Tiên phong bắt kịp 4.0, ngân hàng cần hành lang pháp lý

	Ngân hàng Nhà nước: Từng bước hoàn thiện kiến trúc Chính phủ điện tử
	Tiến vào kỷ nguyên 4.0: Biến khát vọng quốc gia thành hành động
	Kỷ nguyên 4.0: Thách thức với Việt Nam càng lớn

“Bước tiến mới của ngành tài chính - ngân hàng trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0)” là hội thảo thu hút sự quan tâm đặc biệt nhất trong số 4 Hội thảo chuyên đề tại Diễn đàn cấp cao và Triển lãm quốc tế về Công nghiệp 4.0 năm 2018 do Chính phủ và Ban Kinh tế Trung ương đồng chủ trì tổ chức. Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có điều kiện thuận lợi để phát triển, hiện đại hóa nhanh chóng lĩnh vực tài chính – ngân hàng, tận dụng triệt để những thành quả của cuộc CMCN 4.0. Nhưng thách thức không hề nhỏ.

Thanh toán không tiếp xúc ngày càng phát triển

Bùng nổ ngân hàng số

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS.Nguyễn Kim Anh - Phó Thống đốc NHNN Việt Nam nhấn mạnh, chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) ở đó thế giới thực và thế giới số hòa quyện, tương tác với nhau qua các công nghệ tân tiến, đột phá. Các công nghệ thành tựu CMCN 4.0 và sự đổi mới, sáng tạo của cuộc cách mạng này đem lại những lợi ích to lớn tiềm tàng đối với các tổ chức ngân hàng - tài chính.

Theo Phó Thống đốc, ngân hàng số là mô hình kinh doanh, quản trị, điều hành ngân hàng trên nền tảng số, có tiềm năng giúp các ngân hàng thích ứng tốt và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số, đem lại lợi ích to lớn cho ngân hàng về tăng doanh thu, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng sự gắn kết với khách hàng, đồng thời đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ.

Hiện đã có không ít ngân hàng bắt đầu quá trình chuyển đổi, hướng tới một ngân hàng số đích thực, cung ứng một số dịch vụ ngân hàng sáng tạo như: Ngân hàng TPBank với dịch vụ ngân hàng tự động LiveBank; VPbank với ứng dụng ngân hàng số Timo; Vietcombank với không gian giao dịch công nghệ số Digital Lab; VietinBank với Corebank thế hệ mới - hiệu suất cao, tích hợp đa dịch vụ và kho dữ liệu DN (EDW) hiện đại; MB với ứng dụng trợ lý ảo ChatBot phục vụ khách hàng 24x7 trên mạng xã hội; OCB triển khai chiến lược chuyển đổi ngân hàng số, đưa ra mô hình ngân hàng đa kênh đồng nhất; Techcombank với ứng dụng tư vấn tài chính tự động TCWealth, có thể tư vấn, cung ứng dịch vụ tài chính phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng khách hàng….

Thị trường, người tiêu dùng, DN và giới tài chính ngân hàng đều đã thấy rõ những tiện ích từ những công nghệ mới mà các ngân hàng đã tiên phong áp dụng. Mới đây nhất, chuyển tiền trên bolckchain đã được NAPAS và 3 ngân hàng VietinBank – VIB – TPBank thực hiện thành công. Mô hình chuyền tiền này vừa chi phí thấp, giảm thiểu rủi ro, tăng tính tường minh. Do chi phí giảm rất thấp, cho phép các ngân hàng mở rộng dịch vụ tài chính tới nhiều khách hàng kinh doanh nhỏ lẻ hơn và hướng tới tài chính toàn diện, ông Nguyễn Hưng Nguyên - Phó Tổng Giám đốc khối kỹ thuật CTCP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cho biết.

Đưa ra một so sánh đơn giản nhất để thấy lợi ích mà công nghệ mang lại, ông Phạm Tiến Dũng - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, nếu như ngân hàng phải mất cả tuần, thậm chí cả tháng để thẩm định một món vay, thì Fintech chỉ mất 5 phút. Khi ứng dụng Blockchain vào hoạt động, việc đối chiếu, rà soát tốn kém, mất thời gian như lâu nay sẽ không còn nữa, tốc độ và hiệu quả tăng gấp nhiều lần. Hay như khi áp dụng ngân hàng số, việc thành lập chi nhánh, phòng giao dịch sẽ giảm rất mạnh, thậm chí biến mất ở một số khu vực. Trong ngân hàng số sẽ không có giao dịch viên, nhân viên ngân hàng là người tư vấn cho khách hàng, là người làm mỗi việc quản trị.

Cho phép thử nghiệm trong kiểm soát

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, lợi ích mở ra từ CMCN 4.0, Phó Thống đốc Nguyễn Kim Anh cho rằng, ngành Ngân hàng - Tài chính cũng đồng thời phải đối mặt với những thách thức không nhỏ khi tiến bước vào kỷ nguyên 4.0, đó là yêu cầu đối với cơ quan quản lý cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động ngân hàng - tài chính thích ứng với bối cảnh CMCN 4.0.

Nói về chính sách khung khổ quản lý tạo thuận lợi cho ứng dụng công nghệ mới, phát triển ngân hàng số trong CMCN 4.0, ông Dũng cho biết, chúng ta nói đổi mới sáng tạo tức là làm những thứ chưa từng có mà lại đòi hỏi làm theo khuôn khổ pháp lý là điều cực kỳ mâu thuẫn, vì vậy cần có khung khổ pháp lý cho phép được thử nghiệm trong kiểm soát và hy vọng sớm có được điều này.

“Về cơ bản hành lang pháp lý luôn đi chậm hơn sáng tạo đây là vấn đề chung của thế giới chứ không riêng gì Việt Nam. Vì thế cần có chính sách khuyến khích thử nghiệm các sản phẩm dịch vụ sáng tạo, các mô hình kinh doanh mới khi chưa có khung pháp lý điều chỉnh”, ông Nguyễn Hưng Nguyên cũng đề nghị. Theo đó, cần tham khảo mô hình của các nước trong khu vực và thế giới về việc tạo ra các môi trường thử nghiệm để khuyến khích các công ty đưa ra sản phẩm mới, dịch vụ mới, đừng để vì chưa có quy định pháp lý mà sáng tạo không thể ra đời.

Trên thực tế, nhận thức được tiềm năng, cơ hội mở ra cho thị trường Việt Nam từ phát triển ngân hàng số và hoạt động hợp tác Fintech, NHNN thời gian qua đã chủ động và tích cực triển khai nhiều công việc nhằm góp phần hoàn thiện hệ sinh thái Fintech, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Fintech tại Việt Nam phát triển.

Đơn cử như để thúc đẩy hợp tác Ngân hàng - Fintech, NHNN đã phối hợp với ADB/Sáng kiến MBI, tổ chức loạt sự kiện, hội thảo quốc tế, hội thảo chuyên sâu về các mảng nghiệp vụ Fintech, và cuộc thi Thử thách sáng tạo cùng Fintech Việt Nam (FCV) vào đầu tháng 6 năm 2018 nhằm tìm kiếm và tôn vinh những giải pháp/ công ty Fintech sáng tạo nhất, phù hợp với điều kiện thị trường Việt Nam.

Đặc biệt, để ngành Ngân hàng Việt Nam chủ động tham gia CMCN 4.0, Phó Thống đốc Nguyễn Kim Anh cho biết, NHNN vừa qua đã chủ động đề xuất, kiến nghị về việc xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ cho phát triển ngân hàng số, cho phép triển khai khuôn khổ pháp lý thử nghiệm đối với các DN Fintech trong lĩnh vực ngân hàng (Regulatory Sandbox) và sẽ sớm trình Thủ tướng Chính phủ về khuôn khổ này trong thời gian tới.