Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng

Theo báo cáo do Công ty An ninh mạng Viettel xây dựng dựa trên dữ liệu từ Hệ thống Tri thức an ninh mạng (Viettel Threat Intelligence), ngành Tài chính - Ngân hàng vẫn là lĩnh vực bị các đối tượng lừa đảo nhắm đến nhiều nhất, chiếm tới 71% tổng số cuộc tấn công.

Công an TP. Hà Nội cho biết, vào ngày 15/4, Công an thị trấn Kim Bài, huyện Thanh Oai tiếp nhận đơn trình báo của chị H. (SN 2003, trú tại Thanh Oai, Hà Nội) về việc chị nhận được điện thoại của một đối tượng tự xưng là cán bộ Công an huyện Thanh Oai. Đối tượng nói chị H. có liên quan đến vụ án rửa tiền và đe dọa chị nếu không chuyển tiền sẽ bị xử lý. Do lo sợ, chị H. đã chuyển tổng số tiền 284 triệu đồng cho đối tượng. Những trường hợp bị lừa đảo như chị H đang diễn ra ngày càng nhiều trong thời gian gần đây.

Trước thực trạng này, Agribank đã có cảnh báo những kịch bản lừa đảo mới nhất và phổ biến hiện nay, nhằm nâng cao cảnh giác và bảo vệ tài sản cá nhân của khách hàng. Đại diện Agribank cho biết, các đối tượng xấu ngoài giả danh thành công an còn mạo danh các cơ quan chức năng như Bộ Tài chính, Cục An ninh mạng thông qua thông qua fanpage giả mạo có tích xanh, lượt theo dõi cao, nhận hỗ trợ xử lý thủ tục hành chính, lấy lại tiền bị lừa đảo,…

Bên cạnh đó, các đối tượng giả mạo các thương hiệu nổi tiếng, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch như đặt phòng khách sạn, homestay, ăn uống trên không gian mạng. Các đối tượng sẽ yêu cầu chuyển khoản đặt cọc hoặc thanh toán tiền trước của các dịch vụ rồi biến mất và chiếm đoạt tài sản.

Hay trường hợp khác, lợi dụng các khách hàng thường xuyên vắng mặt ở nhà thực hiện gọi điện, nhắn tin thông báo đã giao hàng, yêu cầu người dân chuyển khoản trả tiền. Sau đó, đối tượng có thể sẽ thông báo người dân đã đưa nhầm số tài khoản đăng ký dịch vụ cho khách hàng, nếu không hủy thì tài khoản của khách hàng sẽ bị trừ một số tiền lớn hàng tháng.

Không chỉ Agribank, các ngân hàng khác như VietinBank, MBBank, Vietcombank,… cũng đã cập nhật các thủ đoạn lừa đảo mới chiếm đoạt tài sản của khách hàng. Theo Vietcombank, các đối tượng lừa đảo mạo danh nhân viên ngân hàng hoặc bộ phận hỗ trợ khách hàng, chủ động liên hệ qua điện thoại, tin nhắn hoặc kết bạn Zalo, Facebook. Kẻ gian tạo các tài khoản mạng xã hội với tên gây nhầm lẫn như "Nhân viên Ngân hàng ABC" hay "CSKH 24/7", sau đó len lỏi vào bình luận dưới các bài đăng chính thức của ngân hàng để dụ dỗ khách hàng liên hệ riêng. Sau đó chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm như số tài khoản, ảnh CCCD, ảnh chân dung, thậm chí yêu cầu gọi video để thu giọng nói và cử chỉ. Một số còn ép nạn nhân tải ứng dụng giả mạo qua đường link độc hại nhằm đánh cắp dữ liệu sinh trắc học. Chỉ sau vài giờ, tài khoản ngân hàng của nạn nhân có thể bị rút sạch tiền mà không hề hay biết.

Theo phân tích của cơ quan chức năng, đặc điểm của tội phạm trên không gian mạng là luôn ẩn danh, vì thế, quá trình trinh sát nắm tình hình trên không gian mạng gặp rất nhiều khó khăn. Đối tượng phạm tội hoạt động theo địa bàn hoạt động rộng, không phân biệt biên giới, lãnh thổ, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi. Ngoài ra, chúng còn luôn thay đổi facebook, fanpage, thay đổi địa điểm, hình thức mua bán trên không gian mạng để trốn tránh sự truy tìm của lực lượng chức năng. Do đó, công tác xác minh, đấu tranh, triệt xóa gặp không ít khó khăn.

Để ngăn chặn phòng chống lừa đảo trực tuyến, hạn chế tối đa thiệt hại do lừa đảo trực tuyến gây ra, Công an TP. Hà Nội đề nghị người dân cần cảnh giác, tuyên truyền đến người thân, bạn bè về thủ đoạn trên, tránh mắc bẫy của đối tượng xấu. Để làm việc với người dân, cơ quan chức năng sẽ trực tiếp gửi giấy mời, giấy triệu tập hoặc gửi qua cơ quan chức năng địa phương. Đặc biệt người dân lưu ý cơ quan công an tuyệt đối không gọi điện yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng hoặc cài đặt phần mềm để phục vụ cho bất kỳ hoạt động nào. Đồng thời, tuyệt đối không truy cập vào các đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hoặc tải ứng dụng từ những trang web đáng ngờ. Người dân cần cảnh giác đối với những cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là công an, nhân viên ngân hàng, giáo viên hay nhân viên cơ quan đăng kiểm yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản, thẻ ngân hàng, mã OTP hoặc hình ảnh/video khuôn mặt. Trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch hoặc chia sẻ thông tin nào trên không gian mạng, cần kiểm tra kỹ lưỡng nguồn gốc, độ tin cậy của tổ chức/cá nhân đó cũng như các lượt tương tác, phản hồi từ người dùng khác.

Khi phát hiện các trường hợp có dấu hiệu lừa đảo như trên, người dân cần báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất. Người dân cũng cần thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo từ cơ quan chức năng để nâng cao cảnh giác, bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của mình. Thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi nhưng tội phạm sẽ không có cửa hoạt động nếu mỗi người dân, mỗi gia đình tự trang bị kiến thức, cảnh giác phòng ngừa.