Kinh tế tư nhân, kinh tế biển - trụ cột tăng trưởng mới của Ninh Bình

Vùng ven biển Ninh Bình được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới, kết hợp phát triển kinh tế biển và khu vực doanh nghiệp tư nhân trong giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2045

Kinh tế tư nhân - trụ cột tăng trưởng dài hạn

Những năm qua, khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã có bước phát triển tích cực, đóng góp khoảng 53% tổng thu ngân sách địa phương, tạo nhiều việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn trong tiếp cận đất đai, nguồn nhân lực chất lượng cao; liên kết chuỗi giá trị còn lỏng lẻo, môi trường đầu tư kinh doanh vẫn tồn tại một số rào cản.

Trên cơ sở quán triệt Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, Ninh Bình xác định phát triển kinh tế tư nhân nhanh, bền vững và hiệu quả là nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược lâu dài. Quan điểm chỉ đạo nhấn mạnh như: kinh tế tư nhân được khuyến khích phát triển bình đẳng với các thành phần kinh tế khác; doanh nghiệp được tiếp cận nguồn lực minh bạch, công bằng về đất đai, tín dụng, thông tin, quy hoạch và nhân lực; phát triển gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đáng chú ý, Nghị quyết khẳng định xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, giảm tối đa cơ chế “xin - cho”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, người dân làm chủ thể, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm xã hội. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lý hành chính sang chính quyền kiến tạo, phục vụ phát triển.

Mục tiêu đến năm 2030, kinh tế tư nhân đóng góp trên 55% GDP và 60% vốn đầu tư toàn xã hội; toàn tỉnh có trên 34.000 doanh nghiệp hoạt động; hình thành 15 - 20 doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh vùng, 3 - 5 doanh nghiệp mang thương hiệu ASEAN với quy mô đầu tư trên 1 tỷ USD; năng suất lao động tăng trên 9%/năm; kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GRDP.

Tỉnh cũng định hướng hình thành ít nhất 5 cụm liên kết ngành trọng điểm, gồm: cơ khí - ô tô - điện tử - công nghiệp hỗ trợ; xi măng - vật liệu xây dựng; nông nghiệp công nghệ cao - chế biến thực phẩm - dược liệu; du lịch - dịch vụ - thủ công mỹ nghệ; năng lượng tái tạo - logistics ven biển.

Tầm nhìn đến năm 2045, Ninh Bình phấn đấu có trên 67.000 doanh nghiệp hoạt động, trong đó hình thành 2-3 doanh nghiệp lớn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; thu từ khu vực kinh tế tư nhân chiếm hơn 60% tổng thu ngân sách nhà nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh sẽ rà soát các quy định liên quan đến đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng; xây dựng cơ chế đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn và nguồn lực; phát triển hạ tầng giao thông, logistics, khu công nghiệp và hạ tầng số; thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước, FDI, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo nhằm hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Kinh tế biển - mở rộng không gian phát triển

Sau sáp nhập, Ninh Bình có 89,45 km bờ biển với 16 xã ven biển, dân số gần 600.000 người. Vùng ven biển sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn, bãi triều, đầm lầy, 5 cửa sông lớn cùng nguồn lợi thủy sản phong phú, nhiều tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản, làm muối, du lịch sinh thái, năng lượng tái tạo và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Đặc biệt, Vườn quốc gia Xuân Thủy là Khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và tạo nền tảng cho phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Dù đã có bước tiến về quy hoạch, đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, khu - cụm công nghiệp, song phát triển kinh tế biển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; kết cấu hạ tầng còn thiếu đồng bộ; sản phẩm du lịch biển chưa thực sự nổi bật; nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

Nghị quyết 16-NQ/TU đặt mục tiêu đến năm 2030, vùng kinh tế ven biển trở thành cực tăng trưởng khu vực Đông Nam của tỉnh; cơ bản hình thành hệ thống cảng biển nước sâu, trung tâm logistics; hoàn thiện đê biển, phát triển đô thị ven biển hiện đại. Tốc độ tăng trưởng kinh tế biển và ven biển giai đoạn 2025 - 2030 đạt trên 11%/năm; đóng góp trên 20% GRDP toàn tỉnh; tỷ lệ đô thị hóa khu vực ven biển trên 50%; cơ bản không còn hộ nghèo; 100% xã ven biển đạt chuẩn an toàn an ninh trật tự; chấm dứt tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).

Tầm nhìn 2045, vùng ven biển Ninh Bình trở thành trung tâm kinh tế, đô thị và logistics biển quan trọng của Bắc Bộ; phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng, mở rộng Khu kinh tế Ninh Cơ thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, ưu tiên công nghiệp, dịch vụ cảng biển, logistics và đô thị. Tỉnh định hướng thu hút các ngành đóng tàu, thép, năng lượng tái tạo, chế biến nông - thủy sản công nghệ cao; phát triển chuỗi cung ứng vận tải biển; chuyển mạnh sang nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, giảm khai thác gần bờ, tăng khai thác xa bờ bền vững, kiểm soát IUU.

Việc đồng thời ban hành hai nghị quyết chiến lược cho thấy quyết tâm của Ninh Bình trong việc tạo “cú hích kép” cho tăng trưởng: phát huy nội lực từ khu vực kinh tế tư nhân và mở rộng không gian phát triển ra biển. Nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt, đây sẽ là nền tảng quan trọng để tỉnh bứt phá, nâng cao vị thế trong khu vực Đồng bằng sông Hồng và cả nước trong giai đoạn mới.