Chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Bộ Tài đề xuất hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Bộ Tài chính cho biết, ngày 28/12/2018, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ký ban hành Thông tư số 132/2018/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ (Thông tư số 132).

Ngày 16/5/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP về Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó, một trong những nhiệm vụ cụ thể của Bộ Tài chính để hỗ trợ thực chất, hiệu quả doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh là:

"Rà soát, sửa đổi các quy định pháp lý về chế độ tài chính, kế toán, thuế, bảo hiểm đối với doanh nghiệp siêu nhỏ theo hướng đơn giản hoá, dễ tuân thủ, dễ thực hiện, không làm phát sinh nhân sự về kế toán, hành chính để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp."

Bộ Tài chính đã nghiên cứu, xây dựng dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 132 với cách thức tiếp cận tương tự với hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành tại Thông tư số 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025, (ví dụ doanh nghiệp siêu nhỏ cũng sẽ không cần sử dụng các tài khoản kế toán mà chỉ cần theo dõi, ghi chép thông qua các sổ kế toán và sử dụng số liệu trên các sổ kế toán để lập các chi tiêu liên quan trên báo cáo tài chính hoặc các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có phương pháp tính thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân tương tự phương pháp tính thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp siêu nhỏ thì biểu mẫu sổ kế toán tương tự nhau,...). Hướng tiếp cận này nhằm mục đích đơn giản hóa công tác kế toán cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, đồng thời cũng khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Cụ thể, dự thảo Thông tư này đề xuất hướng dẫn việc ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ. Việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp siêu nhỏ được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Đối tượng áp dụng Thông tư là các doanh nghiệp siêu nhỏ, trong đó tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu thì được lựa chọn áp dụng Thông tư này để thực hiện công tác kế toán.

Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế GTGT và thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu

Dự thảo nêu rõ, chứng từ kế toán sử dụng là Hóa đơn và các chứng từ khác làm căn cứ để xác định và kê khai doanh thu theo quy định của pháp luật thuế, pháp luật về hóa đơn, chứng từ.

Sổ kế toán

Trường hợp này, doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S1-DNSN) để ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.

Biểu mẫu sổ kế toán như sau:

Sổ này được mở để ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất thuế TNDN. Trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ có nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ, ngành nghề khác nhau thì sổ này có thể mở cho từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất thuế TNDN.

Phương pháp ghi sổ

- Cột A, B: Ghi số hiệu, ngày, tháng của chứng từ.

- Cột C: Ghi diễn giải nội dung nghiệp vụ phát sinh doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất thuế TNDN.

- Cột 1: Ghi số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, ngành nghề để làm căn cứ xác định doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất thuế TNDN. Trên cơ sở doanh thu được xác định, doanh nghiệp siêu nhỏ tính ra số tiền thuế GTGT, thuế TNDN phải nộp theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ, ngành nghề có cùng tỷ lệ % tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất thuế TNDN. Dòng cuối cùng ghi tổng số thuế GTGT, thuế TNDN phải nộp.

Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế

Theo dự thảo, Hóa đơn, Bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ kế toán khác làm căn cứ để xác định doanh thu, chi phí, thu nhập tính thuế theo quy định của pháp luật thuế, pháp luật về hóa đơn, chứng từ.

Trường hợp này, doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng các sổ kế toán theo danh mục sau đây:

Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu

Hóa đơn, Bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ kế toán khác làm căn cứ để xác định doanh thu theo quy định của pháp luật thuế, pháp luật về hóa đơn, chứng từ.

Trường hợp này, doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng các sổ kế toán theo danh mục sau đây:

Doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế

Hóa đơn, Bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn và các chứng từ kế toán khác làm căn cứ để xác định doanh thu, chi phí, thu nhập tính thuế theo quy định của pháp luật thuế, pháp luật về hóa đơn, chứng từ.

Trường hợp này, doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng các sổ kế toán theo danh mục sau đây:

Dự thảo đang được lấy ý kiến trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Tài chính./.