Để doanh nghiệp không lỡ nhịp thị trường Halal

Cơ hội từ thị trường hơn 2 tỷ người tiêu dùng

Thị trường Halal - thị trường sản phẩm, dịch vụ phục vụ người tiêu dùng Hồi giáo - đang nổi lên như một hướng đi giàu tiềm năng, với hơn 2 tỷ người tiêu dùng tại hơn 110 quốc gia. Không chỉ dừng lại ở thực phẩm, nhu cầu thị trường còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực như mỹ phẩm, dược phẩm, logistics, du lịch, tài chính và các dịch vụ hỗ trợ đời sống... Đây là dư địa lớn để các doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội xuất khẩu, mở rộng thị phần và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại khu vực miền Trung, Đà Nẵng là địa phương có nhiều lợi thế để tiếp cận thị trường này. Thành phố sở hữu nền tảng về sản xuất công nghiệp, chế biến thủy sản, nông sản đặc trưng, logistics, cảng biển, hàng không và du lịch... Đây đều là những lĩnh vực có khả năng tham gia chuỗi giá trị Halal nếu được đầu tư bài bản, đáp ứng đúng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Đà Nẵng cho rằng, với nguồn nguyên liệu nông sản, thủy sản phong phú cùng năng lực sản xuất ngày càng nâng cao, Đà Nẵng có nhiều điều kiện để thâm nhập thị trường Halal. Theo ông Sơn, việc từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh và dịch vụ đạt chuẩn Halal không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu, mà còn góp phần thu hút khách du lịch, nhà đầu tư và đối tác từ các quốc gia Hồi giáo đến với thành phố.

Đà Nẵng sở hữu nhiều tiềm năng về thủy sản, nông sản, logistics… những lĩnh vực có khả năng tham gia thị trường Halal.

Thực tế cho thấy, đã có doanh nghiệp ở địa phương bước đầu khai thác hiệu quả thị trường này. Công ty TNHH Mỹ Phương Food, phường Hòa Khánh, là một trong số ít doanh nghiệp đã chinh phục và tiếp tục mở rộng xuất khẩu sang thị trường Halal. Sau 4 năm xúc tiến thương mại, sản phẩm của doanh nghiệp đã có mặt tại Malaysia, Indonesia, Dubai… Từ kinh nghiệm thực tế, bà Mai Thị Ý Nhi, Giám đốc Công ty TNHH Mỹ Phương Food cho rằng, chứng nhận Halal là “giấy thông hành” đầu tiên để doanh nghiệp có thể bước vào thị trường tiêu dùng Hồi giáo. Tuy nhiên, có được chứng nhận mới là điểm khởi đầu. Để duy trì thị trường, doanh nghiệp còn phải đáp ứng yêu cầu về sản phẩm, giá cả, chất lượng, bao bì và sự kiên trì trong xúc tiến thương mại.

“Nhìn từ Mỹ Phương Food, một năm sau khi có chứng nhận Halal chúng tôi mới chính thức xuất lô hàng đầu tiên đi Malaysia. Xuất khẩu sang thị trường Halal là một hành trình. Nếu doanh nghiệp có sản phẩm phù hợp với xu hướng Halal thì nên đầu tư, bởi đây là thị trường rất tiềm năng”, bà Mai Thị Ý Nhi chia sẻ.

Chuẩn hóa để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Dù cơ hội rất lớn, song thực tế cho thấy số lượng doanh nghiệp Việt Nam nói chung, doanh nghiệp Đà Nẵng và miền Trung nói riêng khai thác hiệu quả thị trường Halal vẫn còn khiêm tốn.

Các sản phẩm cà phê đang có nhiều cơ hội tại thị trường Halal.

Công ty TNHH Quốc tế NPI, phường Ngũ Hành Sơn (TP. Đà Nẵng), hiện có các sản phẩm cà phê xuất khẩu sang nhiều thị trường như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Nam Á. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận được thị trường tiêu dùng Hồi giáo. Theo đại diện công ty, Trung Đông là thị trường tiềm năng mà doanh nghiệp đang hướng tới, nhưng khả năng tiếp cận còn hạn chế do thiếu thông tin, thiếu các sự kiện xúc tiến chuyên sâu và phải đáp ứng những chứng chỉ, tiêu chuẩn đặc thù như Halal…

Theo đại diện Văn phòng Chứng nhận Halal Việt Nam, một trong những khó khăn phổ biến là nhiều doanh nghiệp chưa xác định rõ thị trường mục tiêu. Nếu không khoanh vùng ngay từ đầu, chẳng hạn như Indonesia, Malaysia hay khu vực Trung Đông, doanh nghiệp sẽ lúng túng trong lựa chọn tiêu chuẩn chứng nhận phù hợp, dễ phát sinh chi phí và lãng phí nguồn lực. Sai lầm thường gặp là doanh nghiệp xem Halal như một cơ hội ngắn hạn, thay vì một cam kết dài hạn gắn với hệ thống quản lý chất lượng, nhân sự và văn hóa kinh doanh.

Thách thức còn nằm ở việc rà soát chuỗi cung ứng đầu vào. Trong quá trình đánh giá ban đầu tại nhiều cơ sở sản xuất, không ít nguyên liệu chưa đáp ứng yêu cầu Halal. Khi phải thay thế thành phần, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh lại công thức, đặc tính sản phẩm, quy trình sản xuất và hệ thống kiểm soát chất lượng. Bên cạnh, nguy cơ nhiễm chéo trong sản xuất, bảo quản, vận chuyển và logistics cũng là điểm nghẽn mà doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng.

Một nhà hàng Halal, chuyên phục vụ người Hồi giáo tại Đà Nẵng

Từ góc độ nhà phân phối quốc tế, ông Mirash Basheer, Giám đốc LuLu Việt Nam thuộc Tập đoàn LuLu Group International cho biết, đơn vị đã đưa nhiều sản phẩm Việt Nam như dừa, cà phê, gạo vào thị trường Hồi giáo. Ông Mirash Basheer cũng khuyến nghị, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh hơn cho mẫu mã, bao bì. Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh, nhất là với thế hệ trẻ mua sắm qua điện thoại và thương mại điện tử, sản phẩm không chỉ cần bảo đảm chất lượng mà còn phải có hình thức hấp dẫn, dễ nhận diện, phù hợp với thị hiếu của hệ thống phân phối hiện đại.

Có thể nói, thị trường Halal không chỉ là cơ hội kinh doanh, mà còn là phép thử đối với năng lực chuẩn hóa và khả năng hội nhập của doanh nghiệp. Để mở cánh cửa thị trường này, doanh nghiệp Đà Nẵng cần chủ động rà soát cơ sở vật chất, chuẩn hóa nguyên liệu đầu vào, đào tạo nhân sự, cải tiến quy trình sản xuất, tăng cường kết nối với các tổ chức chứng nhận uy tín và các đối tác phân phối quốc tế…

Chứng nhận Halal là điều kiện cần, nhưng không phải “tấm vé bảo đảm” cho đơn hàng ngay lập tức. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp phải có chiến lược thị trường rõ ràng, sự đầu tư bền bỉ và cam kết dài hạn. Khi những “nút thắt” về thông tin, tiêu chuẩn, chứng nhận, logistics và xúc tiến thương mại được tháo gỡ, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành một điểm kết nối quan trọng trong chuỗi cung ứng Halal toàn cầu.