Đưa công nghệ chiến lược đến gần hơn với thị trường

Sáng 10/9, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, Triển lãm & Diễn đàn Công nghệ chiến lược TechFuture 2026 với chủ đề “Công nghệ chiến lược dẫn dắt tương lai” chính thức khai mạc. Trong khuôn khổ sự kiện, các doanh nghiệp trình bày giải pháp trực tiếp trước Hội đồng chuyên gia gồm đại diện quỹ đầu tư, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý trong lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Phát biểu khai mạc, ông Trần Xuân Đích - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, xây dựng năng lực nội sinh về công nghệ chiến lược đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Trần Xuân Đích - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ)

Theo ông Đích, các hoạt động triển lãm, pitching và kết nối không chỉ là cơ hội để doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm mà còn giúp các đơn vị tiếp cận nhà đầu tư, đối tác và nhận phản biện từ giới chuyên gia. Cách tiếp cận này cũng đặt các giải pháp công nghệ trước những câu hỏi thực tế hơn về nhu cầu thị trường, khả năng thương mại hóa và quy mô triển khai.

Một trong những bài toán được đưa ra tại phiên pitching là số hóa hoạt động đào tạo y khoa liên tục. Đại diện Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Y dược Bách Phương (TP.HCM), đơn vị phát triển nền tảng CMEVN, cho biết Việt Nam hiện có khoảng 681.818 y bác sĩ. Với quy mô nhân lực lớn và yêu cầu đào tạo định kỳ trong quá trình hành nghề, việc quản lý người học, chương trình, kết quả đào tạo và chứng chỉ đang đặt ra nhu cầu số hóa ngày càng rõ nét.

Để giải quyết bài toán này, doanh nghiệp phát triển CMEVN Core Platform nhằm số hóa toàn bộ quy trình đào tạo y khoa liên tục, từ định danh, phân quyền, quản lý khóa học, lưu trữ bằng chứng học tập đến cấp chứng chỉ điện tử. Theo đại diện doanh nghiệp, nền tảng còn tích hợp AI để hỗ trợ làm sạch, chuẩn hóa và quản lý dữ liệu, qua đó hướng tới giảm các khâu thủ công và tạo hệ thống theo dõi thống nhất cho hoạt động đào tạo của đội ngũ y tế.

Các doanh nghiệp pitching tại sự kiện

Nếu CMEVN đi vào một thị trường chuyên biệt, PSG Năng lượng Việt Nam lựa chọn bài toán hạ tầng cho quá trình điện hóa phương tiện. Thành lập năm 2025 và có nhà máy tại Ninh Bình, doanh nghiệp tập trung vào pin, hệ thống quản lý pin và lưu trữ năng lượng, với định hướng từng bước làm chủ từ R&D, sản xuất đến kiểm soát chất lượng trong nước.

Theo PSG, doanh nghiệp đang nghiên cứu và hợp tác phát triển công nghệ pin Lithium/LMFP. Điểm đáng chú ý ở hướng đi này không chỉ là sản xuất pin, mà là khả năng nội địa hóa những thành phần có giá trị công nghệ cao, qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng xe điện thay vì dừng ở khâu lắp ráp.

Đây cũng là hướng chuyển dịch được ông Phạm Cường - Chủ tịch Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA) đề cập khi cho biết chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được xác định là hai trụ cột phát triển của ngành trong nhiệm kỳ 2025-2030. Theo ông, công nghệ số, robot - tự động hóa, năng lượng và vật liệu tiên tiến sẽ ngày càng gắn chặt với quá trình chuyển đổi của ngành phương tiện giao thông.

Ở một hướng khác, Naiscorp Robotics lựa chọn robot dịch vụ ứng dụng AI làm sản phẩm lõi. Ông Nguyễn Xuân Tài - nhà sáng lập doanh nghiệp cho biết các sản phẩm robot đã được thử nghiệm và triển khai trong một số môi trường như bệnh viện, ngân hàng, nhà hàng và trường đại học.

Theo ông Tài, nền tảng công nghệ của Naiscorp được phát triển dựa trên quá trình nghiên cứu về AI, dữ liệu lớn và robot trong nhiều năm. Doanh nghiệp hiện tập trung vào sự kết hợp giữa AI đa phương tiện, Edge AI và công nghệ tự động hóa, đồng thời phát triển nhiều mô hình kinh doanh như bán robot, cung cấp robot dưới dạng dịch vụ (RaaS), phần mềm AI dạng dịch vụ (SaaS) và cấp phép công nghệ.

Một trong những thị trường mà Naiscorp hướng tới là chăm sóc người cao tuổi. Theo ông Tài, robot có thể được thiết kế để nhận diện người dùng, hiểu không gian sống, giao tiếp bằng ngôn ngữ bản địa, theo dõi thói quen vận động, nhắc lịch sử dụng thuốc hoặc phát hiện một số tình huống bất thường như té ngã để gửi cảnh báo tới người thân.

So với môi trường nhà hàng hay lễ tân, ứng dụng robot trong chăm sóc sức khỏe cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn về độ tin cậy, dữ liệu cá nhân và mức độ chính xác của hệ thống. Vì vậy, khả năng ứng dụng thực tế của sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào việc robot có thể thực hiện bao nhiêu chức năng, mà còn nằm ở khả năng chứng minh hiệu quả, độ an toàn và chi phí phù hợp với người sử dụng.

Naiscorp cho biết đang có kế hoạch cung cấp 100 robot cho một khách hàng tại Australia trong thời gian tới. Doanh nghiệp cũng từng giới thiệu sản phẩm tại thị trường quốc tế. Những tín hiệu ban đầu này cho thấy cơ hội đưa sản phẩm robot do doanh nghiệp Việt phát triển ra ngoài thị trường trong nước, song khả năng mở rộng vẫn phụ thuộc vào việc sản phẩm có đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu cụ thể tại từng thị trường hay không.

Từ các giải pháp nêu trên, có thể thấy công nghệ chiến lược không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án có quy mô rất lớn. Một nền tảng quản lý đào tạo y khoa, một hệ thống pin hay một robot dịch vụ đều có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị nếu giải quyết được một nhu cầu đủ lớn và xây dựng được năng lực công nghệ cốt lõi.

Quang cảnh sự kiện

Chủ tịch Hội đồng Quản trị Quỹ Khởi nghiệp Sáng tạo Việt Nam (VNFund) Kiều Công Thược cho rằng doanh nghiệp và các quỹ đầu tư có vai trò như những “vườn ươm” giúp các nhà nghiên cứu, nhà khoa học trẻ tiếp cận và từng bước làm chủ công nghệ tiên tiến, qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sáng tạo toàn cầu.

Tuy nhiên, từ một giải pháp công nghệ đến một sản phẩm có thể đứng vững trên thị trường vẫn là khoảng cách không nhỏ. Những câu hỏi được Hội đồng chuyên gia đặt ra tại phiên pitching về thị trường, mô hình phát triển, khả năng ứng dụng và thương mại hóa cũng phản ánh thách thức chung đối với doanh nghiệp công nghệ Việt Nam: không chỉ tạo ra sản phẩm mới, mà phải chứng minh được sản phẩm đó giải quyết vấn đề gì, ai sẵn sàng trả tiền và có thể mở rộng đến đâu.

Đó cũng là điểm đáng chú ý của TechFuture 2026 khi câu chuyện “làm chủ công nghệ chiến lược” được kéo gần hơn với thị trường. Công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi vượt khỏi phòng nghiên cứu, đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và giải quyết được những nhu cầu cụ thể của nền kinh tế.