Chậm lại một nhịp trước khi tự tay chuyển tiền cho tội phạm mạng

Đ.HA - 07:30 | 18/05/2026

Thống kê của các công ty công nghệ cho thấy, phần lớn các vụ thiệt hại tài chính số hiện nay diễn ra do nạn nhân bị dẫn dụ và tự nguyện thực hiện giao dịch rủi ro.

Chậm lại một nhịp… trước khi tự tay chuyển tiền cho tội phạm mạng

Ảnh minh hoạ

Các chuyên gia an ninh mạng và công nghệ tài chính cho rằng đang có thay đổi rõ rệt trong hình thái lừa đảo trực tuyến. Nếu trước đây, hành vi phổ biến của tội phạm mạng là đánh cắp tài khoản hoặc chiếm quyền truy cập trái phép, thì đến nay chúng chuyển sang thao túng tâm lý người dùng.

Bà Tăng Thị Hà Yên, Giám đốc Khoa học dữ liệu tại Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo, cho biết, hơn 90% trường hợp là người dùng tự tay thực hiện giao dịch chuyển tiền dưới tác động thao túng tâm lý.

Thực tế, hệ thống bảo mật của các nền tảng tài chính không bị xâm nhập. Thay vào đó, tội phạm mạng tập trung tấn công vào người dùng bằng các kịch bản ngày càng tinh vi, được hỗ trợ bởi công nghệ thông minh nhân tạo (AI).

Kẻ gian thường giả danh cơ quan chức năng, giả mạo người thân, gửi đường link độc hại, yêu cầu cung cấp mã OTP, hoặc sử dụng công nghệ deepfake để tạo lòng tin. Các kịch bản này đánh mạnh vào cảm xúc, tạo áp lực thời gian hoặc hứa hẹn lợi ích bất thường nhằm đưa nạn nhân vào trạng thái gấp gáp, hoang mang.

Theo số liệu từ Bộ Công an, chỉ riêng trong năm 2025, người dân tại Việt Nam đã bị thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng do các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Trước thực trạng các hành vi lừa đảo diễn ra xuyên nền tảng và di chuyển rất nhanh từ mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin đến cuộc gọi viễn thông, các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần nâng cao tinh thần cảnh giác và chủ động trang bị kiến thức phòng vệ.

Để không rơi vào bẫy thao túng của tội phạm mạng, người dùng số cần lưu ý. Nhận diện các dấu hiệu điển hình: Cảnh giác cao độ với bất kỳ cuộc gọi, tin nhắn nào yêu cầu cung cấp mã OTP, truy cập đường link lạ, hoặc các yêu cầu chuyển khoản khẩn cấp mang tính chất đe dọa, tạo áp lực thời gian.

Tạo "khoảng dừng" chủ ý: Trải nghiệm tài chính số hiện nay hướng tới sự nhanh chóng, nhưng trong các tình huống có dấu hiệu bất thường, người dùng cần chủ động dừng lại để suy nghĩ và kiểm tra thông tin. Việc ngắt mạch thao túng tâm lý của kẻ gian là yếu tố quyết định để bảo vệ tài sản.

Chú ý các cảnh báo từ hệ thống: Khi thực hiện giao dịch, nếu ứng dụng tài chính hiển thị các câu hỏi xác nhận hoặc cảnh báo tài khoản nguy cơ lừa đảo, người dùng tuyệt đối không bỏ qua mà phải lập tức cân nhắc, xác minh lại đối tượng nhận tiền.

Đ.HA

Tin khác

Cảnh giác bẫy lừa đảo núp bóng quà tặng Trung thu

Lợi dụng nhu cầu tặng quà, nhận ưu đãi và tham gia các chương trình hỗ trợ dịp Trung thu, các đối tượng lừa đảo đang triển khai nhiều kịch bản từ gửi “quà tri ân” tận nhà kèm mã QR đến lập trang mạng xã hội giả mạo để mời đăng ký nhận quà, hỗ trợ. Dù cách tiếp cận khác nhau, mục tiêu cuối cùng vẫn là dẫn dụ người dân cung cấp thông tin cá nhân, cài đặt ứng dụng độc hại hoặc chuyển tiền để chiếm đoạt tài sản.

Cảnh giác bẫy đặt cọc thuê phòng trên mạng xã hội

Từ một tin báo bị lừa 2 triệu đồng tiền đặt cọc thuê phòng trọ, Công an tỉnh Đắk Lắk lần theo dấu vết trên không gian mạng, làm rõ một đối tượng được xác định đã lừa đảo hơn 100 người tại nhiều tỉnh, thành phố, với tổng số tiền khoảng 150 triệu đồng.

Cảnh giác bẫy đầu tư Forex trên các sàn giao dịch ảo

Những lời mời đầu tư Forex với cam kết “lợi nhuận cao”, “ổn định”, “ít rủi ro” đang được các đối tượng sử dụng làm mồi nhử để thu hút người tham gia. Bằng cách dựng sàn giao dịch trực tuyến, xây dựng hình ảnh “chuyên gia tài chính” và tạo lợi nhuận ban đầu, các đối tượng từng bước dẫn dụ nạn nhân tăng số tiền đầu tư, trước khi đưa ra hàng loạt khoản phí để tiếp tục chiếm đoạt tài sản.

Cảnh giác với chiêu lừa đảo dùng App ngân hàng rởm, chuyển khoản 'ảo' để chiếm đoạt tài sản

Chỉ với khoảng 70.000 đồng để mua một ứng dụng ngân hàng giả trên mạng xã hội, các đối tượng lừa đảo có thể tạo ra hình ảnh giao dịch chuyển khoản thành công, khiến người bán mất cảnh giác và giao tài sản. Thủ đoạn không mới nhưng đang trở nên tinh vi hơn, đặt ra cảnh báo đối với các hộ kinh doanh thường xuyên giao dịch bằng hình thức chuyển khoản.

Cảnh giác bẫy vay tín chấp, chiếm đoạt tiền giải ngân

Những lời mời “vay nhanh”, “không cần thế chấp”, “giải ngân trong ngày” đang được các đối tượng sử dụng làm mồi nhử để tiếp cận người có nhu cầu vay vốn. Bằng cách giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính hoặc người hỗ trợ vay, các đối tượng từng bước thu thập thông tin cá nhân, dẫn dụ nạn nhân thực hiện các thao tác theo hướng dẫn, từ đó tạo điều kiện chiếm đoạt tiền giải ngân.

Cảnh giác với chiêu trò góp vốn sinh lời cao, nhiều người bị lừa đảo mất tiền tỷ

Những lời mời gọi góp vốn đầu tư với cam kết lợi nhuận cao, thời gian hoàn vốn ngắn vẫn đang tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chỉ trong khoảng hơn 1 tháng rưỡi, cơ quan điều tra Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố 2 vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, liên quan đến 2 phụ nữ huy động tổng cộng hàng chục tỷ đồng của nhiều người rồi mất khả năng chi trả.

Cảnh giác bẫy đầu tư tiền mã hóa 'bao lãi' trên không gian mạng

Đánh vào tâm lý muốn tìm kiếm lợi nhuận nhanh, các đối tượng lừa đảo đưa ra những lời mời đầu tư tiền mã hóa hấp dẫn, kèm cam kết lợi nhuận cao và có “chuyên gia bắn lệnh, bao lãi” hỗ trợ giao dịch. Đằng sau những lời quảng bá này có thể là các nền tảng giả mạo được dựng lên nhằm tạo lòng tin, dẫn dụ người tham gia nạp tiền và từng bước chiếm đoạt tài sản.

Ngăn chặn nguy cơ mua bán người từ chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”

Những lời mời “việc nhẹ, lương cao”, “không cần bằng cấp, kinh nghiệm” từ người lạ có thể là chiếc bẫy đưa nạn nhân vào các đường dây mua bán người. Vụ việc một phụ nữ tại Tuyên Quang bị dụ đi làm, sau đó đưa tới khu vực biên giới và thông báo sẽ đưa sang Trung Quốc lấy chồng tiếp tục là lời cảnh báo về thủ đoạn lợi dụng nhu cầu việc làm để tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân.

Cảnh giác bẫy lừa đảo từ khoản tiền “chuyển nhầm”

Tài khoản bất ngờ nhận được một khoản tiền, ngay sau đó người lạ liên hệ thông báo “chuyển nhầm” và liên tục thúc giục hoàn trả. Tình huống tưởng như chỉ là một giao dịch nhầm lẫn thông thường nhưng có thể là điểm khởi đầu của kịch bản lừa đảo, khi đối tượng từng bước gây áp lực tâm lý, dẫn dụ nạn nhân cung cấp thông tin, truy cập đường link, quét mã QR hoặc thực hiện các thao tác trên điện thoại nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản.

Mượn danh hỗ trợ vay vốn ngân hàng, chiếm đoạt tài sản gần 8 tỷ đồng

Lợi dụng nhu cầu vay vốn ngân hàng của người dân, Phạm Sỹ Minh Quyền, trú phường Thanh Khê, TP. Đà Nẵng đưa ra lời hứa hỗ trợ thủ tục vay, rồi yêu cầu người vay chuyển nhượng quyền sử dụng đất để mình hoặc người khác đứng tên. Sau khi có quyền đối với tài sản, Quyền đem thế chấp, chuyển nhượng hoặc sử dụng giấy tờ giả để vay tiền, chiếm đoạt gần 8 tỷ đồng.