Ngành gỗ hướng tới mục tiêu xuất khẩu thương hiệu Việt

Trong bối cảnh đó, theo ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội ngoại thất và Mỹ nghệ Việt Nam ASEAN (VIFA ASEAN) đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những sự kiện thương mại thường niên của ngành gỗ nội - ngoại thất và thủ công mỹ nghệ, không chỉ tại Việt Nam mà còn trong khu vực Đông Nam Á.

Ý nghĩa của những sự kiện như VIFA ASEAN không chỉ nằm ở việc kết nối doanh nghiệp với khách hàng quốc tế. Quan trọng hơn, đây là nơi doanh nghiệp cập nhật xu hướng tiêu dùng, nắm bắt yêu cầu mới của thị trường và tìm kiếm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước đúng thời điểm phải thực hiện bước chuyển đó.

Trong nhiều năm, lợi thế của doanh nghiệp Việt nằm ở năng lực sản xuất, khả năng đáp ứng đơn hàng lớn, tốc độ giao hàng và chi phí cạnh tranh. Nhưng những lợi thế này đang dần trở thành điều kiện cần, thay vì điều kiện đủ.

Bà Trương Thị Bình, Giám đốc kinh doanh Công ty Cổ phần gỗ Đức Thành chia sẻ, nhà nhập khẩu không chỉ hỏi sản phẩm có tốt hay không, giá bao nhiêu, mà còn muốn biết sản phẩm được làm từ nguyên liệu nào, quy trình sản xuất ra sao và tác động đến môi trường thế nào.

Đây chính là lý do các doanh nghiệp gỗ Việt Nam đang phải đầu tư mạnh hơn cho công nghệ chế biến, quản lý nguồn nguyên liệu hợp pháp, chuyển đổi số, tối ưu hóa sản xuất và sử dụng nguyên liệu đạt các chứng nhận quốc tế. Những điều này không đơn thuần để tăng công suất. Đó là khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn. Khi sử dụng nguồn nguyên liệu được chứng nhận, doanh nghiệp có thêm cơ sở để đáp ứng yêu cầu của những thị trường khó tính.

Nói cách khác, cuộc cạnh tranh mới của ngành gỗ sẽ là việc ai chứng minh được sản phẩm của mình minh bạch hơn, xanh hơn và có giá trị cao hơn.

Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Các chuyên gia nhận định, một vấn đề khác cần được nhìn nhận thẳng thắn là tỷ lệ giá trị mà doanh nghiệp Việt Nam giữ lại trong chuỗi giá trị. Một sản phẩm nội thất được sản xuất tại Việt Nam nhưng thiết kế, thương hiệu, phân phối đều thuộc về đối tác nước ngoài sẽ tạo ra giá trị rất khác so với sản phẩm do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ từ thiết kế, nguyên liệu đến thương hiệu và thị trường.

Vì vậy, mục tiêu của ngành gỗ trong giai đoạn mới không chỉ là nâng kim ngạch xuất khẩu, mà phải tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn. Đó là thiết kế sản phẩm, phát triển thương hiệu, nghiên cứu thị trường, ứng dụng công nghệ và xây dựng hệ thống phân phối.

Cùng với xuất khẩu, thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân cũng cần được nhìn nhận như một trụ cột của ngành gỗ. Đây là một thị trường lớn nhưng không hề dễ tính. Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quan tâm đến thiết kế, chất lượng, công năng, độ bền và yếu tố an toàn, môi trường của sản phẩm.

Do đó, cần nghiên cứu sâu hơn thị hiếu, xu hướng thiết kế và khả năng chi trả của từng nhóm khách hàng để phát triển sản phẩm phù hợp. Đặc biệt, thương hiệu phải trở thành một phần trong chiến lược thị trường.

Thị trường nội địa còn có một lợi thế khác đó là nơi doanh nghiệp có thể thử nghiệm sản phẩm, thu thập phản hồi của khách hàng và hoàn thiện năng lực phát triển thương hiệu trước khi mở rộng ra thị trường quốc tế.