Củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn là mục tiêu hàng đầu

Thống nhất nhiều chỉ tiêu quan trọng

Tại phiên họp, sau khi xem xét báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của các Ủy ban của Quốc hội, về cơ bản, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ đã thống nhất các chỉ tiêu kinh tế - xã hội 5 năm tới với một số nội dung cụ thể như: Tổng thu ngân sách giai đoạn 2021-2025 khoảng 8,3 triệu tỷ đồng, gấp khoảng 1,2 lần giai đoạn 2016-2020, tương ứng với mức tăng của giai đoạn trước. Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước bình quân khoảng 16%, trong đó từ thuế phí khoảng 13,4%. Tổng chi giai đoạn 2021-2025 là 10,26 triệu tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển 2,87 triệu tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 28%, trong tổ chức thực hiện thì phấn đấu đạt 29%, chi thường xuyên khoảng 6,4 triệu tỷ đồng, phấn đấu vào khoảng 60%.

Về tỷ lệ bội chi thì bình quân là 3,7% GDP, trần nợ công không quá 60%, nợ Chính phủ không quá 50% GDP. Nợ nước ngoài quốc gia khoảng 45%. Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách bình quân không quá 25%.

Về kế hoạch đầu tư công trung hạn, dự kiến tổng mức vốn này của giai đoạn 2021-2025 là 2,87 triệu tỷ đồng. Trong đó, dự kiến bố trí 100.000 tỷ đồng để thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia gồm Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số 50.000 tỷ đồng, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới 30.000 tỷ đồng và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, an sinh xã hội bền vững 20.000 tỷ đồng.

Đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, Chính phủ dự kiến bố trí khoảng 183,253 nghìn tỷ đồng từ ngân sách trung ương đầu tư các dự án quan trọng quốc gia, trong đó giành 65,795 nghìn tỷ đồng cho 2 dự án chuyển tiếp và khởi công mới 1 dự án đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư, đó là giải phóng mặt bằng Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đường bộ cao tốc Bắc - Nam tuyến phía Đông giai đoạn 1, dự án hồ chứa nước của Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Còn khoảng 38.000 tỷ đồng để đầu tư các đoạn tuyến thuộc tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2. Số vốn còn lại khoảng 78,79 nghìn tỷ đồng để đầu tư các dự án đường bộ cao tốc khác...

Góp ý thêm về đầu tư công, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ cần có tổng kết việc thực hiện đầu tư công theo kế hoạch 5 năm, rút ra các bài học, nhận định rõ các tồn tại, hạn chế và kiến nghị Quốc hội sửa đổi Luật Đầu tư công. Về kế hoạch tài chính trung hạn cần thể hiện rõ kết quả giải quyết xử lý nợ xấu, bảo đảm an toàn nợ công, an ninh, an toàn tài chính, củng cố được nền tảng vĩ mô, đặc biệt rất thành công trong việc tái cơ cấu nợ và đặt ra các bài học kinh nghiệm trong điều hành.

Gấp rút triển khai kế hoạch 5 năm

Bên cạnh các vấn đề về kinh tế, một số Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng Chính phủ cần thể hiện rõ việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển xã hội, bảo đảm cân đối giữa kinh tế - xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, cải cách tư pháp, đối ngoại… Cụ thể, về quản lý nhà nước, Chính phủ cần thực hiện thí điểm với các chủ trương mới, sau khi có tổng kết mới nhân rộng ra cả nước gắn chặt với việc thanh tra, kiểm tra thường xuyên, tránh tình trạng phải xử lý các vụ việc liên quan tới xã hội hoá, tự chủ trong lĩnh vực y tế như thời gian qua.

Cho ý kiến về các nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, bối cảnh tình hình được Đảng ta đánh giá tại Đại hội XIII rất đúng, rất toàn diện, sâu sắc. Tại Hội nghị lần thứ ba vừa qua, Trung ương đã thảo luận và thống nhất các quan điểm, mục tiêu trong 5 năm tới, nhấn mạnh các yếu tố nhanh, bền vững, củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn là mục tiêu hàng đầu, bảo đảm an ninh tài chính, an toàn nợ công, không để nợ xấu quay trở lại. Đây là thách thức rất lớn trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn do tác động của dịch bệnh Covid-19 hiện nay.

Về thể chế, Chủ tịch Quốc hội khẳng định, trước hết phải thể chế hóa kịp thời các chủ trương, định hướng lớn của Đảng tại Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Đây là vấn đề rất lớn nhưng báo cáo của Chính phủ chưa đề cập, nhất là những vấn đề rất mới lần đầu tiên được đề cập và cả những vấn đề đã có nhưng được tiếp cận theo quan điểm mới như: cách mạng 4.0, các cơ chế thử nghiệm, phát triển đô thị… Cùng với đó, cần tiếp tục cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013; tiếp tục rà soát để sửa đổi, hoàn thiện, bổ sung hệ thống pháp luật, bao gồm cả các luật, nghị định, thông tư hướng dẫn….

Theo Chủ tịch Quốc hội, cần khắc phục cả 2 khuynh hướng. Một là, bảo thủ, sai không sửa. Hai là, đổ thừa cho cơ chế. “Tôi thấy khuynh hướng thứ hai dường như đang nổi lên rất mạnh. Chúng ta cần nhìn thẳng vấn đề này. Đừng cái gì cũng đổ thừa cho cơ chế. Cơ chế bao gồm luật, nghị định, thông tư, văn bản hướng dẫn. Cấp nào phải có trách nhiệm rà soát để sửa. Vướng chỗ nào thì phải chỉ ra, xác định rõ sửa cái gì, sửa như thế nào… không phải chỉ nêu ra rồi đổ thừa cho thể chế. Ví dụ, tại sao đầu tư công năm ngoái giải ngân đạt tỷ lệ 98%, trong khi trước đó đều đạt thấp", Chủ tịch Quốc hội nói.

Nhất trí với đề nghị của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc thí điểm, thử nghiệm các cơ chế, chủ trương mới cần hết sức chặt chẽ, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các vấn đề thử nghiệm hiện giờ phải được báo cáo Bộ Chính trị, Bộ Chính trị báo cáo Ban chấp hành Trung ương, sau đó mới tiến hành. Bên cạnh đó, cần tập trung giải quyết các vấn đề tồn đọng như các dự án thua lỗ, yếu kém, các hạn chế về quản lý đất đai…. “Chúng ta phải tập trung giải quyết những tồn đọng này trước khi tạo ra năng lực sản xuất mới”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị đánh giá lại kết quả thực hiện các nghị quyết về cơ chế đặc thù cho một số địa phương, tránh tình trạng chỉ đề nghị chính sách chi mà không chú ý tới chính sách thu, trong khi chính sách thu mới tạo ra nguồn lực để phát triển hoặc ban hành chính sách mà không thực hiện được.

Nhấn mạnh yêu cầu cần triển khai sớm và tổ chức thực hiện nghiêm Luật Quản lý thuế, chống thất thu, chống chuyển giá, giảm tỷ lệ nợ đọng, tổng kết thực hiện hóa đơn điện tử, giao dịch xuyên biên giới… Chủ tịch Quốc hội yêu cầu không lạm thu nhưng phải bảo đảm công bằng, bình đẳng. Các luật thuế cần được sửa đổi để tạo dư địa nhiều hơn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, để doanh nghiệp phát triển, nuôi dưỡng nguồn thu.

Về đầu tư công, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, báo cáo của Chính phủ bỏ sót một nội dung rất quan trọng là công tác chuẩn bị đầu tư và tổ chức triển khai Luật Đầu tư công. “Tôi thấy 700 dự án nhưng đến nay chưa thấy chuẩn bị gì, trong thẩm tra cũng rất lo ngại, nhất là dự án trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia chưa thấy hình dáng, chưa thấy danh mục dự án ở đâu. Xoay đi xoay lại là gần hết năm thứ nhất của kế hoạch 5 năm rồi. Sau này chậm là do chúng ta”, nhấn mạnh điều này, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, công tác chuẩn bị đầu tư, nhất là các dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia phải đẩy mạnh hơn nữa, “không chuẩn bị tốt, không có danh mục thì có tiền cũng không giao vốn được”. Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội cũng bày tỏ quan ngại khi nợ địa phương tăng 2,7 lần, và yêu cầu cần xem lại khả năng trả nợ của địa phương đến đâu.