy móc và nhà máy, cho phép tăng hiệu suất sản xuất. Nhờ đưa tự động hóa vào sản xuất, thiết kế lại quy trình sản xuất và áp dụng Predix nên GE Hải Phòng đã tăng được 20% NSLĐ và giảm được 10% lượng hàng tồn kho.

“Đó là những con số rất ấn tượng, bởi đích đến cuối cùng của các cuộc CMCN từ trước đến nay chính là cải thiện NSLĐ và tăng tính cạnh tranh”, ông Sơn nhận định.

Câu chuyện chủ động khai thác, tận dụng số hóa để tăng năng lực và hiệu quả sản xuất kinh doanh của GE thật đáng suy ngẫm. Bởi với các DN kinh doanh truyền thống, nhiều năm nay đã quen thuộc với khách hàng, có thị phần và có một “khu vực an toàn” mà hàng năm vẫn mang lại cho họ doanh thu, lợi nhuận thường hay tự hỏi: có cần thiết phải mạo hiểm chuyển đổi sang số hóa? Trong khi đó, với tốc độ chuyển dịch công nghệ trong những năm gần đây diễn ra rất nhanh, một năm có thể bằng nhiều năm trước đó cộng lại thì các DN mới, nhất là những DN khởi nghiệp công nghệ lại bắt nhịp rất nhanh, tạo ra nhiều mô hình kinh doanh mới, cung cấp các dịch vụ tiện lợi mà nhiều DN truyền thống không theo kịp.

Nâng cấp công nghệ mà suy nghĩ không đổi sẽ không đến thành công

Ông Đinh Bá Tiến - Phó Tổng giám đốc Công ty VietUnion nhận định: “Tốc độ chuyển dịch công nghệ nhanh là rất rõ ràng và nó đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đời sống của mỗi người cũng như phương thức kinh doanh của các DN hiện nay. Và trong bối cảnh đó, các DN kinh doanh truyền thống cũng đã và đang thay đổi tư duy, như xem xét hợp tác với các công ty công nghệ để bắt kịp với xu hướng hiện nay”.

Theo chuyên gia này, công nghệ sẽ giúp các DN truyền thống quyết định rất nhiều trong việc nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của mình cũng như có những điều chỉnh cho phù hợp để làm sao hòa nhập được trong một thị trường đang rất sôi động hiện nay.

Nhấn mạnh việc chuyển đổi sang số hóa là tất yếu để DN tồn tại và phát triển trong tương lai nhưng Tổng giám đốc HSBC Việt Nam Phạm Hồng Hải cũng cho rằng, việc lựa chọn mô hình, phương pháp công nghệ nào cho phù hợp lại là một trong những rủi ro đối với các ngành kinh doanh truyền thống hiện nay. Cùng với đó, việc DN chuyển sang mô hình mới thì có loại bỏ hoàn toàn công nghệ mà đang sử dụng hiện nay hay không cũng là bài toán phải đặt ra. Bên cạnh đó, một rủi ro nữa là về con người.

“Khi ta nói về công nghệ thì không nên hiểu đơn giản là bỏ tiền mua một chương trình phần mềm về hoặc mời một công ty công nghệ đến cung cấp giải pháp. Tôi nghĩ bản thân cách suy nghĩ của con người trong DN ấy có thay đổi theo để có thể tận dụng được công nghệ hay không mới là quan trọng. Vì nếu chỉ đơn giản đầu tư một hệ thống phần mềm, còn không có thay đổi trong suy nghĩ và cách làm thì nó cũng không giúp thay đổi cách thức kinh doanh của DN được”, ông Hải nói.

Ngoài ra còn các rủi ro khác như pháp lý có thể không theo kịp quá trình số hóa này. Đơn cử trong lĩnh vực NH, nếu trí tuệ nhân tạo đủ thông minh đến mức có thể tự ra quyết định cho vay nhưng một khi có vấn đề xảy ra thì người viết ra phần mềm sẽ chịu tội hay “phạt tù” cái máy trí tuệ nhân tạo đó?

Như một cách để các DN kinh doanh truyền thống có thể tham khảo, ông Hải cho biết, cách tiếp cận của HSBC là phải song song. Tức là vẫn duy trì mô hình kinh doanh cũ nhưng đồng thời hợp tác, đầu tư vào các công ty công nghệ để xem các giải pháp của họ có mang lại đúng lợi ích mà mình mong muốn hay không. Khi nhận thấy rằng các giải pháp này phát triển được thì bắt đầu mang vào áp dụng trong hệ thống của HSBC. Cách tiếp cận này cho phép DN dần chuyển đổi chứ không phá bỏ hoàn toàn những nền tảng mà đã xây dựng bấy lâu nay.

Ông Phạm Hồng Hải tin rằng, việc kết hợp các thế mạnh riêng có của DN truyền thống (như mạng lưới khách hàng rộng lớn, am hiểu khách hàng…) với các công ty công nghệ (có những mô hình mới, giải pháp mới) sẽ giúp các DN cùng phát triển, giữ được thị phần và lợi ích. Đơn cử như với HSBC Việt Nam, việc chỉ có 15 chi nhánh trên toàn quốc chắc chắn sẽ không thể cung cấp cho khách hàng sự tiện lợi như khi khách hàng muốn thanh toán hóa đơn tiền điện, tiền nước… Nhưng nhờ hợp tác với các đối tác công ty công nghệ thì việc cung cấp hàng nghìn điểm cung cấp cho khách hàng ngay lập tức trở nên hiện hữu.

Người máy không thể thắng trái tim con người

Trong môi trường số hóa diễn ra mạnh mẽ như vậy, một câu hỏi đặt ra là người lao động cần chuẩn bị gì để thích ứng được với xu hướng đó? Như trong lĩnh vực NH, hiện đã có một số NH tại Việt Nam bắt đầu đưa vào triển khai máy NH tự động không có nhân viên phục vụ, theo đó khách hàng tới các địa điểm này là giao dịch trực tiếp với máy móc. Đấy chỉ là một trong những ví dụ cho thấy trong tương lai rất nhiều công việc hiện nay sẽ được thay thế bằng máy móc.

Nếu so sánh với con người, máy móc mạnh hơn ở rất nhiều điểm, từ mặt cơ bắp, khả năng ghi nhớ, mức độ và tốc độ xử lý thông tin… nhưng có những điểm mà máy không bao giờ “thắng” con người là trái tim và kỹ năng giao tiếp.

Theo ông Phạm Hồng Hải, kỹ năng giao tiếp của con người vẫn luôn cần và không thể thay thế trong nhiều công việc. Nhưng trong tất cả các lĩnh vực hiện nay, người lao động cần tăng hiểu biết về công nghệ lên. Bởi một khi kết hợp được kiến thức về công nghệ với những kỹ năng nghề nghiệp và năng lực sẵn có sẽ tạo ra một kỹ năng mới rất đặc biệt và sức cạnh tranh mới riêng có của mỗi cá nhân chúng ta mà máy móc không thể thay thế được.

Từ góc nhìn của mình, ông Phạm Hồng Sơn cho rằng, những công việc mang tính lặp lại chắc sẽ bị thay thế bởi máy móc nhưng những việc mang tính sáng tạo, linh hoạt thì vẫn sẽ ở lại với con người. “Tất cả chúng ta khi tiếp cận với những cái mới, công nghệ mới thì không nên bài trừ nó mà phải tìm cách để sống chung, tiếp nhận và biến nó thành lợi thế của mình. Khả năng học hỏi, thích nghi với những lĩnh vực mới sẽ quyết định sự thành công của người lao động nào trong tương lai”, vị này nhấn mạnh.

Đỗ Lê

Tin liên quan

Tin khác

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.
Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

Chung sức kiến tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

98% doanh nghiệp Việt Nam là DNNVV. Con số ấy không mới, nhưng cứ mỗi lần được nhắc lại, nó lại đặt ra cùng một câu hỏi: vì sao một khu vực kinh tế đông đảo đến vậy vẫn loay hoay với bài toán tiếp cận vốn suốt nhiều năm qua? Câu trả lời, như phát biểu của Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho DNNVV” giữa tháng 9 vừa qua đã chỉ ra, vấn đề chỉ có thể được giải quyết khi có sự chung sức đồng lòng từ cả ba phía: nhà quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp.