An ninh mạng toàn cầu đối mặt làn sóng tấn công AI tinh vi mới

Hồng Hạnh - 10:46 | 07/05/2026

Fortinet cảnh báo các nhóm tội phạm mạng đang hoạt động như “doanh nghiệp công nghệ”, tận dụng AI để tự động hóa tấn công, mở rộng quy mô và nâng mức độ nguy hiểm toàn cầu.

Bảo đảm an ninh năng lượng: Điều kiện tiên quyết của tăng trưởng bền vững Đầu tư an ninh mạng tăng tốc khi rủi ro lan rộng AI - ưu tiên hàng đầu trong kế hoạch phân bổ ngân sách cho an ninh mạng của doanh nghiệp

Fortinet cảnh báo xu hướng tội phạm mạng công nghiệp hóa bằng công nghệ AI

Fortinet vừa công bố Báo cáo Tổng quan mối đe dọa Toàn cầu năm 2026 của FortiGuard Labs. Dữ liệu cho thấy bức tranh an ninh mạng toàn cầu đang chuyển biến theo hướng nguy hiểm hơn khi các nhóm tội phạm mạng ngày càng tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để gia tăng tốc độ, quy mô và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công.

Báo cáo được xây dựng từ dữ liệu thực tế của FortiGuard Labs, phân tích toàn diện các chiến thuật tấn công theo khung MITRE ATT&CK. Theo đó, tội phạm mạng không còn hoạt động rời rạc mà đã hình thành mô hình vận hành có hệ thống, với các tác nhân độc hại tham gia xuyên suốt vòng đời tấn công từ trinh sát, khai thác đến kiểm soát và đánh cắp dữ liệu.

Ông Derek Manky, Phó chủ tịch phụ trách Chiến lược an ninh mạng và Nghiên cứu mối đe dọa toàn cầu tại FortiGuard Labs cho biết, AI đang được các nhóm tội phạm mạng khai thác mạnh nhằm thực hiện các cuộc tấn công tinh vi hơn.

Theo ông Derek Manky, khi tội phạm mạng ngày càng sử dụng AI để củng cố chiến thuật, các tổ chức cần chuyển đổi hoạt động an ninh mạng sang mô hình phòng thủ công nghiệp hóa, đồng thời ứng dụng các công cụ AI có khả năng phản hồi với tốc độ tương đương các mối đe dọa hiện đại.

Một trong những xu hướng đáng chú ý nhất là thời gian khai thác lỗ hổng (TTE) đang giảm rất mạnh. Nếu trước đây các cuộc tấn công thường mất trung bình 4,76 ngày để khai thác lỗ hổng sau khi công bố, thì nay thời gian này chỉ còn khoảng 24 - 48 giờ đối với các đợt bùng phát nghiêm trọng.

FortiGuard Labs cho biết đã ghi nhận các nỗ lực khai thác chủ động chỉ vài giờ sau khi lỗ hổng React2Shell được công khai. Điều này cho thấy AI đang giúp tin tặc đẩy nhanh quá trình trinh sát, vũ khí hóa và triển khai tấn công.

Báo cáo cũng ghi nhận sự gia tăng mạnh của mã độc tống tiền ransomware. Đội ngũ FortiRecon đã xác định 7.831 nạn nhân ransomware trên toàn cầu, tăng mạnh so với khoảng 1.600 nạn nhân trong Báo cáo năm 2025, tương đương mức tăng 389%.

Các công cụ tội phạm mạng tích hợp AI như WormGPT, FraudGPT và BruteForceAI được cho là nguyên nhân thúc đẩy làn sóng tấn công này. Trong đó, ba lĩnh vực bị nhắm mục tiêu nhiều nhất gồm sản xuất với 1.284 vụ, dịch vụ kinh doanh với 824 vụ và bán lẻ với 682 vụ.

Về địa lý, Hoa Kỳ là quốc gia bị tấn công nhiều nhất với 3.381 vụ, tiếp theo là Canada với 374 vụ và Đức với 291 vụ.

Không chỉ ransomware, các cuộc tấn công vào môi trường điện toán đám mây cũng gia tăng đáng kể. Theo FortiCNAPP, phần lớn các sự cố trên đám mây trong năm 2025 bắt nguồn từ thông tin đăng nhập bị đánh cắp hoặc lạm dụng, thay vì khai thác hạ tầng kỹ thuật.

Các bệnh viện, phòng khám và cơ sở bán lẻ được xác định là nhóm mục tiêu hàng đầu do sở hữu lượng lớn dữ liệu người dùng, mô hình truy cập phức tạp và hệ thống tích hợp đám mây đa tầng.

Báo cáo cho thấy các nhóm tội phạm mạng hiện vận hành như những “doanh nghiệp bán tự động”, sử dụng tác nhân ngầm, nhà môi giới truy cập và mạng botnet để cung cấp dịch vụ theo yêu cầu.

FortiRecon phát hiện nhiều công cụ tấn công AI mới xuất hiện trên dark web như HexStrike AI - công cụ có khả năng tự động tạo đường dẫn tấn công trinh sát, hay BruteForceAI - nền tảng kiểm thử xâm nhập tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để thực hiện các cuộc tấn công đa luồng phức tạp.

Đáng chú ý, dữ liệu telemetry của FortiGate IPS ghi nhận số lượng các cuộc tấn công brute force giảm 22% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa nguy cơ giảm xuống, mà phản ánh việc tin tặc đang tối ưu hóa chiến thuật để nâng cao hiệu quả tấn công.

Fortinet ước tính toàn cầu hiện ghi nhận khoảng 67,65 tỷ sự kiện brute force, tương đương 185 triệu cuộc tấn công mỗi ngày, 1,3 tỷ cuộc mỗi tuần và 5,6 tỷ cuộc mỗi tháng.

Song song đó, số vụ khai thác lỗ hổng trên toàn cầu đã tăng thêm 25,49% so với cùng kỳ năm ngoái.

Một xu hướng đáng lo ngại khác là sự bùng nổ của các bộ dữ liệu đánh cắp toàn diện. Sau mức tăng 500% dữ liệu bị đánh cắp trong năm 2025, năm 2026 tiếp tục ghi nhận mức tăng thêm 79%.

Trong các giao dịch trên dark web, nhật ký của phần mềm đánh cắp thông tin (stealer logs) chiếm tới 67,12%, vượt xa danh sách tổ hợp tài khoản (16,47%) và thông tin đăng nhập bị rò rỉ (5,96%).

Theo Fortinet, stealer logs đặc biệt nguy hiểm bởi chúng không chỉ chứa thông tin đăng nhập mà còn bao gồm dữ liệu lưu trên trình duyệt và dữ liệu ngữ cảnh, giúp tin tặc rút ngắn đáng kể thời gian tấn công.

Trong nhóm phần mềm độc hại đánh cắp thông tin, RedLine đứng đầu với 911.968 ca nhiễm, chiếm 50,80%; tiếp theo là Lumma với 499.784 ca, chiếm 27,84% và Vidar với 236.778 ca, tương đương 13,19%.

Trước sự gia tăng của tội phạm mạng toàn cầu, Fortinet cho biết đang đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế nhằm chia sẻ dữ liệu tình báo và hỗ trợ triệt phá các mạng lưới tội phạm mạng.

Mới đây, chiến dịch Operation Red Card 2.0 do Interpol dẫn đầu, với sự hỗ trợ của Fortinet thông qua Bản đồ tội phạm mạng của World Economic Forum, đã triệt phá nhiều đường dây lừa đảo trực tuyến, gian lận tiền di động và tín dụng tại châu Phi.

Hồng Hạnh

Tags: Fortinet AI tội phạm mạng mở rộng quy mô

Tin khác

Cảnh giác bẫy tình cảm, tặng quà từ nước ngoài trên mạng xã hội

Lợi dụng tâm lý tin tưởng và nhu cầu kết nối tình cảm qua mạng xã hội, các đối tượng lừa đảo dựng lên những mối quan hệ yêu đương, hứa hẹn gửi quà giá trị từ nước ngoài để dụ nạn nhân chuyển tiền. Vụ việc một phụ nữ tại Gia Lai bán sợi dây chuyền kỷ vật của mẹ để đóng phí nhận quà là lời cảnh báo về thủ đoạn không mới nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro mất tài sản.

AI hack miễn phí đang nhắm vào các ngân hàng ở Đông Nam Á

Microsoft cho biết một nhóm hack đặt tại Campuchia từ tháng 10 dùng ARTEX, công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở tự động hóa tấn công, để nhắm vào các tổ chức tài chính chủ yếu ở Đông Nam Á.

Đà Nẵng: Dựng dự án bất động sản ‘ma’, lừa đảo chiếm đoạt hơn 430 tỷ đồng

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Đà Nẵng vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam hai đối tượng liên quan đến vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua dự án bất động sản không có thật, với số tiền chiếm đoạt bước đầu xác định hơn 430 tỷ đồng.

Từ chính sách đến công nghệ, Agribank từng bước hoàn thiện 'lá chắn' ngăn chặn lừa đảo số

Bối cảnh bùng nổ khoa học công nghệ và chuyển đổi số toàn diện trên mọi lĩnh vực kinh tế - chính trị - xã hội mang lại tiện ích vượt trội, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng các rủi ro an ninh mạng và gian lận tài chính tinh vi. Trong làn sóng đó, việc hoàn thiện “lá chắn” bảo vệ tài sản của khách hàng từ hành lang chính sách đến giải pháp công nghệ hiện đại đã trở thành nhiệm vụ cấp thiết của các ngân hàng.

Bóc gỡ đường dây lừa đảo xuyên quốc gia

Ẩn mình trong một căn biệt thự tại khu đô thị Regal Victoria (phường Điện Bàn Đông, TP. Đà Nẵng), nhóm 13 người nước ngoài tổ chức hoạt động lừa đảo qua mạng với sự phân công vai trò khá chặt chẽ. Từ việc tuyển người, chuẩn bị thiết bị, xây dựng kịch bản tiếp cận nạn nhân đến tổ chức nhận và chuyển tiền, mọi khâu đều được điều hành theo một quy trình khép kín.

Cảnh giác chiêu trò trục lợi từ trào lưu ‘đi chùa online’

Lợi dụng niềm tin tâm linh và tâm lý cầu bình an, tài lộc của người dân, một số tài khoản trên mạng xã hội đang biến các buổi livestream “đi chùa online” thành hoạt động kêu gọi tặng quà, đổi vật phẩm để thu tiền. Đằng sau những lời chúc may mắn, hứa hẹn nhận lộc là nguy cơ bị dẫn dụ chi tiền, lộ lọt thông tin cá nhân và trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo trực tuyến.

Đà Nẵng triệt phá đường dây lừa đảo đầu tư LB-Pro, chiếm đoạt số tiền 'khủng'

Thông qua ứng dụng đầu tư tài chính giả mạo LB-Pro, các đối tượng dụ dỗ hơn 150 người tham gia, chiếm đoạt tổng số tiền hơn 100 tỷ đồng. Đáng chú ý, dòng tiền sau khi tiếp nhận được nhanh chóng chuyển đổi sang tiền điện tử USDT, đưa ra nước ngoài nhằm che giấu nguồn gốc.

Tạo dựng tình cảm qua mạng xã hội và kịch bản lừa đảo hơn 2.300 tỷ đồng

Tiếp cận qua mạng xã hội, tạo dựng tình cảm rồi mời gọi tham gia các ứng dụng trực tuyến là thủ đoạn được các đối tượng lừa đảo sử dụng để chiếm đoạt tài sản. Đằng sau những lời làm quen, quan tâm tưởng chừng chân thành có thể là kịch bản được tổ chức bài bản, khiến người bị hại mất cảnh giác và liên tục chuyển tiền.

Kết quả điều tra vụ lừa đảo dưới danh nghĩa trường quốc tế tại Đà Nẵng

Kết quả điều tra ban đầu vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Trung tâm Anh ngữ Thiên Lập Nhân (TP. Đà Nẵng) cho thấy, Trương Văn Thiên Tư đã lợi dụng danh nghĩa một trường quốc tế tại Hoa Kỳ để tổ chức tuyển sinh, đào tạo chương trình phổ thông trái phép, đồng thời tự làm học bạ, bảng điểm và giấy chứng nhận nhằm tạo lòng tin, thu học phí của phụ huynh. Đáng chú ý, sau khi hoạt động tại trung tâm bị phản ánh, đối tượng tiếp tục chuyển học sinh sang một doanh nghiệp khác để duy trì mô hình đào tạo này.

Kịp thời ngăn chặn vụ lừa đảo giả danh công an

Sự chủ động, cảnh giác của cán bộ Ngân hàng Agribank chi nhánh Lộc Hà cùng tinh thần trách nhiệm của Công an xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) giúp một gia đình kịp thời nhận diện thủ đoạn giả danh công an để lừa đảo, bảo vệ an toàn khoản tiền tiết kiệm 1,5 tỷ đồng.

Cà phê với CEO

Ổn định giá nhà, thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững

Tiêu dùng là thành phần trọng yếu trong GDP để kinh tế quốc gia phát triển bền vững, tạo ra thu nhập, việc làm, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh

Cuộc chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD: Thế hệ trẻ đang thay đổi cuộc chơi như thế nào?

Cuộc chuyển giao tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD trên toàn cầu không chỉ làm thay đổi chủ sở hữu những khối gia sản lớn mà còn định hình lại tư duy đầu tư của thế hệ kế cận.