Giữ nhịp niềm tin trong dòng chảy thông tin ngành Ngân hàng

Tài chính – ngân hàng là một lĩnh vực đặc biệt bởi hai đặc trưng cơ bản: bất đối xứng thông tin và tính lan truyền mạnh. Dù công nghệ, dữ liệu hay trí tuệ nhân tạo phát triển đến đâu, khoảng cách thông tin giữa các chủ thể vẫn luôn tồn tại. Điều này khiến nhu cầu về thông tin chính xác, đáng tin cậy trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đồng thời, các biến động trong lĩnh vực tiền tệ có khả năng lan tỏa nhanh chóng, tạo hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế. Chính hai đặc trưng này khiến niềm tin trở thành nền tảng vận hành của hệ thống tài chính.

TS. Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh phát biểu tại Toạ đàm

Trong bối cảnh đó, truyền thông chính sách không thể chỉ dừng ở việc “nói đúng”, mà còn phải “nói đủ” và “nói trúng”. Thông tin chính thống luôn là nguồn đáng tin cậy nhất, nhưng theo TS. Võ Trí Thành, điều này vẫn chưa đủ. Thị trường không chỉ lắng nghe thông điệp mà còn đánh giá năng lực thực thi phía sau thông điệp đó. Một chính sách nếu thiếu nền tảng thuyết phục về nguồn lực hay khả năng triển khai sẽ khó tạo được niềm tin, dù thông điệp có rõ ràng đến đâu. Vì vậy, truyền thông cần đi kèm với giải thích, với bằng chứng và với sự nhất quán để củng cố độ tin cậy của chính sách.

Bên cạnh những đặc trưng chung, Việt Nam còn có những yếu tố đặc thù khiến bài toán truyền thông chính sách trở nên đòi hỏi cao hơn. Trong khi ở nhiều quốc gia, Ngân hàng Trung ương hoạt động độc lập với các định chế tài chính khác, thì tại Việt Nam, vai trò điều hành mang tính tích hợp cao. Ngân hàng Nhà nước vừa thực thi chính sách tiền tệ, vừa thực hiện chức năng quản lý, giám sát, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan như Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán,…Cấu trúc này tạo nên một hệ thống điều hành có tính liên kết cao, nhưng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về sự phối hợp và thống nhất trong truyền thông. Nếu thông điệp không đồng bộ, thị trường có thể bị nhiễu thông tin và niềm tin dễ bị suy giảm.

Từ góc nhìn thực tiễn, TS. Võ Trí Thành cũng chỉ ra một hạn chế đáng lưu ý trong hoạt động truyền thông hiện nay, đó là xu hướng nhấn mạnh yếu tố giật tít trong khi thiếu chiều sâu phân tích. Theo ông, vấn đề không nằm ở tiêu đề mà ở cách hiểu và cách truyền tải nội dung. Việc trích dẫn rời rạc một câu nói hay một con số mà không đặt trong bối cảnh đầy đủ có thể dẫn đến sai lệch trong nhận thức của công chúng. Điều này đặc biệt rủi ro trong ngành Ngân hàng, nơi các khái niệm chuyên môn như phái sinh, chiết khấu hay cán cân thanh toán vốn đã phức tạp. Do đó, yêu cầu không chỉ là nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ báo chí, mà còn là khả năng chuyển hóa những nội dung phức tạp thành thông tin dễ hiểu, chính xác và có giá trị định hướng.

Quang cảnh Toạ đàm

Một gợi ý quan trọng khác là cần tiếp cận truyền thông như một “tổ hợp” với cấu trúc nhiều lớp thông tin. Theo đó, nội dung không nên chỉ tập trung vào phân tích chuyên sâu hay thông tin chính sách, mà cần được phân tầng rõ ràng, từ nghiên cứu, hoạch định đến những nội dung gần gũi với đời sống người dân. Những chuyên mục hỏi – đáp, giải thích các vấn đề thiết thực hàng ngày có thể trở thành công cụ hiệu quả để thu hẹp bất đối xứng thông tin và tăng khả năng tiếp cận của công chúng.

Bên cạnh đó, một khoảng trống cần được lấp đầy là cơ chế đo lường và phản hồi. TS. Võ Trí Thành cho rằng, với sự phát triển của công nghệ, việc theo dõi phản ứng của công chúng đối với thông tin truyền thông đã trở nên khả thi và cần được khai thác hiệu quả hơn. Các cơ quan báo chí có thể xây dựng các báo cáo định kỳ, đánh giá mức độ tiếp cận, nhận thức và phản hồi của các nhóm đối tượng khác nhau, từ đó điều chỉnh thông điệp phù hợp hơn. Đây không chỉ là công cụ nâng cao chất lượng truyền thông, mà còn góp phần cải thiện hiệu quả điều hành chính sách.

“Có thể thấy, truyền thông chính sách không còn là hoạt động hỗ trợ, mà đã trở thành một cấu phần quan trọng trong điều hành kinh tế. Khi được thực hiện đúng cách, truyền thông không chỉ giúp giải thích chính sách mà còn góp phần định hình kỳ vọng, củng cố niềm tin và tạo nền tảng cho sự ổn định và phát triển bền vững của ngành Ngân hàng” TS. Võ Trí Thành nhận định.