Báo chí và doanh nghiệp trước bài toán lớn nhất: Giữ niềm tin công chúng

Phiên thảo luận số 2 với chủ đề “Báo chí - Doanh nghiệp đồng hành kiến tạo tương lai”

Niềm tin - “hạ tầng mềm” của xã hội trong kỷ nguyên AI

Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin toàn cầu, niềm tin được nhìn nhận như yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển bền vững của cả báo chí và doanh nghiệp. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được các diễn giả chia sẻ tại phiên thảo luận số 2 với chủ đề “Báo chí - Doanh nghiệp đồng hành kiến tạo tương lai” trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Chu Hải Công, Giám đốc Quan hệ công chúng MB chia sẻ, thế giới đang bước vào một giai đoạn đặc biệt khi con người chưa bao giờ được tiếp cận nhiều thông tin như hiện nay, nhưng cũng chưa bao giờ việc xác định đâu là thông tin đáng tin cậy lại trở nên khó khăn đến vậy.

Theo Báo cáo Rủi ro toàn cầu 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), sự phát triển của AI đang khiến việc tạo ra và phát tán nội dung sai lệch ở quy mô lớn trở nên dễ dàng hơn. Tin giả, thông tin sai lệch, deepfake và AI tạo sinh đang tác động mạnh mẽ tới môi trường truyền thông và nhận thức xã hội. Đáng chú ý, “misinformation and disinformation” tiếp tục được xếp là rủi ro nghiêm trọng nhất trong ngắn hạn và là năm thứ hai liên tiếp đứng đầu bảng xếp hạng các rủi ro toàn cầu.

Theo ông Chu Hải Công, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu thông tin mà là sự suy giảm niềm tin đối với thông tin. Đây không còn là vấn đề riêng của báo chí hay doanh nghiệp mà đã trở thành thách thức chung của toàn xã hội.

Thực tế cho thấy, khi niềm tin bị xói mòn, chi phí xác minh thông tin, xử lý khủng hoảng truyền thông và khôi phục uy tín đều tăng lên đáng kể. Ngược lại, niềm tin được củng cố sẽ tạo điều kiện cho hợp tác, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

“Ngày càng nhiều học giả và tổ chức quốc tế coi niềm tin là một dạng hạ tầng mới của xã hội hiện đại. Nếu điện là nền tảng của nền kinh tế công nghiệp, dữ liệu là nền tảng của nền kinh tế số, thì niềm tin đang trở thành nền tảng của xã hội tương lai”, ông Chu Hải Công nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, vai trò của báo chí và doanh nghiệp cũng đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đối với báo chí, giá trị cốt lõi không còn nằm ở tốc độ đưa tin mà ở khả năng kiểm chứng, xác thực và bảo vệ sự thật. Khi AI có thể tạo ra khối lượng nội dung khổng lồ chỉ trong thời gian ngắn, báo chí chuyên nghiệp càng trở thành điểm tựa niềm tin của công chúng.

Đồng quan điểm, bà Vũ Thị Ánh Hồng, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế - Tài chính cho rằng, trong thời đại bùng nổ thông tin, báo chí cần quay trở lại với những giá trị nền tảng của nghề nghiệp.

“Báo chí là nơi cung cấp, chuyển tải và lan tỏa thông tin. Nhưng hơn thế, báo chí ngày nay còn có sứ mệnh góp phần giải quyết các vấn đề xã hội. Muốn làm được điều đó, thông tin trước hết phải đúng sự thật”, bà Hồng nhấn mạnh.

Trong khi đó, ở góc độ doanh nghiệp, niềm tin đang trở thành nguồn lực chiến lược. Bà Lê Thị Hồng Nhi, Phó Tổng Giám đốc Truyền thông, Đối ngoại và Phát triển bền vững Unilever Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp chỉ có thể phát triển khi người tiêu dùng tin tưởng vào sản phẩm và thương hiệu. Tương tự, báo chí cũng chỉ có thể phát triển khi độc giả tin vào những thông tin mà mình cung cấp.

Theo bà Nhi, niềm tin không thể được xây dựng chỉ bằng những tuyên bố hay thông điệp truyền thông. “Thông tin chính xác thôi là chưa đủ. Thông tin đúng phải xuất phát từ hành động thật. Nếu doanh nghiệp chỉ nói mà không làm thì dù báo chí có truyền tải thế nào cũng khó tạo nên giá trị bền vững”, bà Nhi chia sẻ.

Ông Chu Hải Công, Giám đốc Quan hệ công chúng MB phát biểu

Đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, yếu tố niềm tin càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hiện MB đang phục vụ hơn 37 triệu khách hàng và đặt mục tiêu đạt 40 triệu khách hàng vào cuối năm nay. Theo ông Chu Hải Công, điều khách hàng tìm kiếm không chỉ là công nghệ hay các tính năng hiện đại mà còn là cảm giác an tâm khi giao dịch, lưu trữ tài sản và chia sẻ dữ liệu cá nhân.

“Mỗi giao dịch tài chính thực chất không chỉ là sự dịch chuyển của dòng tiền mà còn là sự trao gửi niềm tin”, ông Chu Hải Công khẳng định.

Báo chí và doanh nghiệp cùng kiến tạo hệ giá trị chung

Từ thực tiễn phát triển của môi trường số, nhiều chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần nhìn nhận mối quan hệ giữa báo chí và doanh nghiệp ở một tầm cao mới.

Nếu trước đây quan hệ giữa hai bên chủ yếu xoay quanh hoạt động truyền thông, quảng bá thương hiệu hoặc hợp tác nội dung thì nay báo chí và doanh nghiệp đang cùng chia sẻ một sứ mệnh lớn hơn: kiến tạo niềm tin xã hội.

Theo ông Chu Hải Công, báo chí có thế mạnh về xác thực, kiểm chứng và lan tỏa thông tin chính xác. Doanh nghiệp lại sở hữu dữ liệu thực tiễn, nguồn lực và khả năng tạo ra các giá trị mới cho xã hội.

Khi cả hai cùng hướng tới sự minh bạch, trách nhiệm và lợi ích cộng đồng, kết quả đạt được không chỉ là những chiến dịch truyền thông hiệu quả mà còn là sự đồng thuận xã hội và niềm tin của công chúng.

Bà Lê Thị Hồng Nhi, Phó Tổng Giám đốc Truyền thông, Đối ngoại và Phát triển bền vững Unilever Việt Nam

Cùng chung góc nhìn đó, ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Truyền thông Lê cho rằng, khái niệm “kiến tạo tương lai” cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn sự phát triển của công nghệ hay tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Vinh, tương lai còn là chất lượng cuộc sống, năng lực hợp tác giữa các chủ thể trong nền kinh tế và đặc biệt là khả năng duy trì niềm tin xã hội trong một thế giới ngày càng phức tạp.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI đang khiến lợi thế cạnh tranh truyền thống của cả báo chí và doanh nghiệp thay đổi đáng kể.

Đối với báo chí, lợi thế không còn nằm ở việc ai sản xuất nhiều nội dung hơn mà ở việc ai đáng tin cậy hơn.

Đối với doanh nghiệp, năng lực cạnh tranh không chỉ được đo bằng quy mô dữ liệu hay mức độ ứng dụng công nghệ mà còn bằng mức độ tín nhiệm của khách hàng, đối tác và xã hội.

“Dữ liệu và AI chỉ phát huy giá trị khi nhận được sự tin tưởng của người dùng. Niềm tin mới là nền tảng quan trọng nhất để phát triển bền vững”, ông Chu Hải Công nhận định.

Ở góc độ cơ quan báo chí, ông Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa cho hay, báo chí không thể cạnh tranh với mạng xã hội bằng tốc độ hay thuật toán phân phối nội dung.

“Báo chí có thể đi chậm hơn một chút, nhưng thông tin phải có luận giải, có quan điểm, có góc nhìn và đặc biệt phải là tin thật, tin sạch”, ông Vũ nhấn mạnh.

Theo ông Vũ, niềm tin xã hội không tự nhiên hình thành mà được xây dựng từ sự trung thực của cả báo chí và doanh nghiệp.

Doanh nghiệp muốn nhận được sự tin tưởng phải bảo đảm chất lượng sản phẩm, thực hiện đầy đủ trách nhiệm với khách hàng, với Nhà nước và với cộng đồng. Những hành vi gian lận, lách luật hay cung cấp sản phẩm kém chất lượng đều có thể làm xói mòn niềm tin xã hội.

Bà Vũ Thị Ánh Hồng cũng cho rằng niềm tin là tài sản cần được bồi đắp liên tục. “Niềm tin hôm nay có thể được khẳng định, nhưng nếu ngày mai có những hành động không đúng hướng thì niềm tin đó hoàn toàn có thể mai một. Việc vun đắp niềm tin phải đến từ cả báo chí, doanh nghiệp và công chúng”, bà Hồng chia sẻ.