Kẹt trong thế khó, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay

Tình thế lưỡng nan

Kết quả kháo sát của Viện quản lý nguồn cung (ISM) vừa được công bố hôm thứ hai cho thấy, tăng trưởng ngành dịch vụ - vốn chiếm hơn hai phần ba các hoạt động kinh tế của Mỹ - đã chậm lại trong tháng 3, trong khi giá nguyên vật liệu mà các doanh nghiệp phải trả tăng mạnh nhất trong hơn 13 năm. Một dấu hiệu cho thấy cuộc chiến tại Iran đang kìm hãm tăng trưởng và tạo áp lực lớn đến lạm phát tại Mỹ.

Cụ thể chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) lĩnh vực dịch vụ tại Mỹ đã giảm xuống 54,0 trong tháng 3 từ mức 56,1 trong tháng 2, thấp hơn so với dự báo của các nhà kinh tế là sẽ giảm xuống mức 54,9.

Một số doanh nghiệp trong lĩnh vực khai thác mỏ cho biết “sự bất ổn chính trị do xung đột với Iran đã dẫn đến hoạt động kinh doanh quốc tế giảm sút”. Trong khi các công ty trong ngành bất động sản, cho thuê và cho thuê tài sản cho biết “cuộc chiến ở Iran đã tạo thêm một lớp bất ổn nữa lên trên bối cảnh kinh tế vĩ mô vốn đã không ổn định”.

Trong khi đó, chỉ số đo lường giá cả mà các doanh nghiệp phải trả cho các yếu tố đầu vào đã tăng vọt 7,7 điểm phần trăm lên 70,7, mức cao nhất kể từ tháng 10 năm 2022. Chỉ số này đã duy trì trên 60 trong 16 tháng liên tiếp, và mức tăng phần trăm là lớn nhất trong hơn 13 năm.

“Các công ty thuộc nhiều ngành công nghiệp đã báo cáo giá xăng và dầu diesel tăng cao, và lượng hàng tồn kho của nhiều mặt hàng đã tăng lên để đối phó với sự gián đoạn chuỗi cung ứng hoặc tác động ngắn hạn của giá dầu. Các sản phẩm xây dựng như gỗ, đồng và thép được ghi nhận là tăng giá”, Steve Miller - Chủ tịch Ủy ban Khảo sát Kinh doanh Dịch vụ ISM cho biết.

Báo cáo của ISM tiếp tục là một dấu hiệu cảnh báo về nguy cơ nền kinh tế lớn nhất thế giới rơi vào tình trạng lạm phát định trệ. Đó là một tình thế “lưỡng na” đối với Fed, bởi nếu giảm tiếp lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng có thể khiến lạm phát thêm trầm trọng; còn nếu thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát lại càng gây khó cho tăng trưởng.

Không giảm lãi suất trong năm nay

Trong bối cảnh khó khăn này, theo các nhà kinh tế, Fed nhiều khả năng sẽ chọn “đứng yên và quan sát”, có nghĩa sẽ duy trì ổn định lãi suất trong một thời gian để đánh giá kỹ hướng đi của nền kinh tế.

“Với việc tỷ lệ việc làm giảm và áp lực lạm phát tăng trở lại, dữ liệu cho thấy tăng trưởng chậm hơn cùng với áp lực giá cả dai dẳng. Điều này khiến Fed rơi vào tình thế khó khăn và củng cố lập luận về sự kiên nhẫn”, Priscilla Thiagamoorthy - Nhà kinh tế cấp cao tại BMO Capital Markets cho biết.

Trong các phát biểu mới đây, các quan chức của Fed cũng bày tỏ sự lo ngại trước áp lực lạm phát do sự tăng cao của giá năng lượng xuất phát từ chiến sự tại Iran; tuy nhiên họ đều cho rằng “chính sách tiền tệ đang ở vị thế tốt”, cho phép Fed có thể quan sát kỹ tác động của chiến sự Iran tới tăng trưởng và lạm phát.

Quan điểm này càng được ,củng cố sau khi báo cáo việc làm tháng 3 được công bố vào cuối tuần trước cho thấy tăng trưởng việc làm phục hồi mạnh mẽ, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4,3% từ mức 4,4% của tháng 2.

“Fed đã nói rằng chúng ta đang ở vị trí tốt để xem cú sốc năng lượng sẽ diễn ra như thế nào. Thật đáng mừng khi thấy thị trường lao động có chút động lực phục hồi”, Stephen Brown – Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ của Capital Ecônmíc ở London nói.

Trên thực tế, trong một cuộc phỏng vấn chung với podcast The Indicator của Planet Money hôm thứ Hai, Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack và Chủ tịch Fed Austan Goolsbee đều cho rằng lạm phát là vấn đề lớn hơn nhiều so với việc làm, nhấn mạnh sự ủng hộ của họ đối với chính sách tiền tệ thắt chặt hơn là nới lỏng, khi cuộc chiến tranh Iran gây áp lực tăng giá năng lượng và thị trường việc làm vẫn trì trệ.

Với việc áp lực lạm phát đang tăng cao theo giá dầu, thị trường gần như đã loại bỏ khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay. Cụ thể theo công cụ FedWatch của CME, các nhà giao dịch chỉ định giá khả năng cắt giảm lãi suất vào tháng 9 là 9,2%; tháng 10 là 13,5% và tháng 12 là 11,8%.