[Infographic] Việt Nam xuất siêu 2,85 tỷ USD trong tháng 9

Sản xuất công nghiệp tăng tốc qua từng quý, xuất khẩu duy trì mức tăng cao, thị trường trong nước tiếp tục là bệ đỡ và hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định. Những kết quả tích cực trong 9 tháng đầu năm tạo nền tảng để ngành Công Thương bước vào quý IV, song yêu cầu đặt ra là tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn sản xuất, mở rộng thị trường xuất khẩu, củng cố sức mua và bảo đảm an ninh năng lượng.

Sau nhiều năm mở rộng sản xuất và thị trường, Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng nông, lâm sản toàn cầu. Gỗ, cà phê, cao su đều có vị trí đáng kể trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, phía sau lợi thế về sản lượng và quy mô xuất khẩu vẫn là khoảng cách về khả năng nắm giữ những khâu tạo ra giá trị cao như công nghệ, thiết kế, thương hiệu, tiêu chuẩn và dữ liệu.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đến giữa tháng 9/2026 đã vượt 825 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu tăng khá, song nhập khẩu tăng nhanh hơn đang khiến cán cân thương mại nhập siêu hơn 23,5 tỷ USD. Diễn biến này phản ánh nhu cầu lớn về máy móc, linh kiện, nguyên liệu cho sản xuất, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị trong nước.

Sau tám tháng đạt kim ngạch hơn 8 tỷ USD, xuất khẩu thủy sản Việt Nam bước vào giai đoạn cuối năm với nền tảng khá tích cực. Tuy nhiên, những tín hiệu giảm tốc tại Mỹ, sức ép tồn kho, thuế và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn đang khiến chặng cuối năm trở nên khó đoán. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp không chỉ cần tìm đầu ra mà còn phải cân đối giữa doanh số, chi phí, dòng tiền và biên lợi nhuận.

Sau gần 20 năm làm việc tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam và có kinh nghiệm hỗ trợ các tập đoàn Hoa Kỳ đầu tư vào Việt Nam, bà An Hà, Giám đốc điều hành Global Connect nhìn thấy một thay đổi đáng chú ý trong vài năm gần đây: việc tiếp cận thiết bị và công nghệ Hoa Kỳ đang mở ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Theo bà, hiện nay những thay đổi về chính sách, quy định pháp lý và sự dịch chuyển của chuỗi giá trị đã tạo ra điều kiện thuận lợi hơn.

Xuất khẩu cá tra Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng trong 8 tháng đầu năm 2026, nhưng thị trường Hoa Kỳ đi ngược xu hướng khi kim ngạch giảm gần 14%. Áp lực từ chính sách thương mại, thuế chống bán phá giá cùng sức mua chưa thuận lợi đang đặt doanh nghiệp trước yêu cầu vừa kiểm soát chi phí, vừa đẩy nhanh đa dạng hóa thị trường và nâng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng.

Xuất khẩu gạo 8 tháng năm 2026 đạt hơn 6 triệu tấn, trị giá gần 2,91 tỷ USD, giảm cả về lượng lẫn giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Khi dư địa tăng sản lượng không còn nhiều và cạnh tranh trên thị trường thế giới ngày càng gay gắt, ngành gạo Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển từ “bán được nhiều” sang nâng giá trị mỗi tấn gạo bằng chất lượng, thương hiệu và đa dạng hóa thị trường.

Sau 8 tháng, nông nghiệp tiếp tục giữ đà tăng trưởng, xuất khẩu đạt 49,3 tỷ USD, nhưng áp lực tăng tốc đang dồn vào những tháng cuối năm.

Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu đang phản ánh nhu cầu đầu vào lớn của một nền kinh tế đang mở rộng sản xuất, đầu tư. Nhưng nếu khoảng cách này kéo dài, sức ép lên cán cân thương mại, ngoại tệ và chất lượng tăng trưởng sẽ ngày càng rõ hơn.

Năng lực sản xuất một số loại phân bón vượt nhu cầu trong nước khiến xuất khẩu ngày càng trở thành kênh quan trọng để duy trì công suất và nâng hiệu quả đầu tư. Khi Campuchia - thị trường truyền thống lớn nhất - có dấu hiệu chững lại, doanh nghiệp Việt đang đứng trước yêu cầu mở rộng thị trường và thay đổi cách cạnh tranh.