Kiến tạo nền tảng phát triển bền vững

Cải cách toàn diện, thực chất

Thông qua các chương trình, kế hoạch 5 năm và hằng năm, công tác CCHC của NHNN được triển khai đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực. Đặc biệt, với vai trò là thành viên Ban Chỉ đạo CCHC của Chính phủ và Trưởng Ban Chỉ đạo CCHC của NHNN, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng đã chỉ đạo sát sao, yêu cầu các đơn vị triển khai nhiệm vụ với tinh thần quyết liệt, thực chất, hiệu quả. Nhờ đó, CCHC giai đoạn 2021-2025 của NHNN đã đạt được nhiều kết quả tích cực, rõ nét.

Trong đó, NHNN tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn, lành mạnh và từng bước tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Từ năm 2021 đến nay, NHNN đã trình cấp có thẩm quyền ban hành 04 Luật, 19 Nghị định, 07 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời ban hành theo thẩm quyền 191 Thông tư hướng dẫn. Qua đó, khuôn khổ pháp lý trong các lĩnh vực ngân hàng, ngoại hối, phòng, chống rửa tiền, bảo hiểm tiền gửi tiếp tục được hoàn thiện, tạo môi trường pháp lý minh bạch, hiệu quả, bảo đảm quyền tự do, tự chủ kinh doanh của các TCTD trong nền kinh tế thị trường.

Song song với hoàn thiện thể chế, NHNN đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa quy định, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh. Giai đoạn 2020-2024, NHNN đã cắt giảm, đơn giản hóa 242/613 quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh, đạt 39%, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao (20%). Công tác phân cấp quản lý trong giải quyết TTHC cũng được triển khai hiệu quả theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Riêng năm 2025, NHNN tiếp tục thực hiện cắt giảm TTHC, điều kiện đầu tư kinh doanh theo Nghị quyết 66/NQ-CP. Tính đến ngày 9/12/2025, NHNN đã chủ động cắt giảm và đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 269/298 TTHC, đạt tỷ lệ 90,3%. Tổng thời gian giải quyết TTHC được cắt giảm 1.921 ngày (tỷ lệ 31,7%) và 1.016 ngày làm việc (tỷ lệ 35,1%). Tổng chi phí tuân thủ tiết kiệm được đạt 31,5%.

Đối với điều kiện đầu tư kinh doanh, NHNN đã đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 255/771 điều kiện, tương đương 33,1%. Bên cạnh đó, NHNN cũng chủ động rà soát, đề xuất cắt giảm 42/125 TTHC nội bộ, tiết kiệm chi phí tương ứng hơn 13.400 triệu đồng, đạt tỷ lệ 28%. Những con số này phản ánh nỗ lực thực chất của NHNN trong việc giảm gánh nặng chi phí, thời gian cho người dân và doanh nghiệp.

Tạo nền tảng đột phá vững chắc

Giai đoạn 2021-2025 cũng ghi nhận bước tái cơ cấu tổ chức mạnh mẽ, toàn diện của NHNN theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Chỉ đạo của Chính phủ.

Theo đó, cơ cấu tổ chức của NHNN được sắp xếp tinh gọn từ 26 đầu mối xuống còn 20, giảm 6 đầu mối so với giai đoạn 2016-2021. Nếu tính cả NHNN chi nhánh tại 63 tỉnh, thành phố, tổng số đầu mối giảm 53, tương đương tỷ lệ giảm 60%. Số lượng phòng thuộc các đơn vị hành chính của NHNN giảm mạnh: từ 355 phòng năm 2022 (giảm 9,2%) xuống còn 212 phòng vào năm 2025 (giảm thêm 40,3%).

Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy được thực hiện trên nguyên tắc một đơn vị thực hiện nhiều việc, một việc chỉ giao cho một đơn vị chủ trì và chịu trách nhiệm chính; giảm cấp trung gian; gắn tinh gọn tổ chức với nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước của NHNN trong giai đoạn mới.

Sự chuyển dịch tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ” ngày càng được thể hiện rõ nét thông qua việc NHNN đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xác định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để ngành Ngân hàng phát triển nhanh, bền vững và an toàn.

Trong giai đoạn 2021-2025, NHNN đã triển khai tích cực Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt; Kế hoạch chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030; Chiến lược phát triển các hệ thống thanh toán Việt Nam đến năm 2030; Kế hoạch triển khai Đề án 06 và Kế hoạch 01 của Chính phủ.

Đến nay, ngành Ngân hàng đã hình thành hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số đa dạng, hiện đại, kết nối liên thông với nhiều ngành, lĩnh vực khác. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100% như mở tài khoản, gửi tiết kiệm, chuyển tiền, phát hành thẻ, ví điện tử, cho vay… Nhiều TCTD có trên 95% giao dịch thực hiện trên kênh số. Hầu hết các chỉ tiêu chuyển đổi số theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và NHNN đều đạt mức cao.

NHNN cũng đã hoàn thành kết nối, đồng bộ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Trung tâm Dữ liệu quốc gia đúng tiến độ; Phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an triển khai Đề án 06. Đến ngày 28/11/2025, toàn ngành Ngân hàng đã đối chiếu sinh trắc học hơn 138,1 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,47 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức; hơn 23,38 triệu khách hàng cá nhân và khoảng 408 khách hàng tổ chức sử dụng ví điện tử đã được xác thực thông tin với căn cước công dân gắn chip.

Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Việt Nam đã hoàn tất kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR Code với Thái Lan, Campuchia, Lào và đang mở rộng sang Trung Quốc, Hàn Quốc cùng một số quốc gia khác.

Trong khu vực công, thanh toán điện tử tiếp tục được đẩy mạnh. Đến nay, 100% trường đại học, cao đẳng tại đô thị triển khai thanh toán học phí không dùng tiền mặt; hơn 88% bệnh viện và hơn 80% người hưởng BHXH, trợ cấp thất nghiệp tại đô thị nhận tiền qua tài khoản cá nhân. NHNN cũng chỉ đạo các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán tăng cường kết nối với Cổng Dịch vụ công Quốc gia để thực hiện thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ hành chính công.

Theo công bố của Bộ Nội vụ, từ năm 2021 đến nay, NHNN luôn nằm trong nhóm các bộ, ngành dẫn đầu về chỉ số CCHC (Par Index). Kết quả xếp hạng cho thấy những nỗ lực quyết tâm không ngừng của NHNN đảm bảo hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn, lành mạnh; đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, góp phần khôi phục và phát triển sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Với quan điểm CCHC là quá trình liên tục, không có điểm dừng, giai đoạn 2026 - 2030, NHNN xác định ba trọng tâm chiến lược. Thứ nhất, kiến tạo thể chế thông minh, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ, phù hợp thông lệ quốc tế và thích ứng với mô hình kinh doanh mới. Thứ hai, hoàn thiện mô hình tổ chức tinh gọn, linh hoạt, gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thứ ba, đẩy mạnh xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số, ứng dụng Big Data, AI trong điều hành, xây dựng các cơ sở dữ liệu lớn và triển khai hệ thống dịch vụ công toàn trình, phục vụ người dân và doanh nghiệp 24/7. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, NHNN cần sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ của các bộ, ngành liên quan nhằm tạo dựng một hệ sinh thái cải cách thống nhất, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.