Doanh nghiệp vừa và nhỏ bắt nhịp công cụ thuế

Thanh Tuyết - 07:00 | 24/11/2025

TP. Hồ Chí Minh đang tích cực triển khai Nghị quyết 98/2023/QH15 về cơ chế đặc thù, trong đó tập trung thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển doanh nghiệp tư nhân năng động, sáng tạo

Cần “cầu nối” cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hội nhập quốc tế Tài chính số: Lối đi mới cho những người làm kinh doanh nhỏ nhưng nghĩ lớn

Hiện, thành phố có hơn 345.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó doanh nghiệp tư nhân chiếm trên 97%. Khu vực này không chỉ đóng góp lớn cho GRDP, mà còn là động lực chủ lực của đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và thu hút đầu tư. Việc hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân nâng cao năng lực quản trị, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – kiểm toán – thuế, là ưu tiên quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của thành phố giai đoạn 2025–2030.

Liên quan đến lĩnh vực thuế, các chuyên gia nhận định, ngành đang chuyển đổi số mạnh mẽ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để tối ưu quản lý. Thống kê những tháng đầu năm 2025 cho thấy, dù số cuộc thanh kiểm tra giảm 21,61% (còn 39.236 cuộc), tổng số thu ngân sách lại tăng 22,13% so với cùng kỳ, phản ánh hiệu quả của việc thanh tra dựa trên rủi ro. Tổng số tiền kiến nghị xử lý tài chính là 41.376 tỷ đồng.

Theo các chuyên gia, cơ quan thuế đang tập trung thanh kiểm tra vào các ngành nghề có rủi ro cao như bất động sản, sản xuất EPE, FMCG và các giao dịch rủi ro như giao dịch liên kết, chuyển nhượng vốn. Các dạng rủi ro phổ biến mà doanh nghiệp tư nhân thường gặp, bao gồm: sử dụng hóa đơn không hợp pháp (thuế GTGT); không kê khai đúng giao dịch liên kết hoặc áp dụng sai ưu đãi (thuế TNDN); kê khai chi phí lương không đúng thực tế hoặc không kê khai thuế khi cổ đông chuyển nhượng vốn (thuế TNCN); và không khấu trừ thuế nhà thầu nước ngoài (thuế NTNN). Trước thực trạng đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát quy trình nội bộ, nâng cao năng lực đội ngũ và minh bạch hóa hồ sơ để thích ứng hiệu quả.

Doanh nghiệp cần có một lộ trình chuyển hóa thực tiễn theo từng giai đoạn

Bà Đinh Thị Hương Giang, Giám đốc Dịch vụ Tư vấn doanh nghiệp Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam) cho biết, năm 2025 là giai đoạn có nhiều thay đổi lớn về chính sách thuế trong vòng 10 năm qua. Các văn bản mới như Nghị định 70/2025 về hóa đơn điện tử, Luật Thuế GTGT số 48/2025, Luật Thuế TNDN số 67/2025 và Nghị định 236/2025 về thuế tối thiểu toàn cầu đều hướng đến minh bạch hóa, hiện đại hóa và hài hòa với thông lệ quốc tế.

Hiện nay, ngành thuế đang chuyển từ mô hình “quản lý - kiểm soát” sang “hỗ trợ - phục vụ người nộp thuế”; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý rủi ro bằng dữ liệu lớn. Các cuộc thanh, kiểm tra thuế sẽ tập trung vào doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao như hoàn thuế, ưu đãi thuế, giao dịch liên kết, chuyển nhượng vốn và phát hành cổ phiếu thưởng.

“Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất đối với các doanh nghiệp tư nhân, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay chính là sự thiếu minh bạch và khác biệt lớn giữa số liệu quản trị nội bộ và số liệu báo cáo thuế. Gốc rễ của vấn đề này nằm ở tư duy của chủ doanh nghiệp và đây cũng là rào cản lớn khiến doanh nghiệp khó khăn khi gọi vốn, thu hút đầu tư nước ngoài. Vì vậy, muốn hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp cần có một lộ trình chuyển hóa thực tiễn theo từng giai đoạn, tập trung vào rà soát, đối chiếu số liệu và lập bản đồ rủi ro. Cùng với đó, hướng đến chuẩn hóa, xử lý các chênh lệch, nâng cấp hệ thống kiểm soát nội bộ và báo cáo quản trị, đặc biệt là báo cáo dòng tiền; tăng cường, nâng cao hiệu quả, thực hiện kiểm toán và triển khai các giải pháp công nghệ, kiểm soát nội bộ… Từ đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể nâng cao tính hiệu quả, minh bạch; tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và thu hút vốn đầu tư nước ngoài”, bà Giang phân tích.

Cụ thể, lộ trình chuyển hóa thực tiễn có thể tiến hành theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 tập trung vào rà soát tổng quát, đối chiếu số liệu và lập bản đồ rủi ro; Giai đoạn 2 là giai đoạn chuẩn hóa, xử lý các chênh lệch đã phát hiện, nâng cấp hệ thống kiểm soát nội bộ và chuẩn hóa báo cáo quản trị, đặc biệt là báo cáo dòng tiền 13 tuần; Giai đoạn 3 là giai đoạn tăng cường hiệu quả, thực hiện kiểm toán chính thức, lập ngân sách, theo dõi KPI, triển khai các giải pháp công nghệ như ERP/BI và thành lập bộ phận kiểm toán nội bộ.

Có như vậy, doanh nghiệp mới tự chuẩn hóa để nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình hội nhập quốc tế.

Thanh Tuyết

Tin khác

Huy động nguồn lực cho tăng trưởng, giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát

Tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước sáng 31/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã làm rõ những vấn đề liên quan đến tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, huy động nguồn lực từ thị trường vốn, quản lý ngân sách và đầu tư công. Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2027, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả tăng trưởng.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng 10%

Tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đang tập trung tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vốn và thị trường để thúc đẩy tăng trưởng. Cùng với mục tiêu GDP cả năm 2026 đạt 10%, Chính phủ đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, triển khai các giải pháp tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát quanh mức 4,5%, đồng thời tiếp tục hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Thống đốc Phạm Đức Ấn: Mục tiêu xuyên suốt của chính sách tiền tệ là ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng

Tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội sáng 31/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn làm rõ một số vấn đề liên quan đến an toàn hệ thống ngân hàng, điều hành tín dụng, lãi suất và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Thống đốc nhấn mạnh mục tiêu xuyên suốt của chính sách tiền tệ là ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng; đồng thời khẳng định Ngân hàng Nhà nước tiếp tục tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng đồng hành cùng doanh nghiệp trên cơ sở bảo đảm khả năng thu hồi vốn vay.

Xuất khẩu tăng mạnh, vì sao doanh nghiệp Việt vẫn khó bước sâu vào chuỗi cung ứng?

Sáng nay (31/10), Quốc hội tiếp tục thảo luận ở Hội trường về kinh tế - xã hội. Một trong nhiều vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến tình trạng khẩu tăng trưởng mạnh nhưng nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp khó khăn khi tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, đặc biệt ở những khâu có giá trị gia tăng cao. Các đại biểu đề nghị chuyển trọng tâm từ thu hút đầu tư theo quy mô vốn sang nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung ứng thực chất trong các chuỗi giá trị toàn cầu.

Đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, phân định rõ nhiệm vụ của cấp tỉnh và cấp xã

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ được chuyển về cơ sở nhằm tăng tính chủ động, rút ngắn thủ tục và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, các đại biểu Quốc hội băn khoăn trước sự chênh lệch về năng lực thực thi, áp lực công việc và điều kiện hạ tầng giữa các địa phương. Yêu cầu đặt ra là giao thẩm quyền phải đi đôi với nguồn lực, chính sách đãi ngộ và trách nhiệm giải quyết công việc.

Gần 500.000 tỷ đồng chưa phân bổ: Đại biểu đề nghị tháo gỡ ngay các điểm nghẽn

Dự toán ngân sách trung ương năm 2027 có 486.000 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, trong khi yêu cầu tăng chi đầu tư phát triển và huy động vốn tiếp tục gia tăng. Tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước chiều 30/10, các đại biểu Quốc hội đã tranh luận về thời hạn phân bổ, xử lý dự toán chưa sử dụng và trách nhiệm thực thi. Vấn đề đặt ra là làm sao bảo đảm kỷ luật ngân sách nhưng vẫn đủ linh hoạt để đáp ứng những nhiệm vụ phát triển và an sinh phát sinh trong năm.

Tăng trưởng hai con số: Lấy đâu nguồn lực để đi đường dài?

GDP chín tháng năm 2026 tăng 9,01%, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2027. Tuy nhiên, tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội chiều 30/10, các đại biểu Quốc hội đặt ra những băn khoăn về sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, khả năng huy động vốn dài hạn, áp lực chi phí và chất lượng phân bổ nguồn lực. Yêu cầu được nhấn mạnh là mở rộng các kênh dẫn vốn, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng năm 2026

Ngày 29/10, tại Hà Nội, Đảng ủy NHNN tổ chức điểm cầu trực tuyến tham dự Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác xây dựng Đảng năm 2026 do Đảng ủy Chính phủ tổ chức. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 29 và 30/10, nhằm cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ và chất lượng công tác tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng trong tình hình mới.

Kiểm soát chặt tiền đặt cọc, bảo lãnh mua nhà hình thành trong tương lai

Sáng 30/10, thảo luận về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), các đại biểu tập trung vào cách bảo vệ khoản tiền người mua giao cho chủ đầu tư: từ tiền đặt cọc tối đa 5%, khoản 5% giá trị hợp đồng còn lại đến thư bảo lãnh ngân hàng; đề nghị kiểm soát tiền theo đúng bản chất giao dịch, làm rõ điều kiện giải tỏa và trách nhiệm hoàn trả khi phát sinh rủi ro...

Tiếp tục thí điểm cơ chế thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để triển khai nhà ở thương mại

Chính phủ đề xuất tiếp tục thực hiện thí điểm cơ chế thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để triển khai dự án nhà ở thương mại theo Nghị quyết 171 của Quốc hội đến năm 2030, thay vì đưa ngay vào Luật Đất đai (sửa đổi). Cùng với đó, dự thảo luật tiếp tục hoàn thiện các quy định về thu hồi đất, bồi thường, giá đất, công chứng giao dịch và chuyển đổi số nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, sử dụng đất đai.