Kinh tế bật nhịp mới, chứng khoán đón sóng kỳ vọng

"Self-drive" kinh tế và cú hích tỷ USD từ đầu tư công

Các chuyên gia của Chứng khoán HSC gọi đây là giai đoạn “chế độ tự lái” - một hình ảnh cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang tự kích hoạt động lực tăng trưởng từ bên trong, thay vì phụ thuộc quá lớn vào bối cảnh quốc tế.

Sự thay đổi này thể hiện rõ ràng trên thị trường tài chính. VN-Index đã tăng hơn 30% trong năm 2025, một mức tăng phản ánh sự cải thiện kỳ vọng của nhà đầu tư. HSC dự báo chỉ số có thể hướng đến mốc 1.958 điểm trong 12 tháng tới, dựa trên các yếu tố nền tảng như điều chỉnh chính sách, tăng quy mô vốn của các công ty chứng khoán, hay sự mở rộng của dòng tiền quốc tế.

Theo tính toán của HSC, tăng trưởng GDP năm 2026 có thể đạt khoảng 7,6%, thấp hơn kỳ vọng hai chữ số của Chính phủ, song vẫn đủ để Việt Nam nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu chỉ phục hồi chậm và nhiều nền kinh tế trong khu vực chững lại, việc duy trì nhịp độ tăng trưởng như vậy cho thấy động lực nội tại đang đóng vai trò ngày càng quan trọng.

Không chỉ là câu chuyện tốc độ tăng trưởng, nền kinh tế 2025 còn cho thấy những nền tảng mới đang dần hình thành. Đây là năm hiếm hoi khi các luật và nghị định liên quan tới đất đai, đầu tư, chứng khoán, điện lực được sửa đổi đồng thời, giúp tháo gỡ nhiều điểm nghẽn kéo dài. Theo HSC, lớp nền pháp lý thống nhất và minh bạch hơn sẽ đóng vai trò kích hoạt một chu kỳ tăng trưởng mới bền vững hơn.

Cùng với cải cách thể chế, đầu tư công tiếp tục là lực đẩy quan trọng. Việt Nam dự kiến giải ngân hơn 42 tỷ USD cho hạ tầng trong năm 2026 và khoảng 166 tỷ USD trong giai đoạn 5 năm tiếp theo. Dòng vốn này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng tổng thể, mà còn tái định vị vai trò của nhiều ngành như xây dựng, vật liệu, logistics hay năng lượng.

Trong lĩnh vực ngân hàng, nhu cầu vốn cho sản xuất - kinh doanh và hạ tầng tiếp tục tăng mạnh. HSC dự báo lợi nhuận toàn ngành có thể tăng 13,2% trong năm 2025 và 17,8% trong năm 2026 khi biên lãi, chất lượng tài sản và cơ chế xử lý nợ xấu được cải thiện. Đây sẽ là nền tảng thúc đẩy tín dụng nhưng cũng đòi hỏi điều hành chặt chẽ để tránh nguy cơ chệch hướng, đặc biệt trong bối cảnh giá nhà tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã tăng đáng kể trong năm nay.

Thị trường chứng khoán là nơi phản ánh rõ nét diễn biến kinh tế, được dự báo tiếp tục khởi sắc. Nhóm công ty chứng khoán hưởng lợi kép từ thanh khoản thị trường và năng lực vốn tăng mạnh. Lợi nhuận ngành được ước tính tăng 42,9% trong 2025 và gần 20% trong 2026. Trong khi đó, nhóm bất động sản sau ba năm thắt chặt bắt đầu phục hồi nhờ cải thiện pháp lý và nguồn cung dự án. HSC dự báo lợi nhuận ngành có thể tăng 28,2% trong năm 2025 và 21,7% trong năm 2026, chủ yếu đến từ sự trở lại của nguồn cung thay vì tăng giá.

Nhóm công nghiệp - xây dựng - vật liệu tiếp tục hưởng lợi từ làn sóng đầu tư công. EPS ngành được dự báo tăng lần lượt 14,5% và 8,3% trong hai năm tới. Với doanh nghiệp vật liệu, triển vọng còn tích cực hơn khi nhu cầu phục vụ các dự án cao tốc, điện - khí và logistics tăng mạnh.

Lĩnh vực năng lượng - tiện ích cũng bước vào chu kỳ phát triển mới. Việc từng bước hình thành thị trường điện cạnh tranh và hoàn thiện cơ chế thương mại hóa khí được kỳ vọng thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận 57,4% trong năm 2025, trước khi ổn định trở lại vào 2026. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa điện - nước - khí (ổn định, ít biến động) và nhóm dầu khí thượng nguồn (phụ thuộc giá hàng hóa) sẽ rõ nét hơn.

Nhóm tiêu dùng và bán lẻ đang phục hồi mạnh nhờ thu nhập cải thiện, tài sản tăng và lãi suất thấp. Doanh thu bán lẻ dự kiến duy trì mức tăng 11 - 12% mỗi năm, tiếp tục là trụ cột của tăng trưởng kinh tế.

Dù vậy, vẫn còn những yếu tố rủi ro cần được kiểm soát. Tỷ giá là một trong những điểm đáng chú ý. Việc VND giảm 3,5% trong năm 2025 dù USD quốc tế đi xuống cho thấy áp lực nội tại vẫn lớn. HSC dự báo mức mất giá có thể giảm còn 1,5% trong 2026 nếu Fed hạ lãi suất và kiều hối tăng, nhưng dòng vốn ngoại vẫn là yếu tố nhạy cảm. Tín dụng cũng có thể đối mặt rủi ro mất cân đối nếu tăng trưởng quá nhanh mà thiếu sự giám sát.

PGS.TS. Nguyễn Văn Hiệu, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định: “Điểm đáng chú ý nhất của nền kinh tế lúc này không phải các con số tăng trưởng, mà là độ sâu của các thay đổi. Từ chính sách, hạ tầng đến thị trường vốn, tất cả đang được tái cấu trúc theo hướng bền vững hơn. Điều thị trường chứng khoán phản ánh chính là kỳ vọng vào chu kỳ tăng trưởng dựa trên nền tảng vững chắc, thay vì chỉ nhờ các yếu tố bên ngoài”.

Ông cũng lưu ý rằng tiến độ thực thi chính sách sau Đại hội Đảng sẽ là yếu tố then chốt: Nếu bộ máy vận hành nhanh và quyết liệt, độ trễ của chính sách sẽ rút ngắn và hiệu quả lan tỏa mạnh hơn.

Nhìn tổng thể, Việt Nam đang bước vào một quỹ đạo tăng trưởng mới, không quá ồn ào nhưng chắc chắn và có chiều sâu. “Chế độ tự lái” của nền kinh tế, theo cách HSC mô tả, không phải là sự bứt phá chớp nhoáng mà là quá trình củng cố nền tảng, điều chỉnh cấu trúc và nâng cao năng lực nội sinh. Đây mới chính là yếu tố quyết định sức bật của nền kinh tế trong những năm tới.