Xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam: Cần nâng cao chất lượng

	Ngành hồ tiêu gặp khó
	“Cái chết” đã được cảnh báo
	Cần điểm tựa cho cây hồ tiêu

Giá tiêu giảm sâu

Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, giá hạt tiêu ở khu vực Tây Nguyên và miền Nam sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán ổn định ở mức 46 nghìn đồng/kg - mức giá thấp nhất trong vòng gần 10 năm trở lại đây. Theo ước tính, xuất khẩu hạt tiêu tháng 1/2019 đạt 15 nghìn tấn, trị giá 46 triệu USD, tăng 19,5% về lượng và tăng 13,5% về trị giá so với tháng 12/2018, nhưng giảm 12,8% về lượng và giảm 33,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2018. Tháng 1/2019, giá xuất khẩu bình quân hạt tiêu đạt mức 3.067 USD/tấn, giảm 5,0% so với tháng 12/2018 và giảm 23,5% so với tháng 1/2018.

Việt Nam hiện xuất khẩu tới 95% sản lượng hạt tiêu

Dưới áp lực dư cung, tồn kho từ vụ trước dồn sang vụ này còn nhiều, giá tiêu những ngày này tại Việt Nam cũng như ở hầu hết các quốc gia trồng tiêu đều lâm vào tình trạng “lao dốc không phanh”. Thị trường hồ tiêu nguyên liệu nước ta vẫn đang vô cùng ảm đạm khi nông dân bước vào mùa thu hoạch mới. Cụ thể, giá tiêu ngày 20/2 tại Đắk Lắk, Đắk Nông chỉ đạt 44 nghìn đồng/kg; tại 2 tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và Bình Phước, giá tiêu đạt 45 nghìn đồng/kg. Trong khi đó, giá tiêu tại “thủ phủ vàng đen” - Gia Lai hiện chỉ còn 43 nghìn đồng/kg. Cùng kỳ năm ngoái, giá tiêu nguyên liệu tại Việt Nam vẫn đạt mức 64 nghìn - 65 nghìn đồng/kg.

Tình trạng giá tiêu giảm xuống dưới giá thành sản xuất đang khiến nhiều người trồng tiêu vô cùng chán nản, bỏ bê chăm sóc vườn. Trong khi đó tại khu vực Đông Nam bộ, hàng nghìn ha tiêu đã bắt đầu chín nhưng nông dân gặp rất nhiều khó khăn trong khâu thu hoạch vì không thuê được người hái, giá công thuê cao.

Diện tích trồng hồ tiêu tại huyện Châu Đức (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) đang là 7.400 ha, diện tích thu hoạch 6.240 ha. Giá thuê nhân công thu hoạch hồ tiêu hiện đang từ 200 nghìn – 250 nghìn đồng/người/ngày (bao cả ăn, ở). Với mức giá này, chủ vườn lỗ nặng.

Lãnh đạo huyện Châu Đức cho hay, do tiêu không kịp thu hoạch dẫn đến việc bị héo rũ, ảnh hưởng đến năng suất vụ và những năm tiếp theo. Trước tình trạng này, bộ đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên thanh niên huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giúp người dân thu hoạch tiêu khi giá tiêu xuống thấp, dân không đủ tiền thuê nhân công. Với thực tế này, ngành hồ tiêu khó có thể quay trở lại thời “hoàng kim” như giai đoạn 2015-2016.

Hướng tới chất lượng

Theo Bộ NN&PTNT, dự kiến, năm 2018, sản lượng tiêu toàn quốc đạt 230 nghìn tấn, tăng so với mức ước tính 210 nghìn tấn năm 2017 (năm 2016 đạt 175 nghìn). Tính đến tháng 12/2018, diện tích hồ tiêu cả nước đã đạt 152 nghìn ha, trong khi quy hoạch đến năm 2020 tầm nhìn 2030, diện tích trồng tiêu của cả nước chỉ ở mức 50 nghìn ha, diện tích cho sản phẩm là 47 nghìn ha. Đơn cử theo quy hoạch đến năm 2020, diện tích hồ tiêu Gia Lai là 6 nghìn ha. Tuy nhiên, số liệu từ “Niên giám thống kê Gia Lai” cho thấy, đến cuối năm 2017, con số này đã lên tới 17.750 ha, vượt quy hoạch gần 3 lần.

Theo Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, trên phạm vi thế giới, trong vòng 5 - 7 năm qua, diện tích hồ tiêu tăng 3 lần (đạt 480 nghìn ha) nhưng giá trị hạ thấp 4 lần. Giá tiêu khô từ mức 250 nghìn đồng/kg giảm xuống còn 58 nghìn đồng/kg.

Trên thị trường thế giới, giá hồ tiêu nhìn chung đã có sự phục hồi nhẹ trở lại do sức ép dư cung giảm. Hiệp hội hạt tiêu quốc tế dự báo, sản lượng hạt tiêu của các nước xuất khẩu chính trong năm 2019, gồm Việt Nam, Brasil, Indonesia và Ấn Độ sẽ giảm so với năm 2018. Trong đó, dự báo sản lượng hạt tiêu của Việt Nam năm 2019 sẽ đạt khoảng 175 nghìn tấn hạt tiêu đen và 25 nghìn tấn hạt tiêu trắng.

Hiện Việt Nam xuất khẩu tới 95% sản lượng hạt tiêu. Do đó, để xuất khẩu hạt tiêu bền vững, vấn đề chất lượng phải được đặt lên hàng đầu. Sản xuất hồ tiêu hữu cơ bền vững là giải pháp mà người trồng hồ tiêu cần hướng đến. Thực tế, tại xã Nam Yang, người dân đã bắt đầu xây dựng nhiều mô hình hợp tác xã, tổ liên kết cùng sản xuất hồ tiêu sạch lấy thương hiệu Nam Yang, giá cả tăng gấp 1,5 - 2 lần giá bình thường. Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cho biết, hồ tiêu đạt chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế về hữu cơ đã bán được giá 14,5 USD/kg, trong khi tiêu thường được bán giá 4 USD. Tuy nhiên, cái khó của sản xuất hữu cơ là bà con đang thiếu cái quy trình chuẩn.

Cục Xuất Nhập khẩu cho hay, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nước ngoài đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu hồ tiêu tại Việt Nam, điều này chứng tỏ ngành tiêu Việt Nam được thế giới quan tâm, vẫn được đánh giá là nơi có hồ tiêu chất lượng nhất toàn cầu. Doanh nghiệp hồ tiêu Việt Nam cần liên kết, kết nối với các đối tác khách hàng quốc tế, Hiệp hội Gia vị thế giới để mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm, gia tăng chất lượng cho sản phẩm hồ tiêu, bởi tình trạng cung vượt cầu là nguyên nhân khiến giá hạt tiêu phục hồi chậm.

Ông Nguyễn Quốc Toản - Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) khuyến nghị: Các doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động khai thác tốt lợi thế là quốc gia đang nắm trong tay nguồn cung lớn và cần có bài toán kinh doanh tốt để có thể nâng giá tiêu xuất khẩu lên.