Hướng tới điểm cân bằng để phát triển bền vững

Tăng thuế không phải phương án tốt cho các bên

Tại Họp báo, một trong những nội dung được các phóng viên quan tâm là phản ứng chính sách, các giải pháp trước mắt và lâu dài sau khi phía Mỹ vừa công bố áp thuế đối ứng với hàng hóa đến từ nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Theo ông Trương Bá Tuấn - Phó cục trưởng Cục Chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), trong công bố sáng 3/4 của phía Mỹ, hàng hóa Việt Nam sang Mỹ chịu mức thuế lên tới 46%, cao hơn nhiều so với các mức thuế hiện hành. Nếu chính sách này được áp dụng, có khả năng nhiều ngành sản xuất của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực, nhất là những ngành xuất khẩu nhiều sang Mỹ như điện tử, dệt may, da giày…

Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, để đảm bảo chủ động, linh hoạt thích ứng với tình hình, đảm bảo đạt mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên, Bộ Tài chính đã rà soát tổng thể các thuế suất thuế nhập khẩu quy định tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, qua đó tham mưu, trình Chính phủ ban hành Nghị định 73/2025/NĐ-CP ngày 31/3/2025 sửa đổi, bổ sung mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi của một số mặt hàng tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi theo Danh mục mặt hàng chịu thuế ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023.

Tại Nghị định 73, thuế suất thuế nhập khẩu của một số mặt hàng mà các đối tác thương mại lớn quan tâm đã được điều chỉnh giảm đáng kể. Đây là chính sách nhằm cố gắng cân bằng, cải thiện cán cân thương mại với các đối tác lớn nói chung và với Mỹ nói riêng; đồng thời qua đó giúp người tiêu dùng, doanh nghiệp tiếp cận hàng hóa đa dạng hơn và với mức thuế thấp hơn, ông Trương Bá Tuấn cho hay.

Trước khi trình Chính phủ ban hành Nghị định 73, Bộ Tài chính đã chủ động rà soát lại mọi mức thuế đang áp dụng với hàng nhập khẩu, bao gồm các thuế khác liên quan, như: thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường… để đánh giá cụ thể, kỹ lưỡng. Theo đó, có 16 mặt hàng đã được giảm thuế.

Theo lãnh đạo Cục Chính sách thuế, phí và lệ phí, chênh lệch bình quân giữa mức thuế nhập khẩu giữa Việt Nam và Mỹ hiện nay không quá cao. Báo cáo gần đây nhất của Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ đề cập mức thuế suất bình quân của biểu thuế Việt Nam chỉ là 9,4%. Phần lớn các mặt hàng Mỹ khi xuất khẩu sang Việt Nam ở mức thuế suất nhập khẩu 15% hoặc thấp hơn.

Đối với việc Mỹ áp thuế đối ứng 46%, ông Trương Bá Tuấn khẳng định, cần tích cực tìm hiểu, đánh giá, làm rõ căn cứ để phía Mỹ đưa ra mức thuế cao như vậy. Bởi mặt bằng thuế quan của Việt Nam đang thấp hơn nhiều so với tính toán của phía Mỹ. Đây là vấn đề cần tìm hiểu kỹ và nhanh chóng để tham mưu cho Chính phủ các giải pháp đưa ra thời gian tới.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, Việt Nam chủ trương hướng đến cân bằng thương mại, song song với mục tiêu kim ngạch phải lớn hơn, nhưng không giải quyết bằng phương án thuế. Đó mới là vấn đề cần hướng tới. Còn nếu cân bằng bằng cách phải tăng thuế thì không phải là phương án tốt cho tất cả các bên.

“Do đó, cần kiên trì tìm ra các giải pháp, trao đổi, chia sẻ với đối tác Mỹ để hướng tới cân bằng thương mại theo hướng phát triển để người tiêu dùng của cả hai nền kinh tế đều được hưởng lợi”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định.

Đầu tư công vẫn là một trong những trụ cột then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Tháo gỡ vướng mắc để thúc đẩy đầu tư công

Còn ở trong nước, một cấu phần trong “cỗ xe tam mã” của nền kinh tế là đầu tư công đang đối mặt với tình trang tỷ lệ giải ngân thấp. Tính đến cuối quý I/2025, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 9,53% so với kế hoạch năm. Lý giải nguyên nhân, đại diện Bộ Tài chính cho biết, trước hết là những hạn chế, tồn tại trong cơ chế, chính sách - đặc biệt là các quy định chưa phù hợp trong Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước. Hiện Bộ Tài chính đang khẩn trương rà soát, trình cơ quan có thẩm quyền nhằm tháo gỡ khó khăn, đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi hơn cho việc triển khai trên thực tế.

Nguyên nhân thứ hai xuất phát từ những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện. Trong quá trình sắp xếp lại bộ máy, rà soát lại, có những dự án dù đã hoàn tất bước chuẩn bị nhưng kiểm tra lại phát hiện không còn hiệu quả, buộc phải dừng triển khai. Điều này cũng ảnh hưởng đến kết quả giải ngân. Bên cạnh đó, một số địa phương vẫn chưa phân bổ được nguồn thu ngân sách. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai các dự án sử dụng vốn đầu tư công, trong khi năm 2025 đặt ra yêu cầu đẩy mạnh đầu tư công để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Để đẩy nhanh hơn nữa tiến độ giải ngân, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, cần tiếp tục rà soát toàn diện từ Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước cho đến cơ chế thanh toán, nhằm đảm bảo sự thông thoáng. Bên cạnh đó, cần tăng cường phân cấp, phân quyền cho các cấp, đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ… Chính phủ luôn đặc biệt quan tâm đến vấn đề này và đang quyết liệt tháo gỡ khó khăn, bởi đầu tư công vẫn là một trong những trụ cột then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong năm 2025.