Chỉ số kinh tế:
Ngày 6/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.615 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 24.385/26.845 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Làm chủ vật liệu, mở khóa năng lực tự chủ của nền kinh tế

Hà Sơn
Hà Sơn  - 
Từ bán dẫn, đất hiếm đến pin năng lượng, làm chủ vật liệu đang trở thành yêu cầu cấp thiết để Việt Nam nâng sức cạnh tranh và tự chủ chiến lược.
aa
Đồng bộ giải pháp "gỡ khó" cho các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm Khuyến khích tận dụng đất, đá thải trong khai thác, chế biến khoáng sản để sản xuất vật liệu xây dựng Vật liệu xanh mở lối vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Muốn vươn ra thế giới, doanh nghiệp Việt không thể chỉ bán sản phẩm     ảnh minh họa
Muốn vươn ra thế giới, doanh nghiệp Việt không thể chỉ bán sản phẩm - Ảnh minh họa

Công nghiệp vật liệu - nền tảng cho năng lực tự chủ

Công nghiệp vật liệu giữ vị trí đặc biệt trong nền kinh tế vì là đầu vào của sản xuất công nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng, năng lượng, điện tử, bán dẫn, quốc phòng, an ninh và nhiều ngành công nghệ cao. Năng lực nghiên cứu, sản xuất và làm chủ công nghệ lõi trong lĩnh vực vật liệu có quan hệ trực tiếp với sức cạnh tranh của doanh nghiệp và năng lực tự chủ chiến lược của quốc gia.

Phát triển công nghiệp vật liệu vì thế liên quan trực tiếp đến mô hình tăng trưởng, cơ cấu công nghiệp và vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

TS. Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, ngành công nghiệp vật liệu đang đứng trước những thách thức lớn về năng lực tự chủ, công nghệ và phát triển bền vững. Phần lớn vật liệu thuộc các ngành bán dẫn, điện tử, hàng không vũ trụ, y sinh cao cấp, từ tính, pin thế hệ mới, hợp kim đặc chủng và nhiều loại vật liệu chiến lược khác vẫn phải nhập khẩu.

Trong khi đó, một số ngành vật liệu truyền thống còn tiêu hao nhiều năng lượng, sử dụng tài nguyên chưa hiệu quả và phát thải lớn, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu khắt khe về bảo vệ môi trường, giảm phát thải carbon và tiêu chuẩn xanh.

Những hạn chế này làm gia tăng nguy cơ tụt hậu về công nghệ vật liệu, phụ thuộc vào nguồn cung chiến lược từ bên ngoài và chưa tham gia được các phân khúc có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Định hướng phát triển mới

Trình bày báo cáo về định hướng phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam trong thời gian tới tại Hội thảo tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam, TS. Vũ Mạnh Hùng cho biết một trong những định hướng được nêu trong báo cáo là xác định công nghiệp vật liệu là ngành công nghiệp nền tảng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Theo đó, vật liệu được xem là yếu tố đầu vào và điều kiện tiên quyết phục vụ các lĩnh vực thiết yếu, sản phẩm công nghệ chiến lược, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và tự cường.

Báo cáo nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp vật liệu có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, tập trung theo ba nhóm chính: Vật liệu cơ bản, vật liệu chiến lược và vật liệu tương lai.

Công nghiệp vật liệu cũng phải chuyển mạnh từ khai thác nguyên liệu thô sang chế biến sâu trên cơ sở làm chủ công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất trong nước. Đối với khoáng sản chiến lược, cần quản lý theo chuỗi giá trị, từ thăm dò, điều tra, quy hoạch, khai thác đến tinh chế, sản xuất vật liệu ứng dụng, tái chế và dự trữ.

Quản lý xuyên suốt chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, tăng năng lực chế biến, sản xuất trong nước và từng bước làm chủ các công đoạn có giá trị gia tăng cao.

Công nghiệp vật liệu cần dựa trên khoa học công nghệ, tiêu chuẩn, nhân lực chất lượng cao và doanh nghiệp quốc gia.

GS.TS. Trần Đại Lâm, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Việt Nam đã hình thành những nhóm nghiên cứu chuyên sâu về vật liệu bán dẫn, đất hiếm, năng lượng, hydro, composite và lớp phủ chức năng tiên tiến. Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất hiện nay nằm ở khả năng liên kết hệ sinh thái.

Muốn chuyển từ lợi thế tài nguyên sẵn có sang làm chủ công nghệ thực thụ, Việt Nam cần nâng cấp những năng lực nghiên cứu đang phân tán thành các chương trình công nghệ quy mô quốc gia. Các chương trình phải có mục tiêu thương mại, sản phẩm chuẩn hóa và địa chỉ ứng dụng cụ thể.

GS.TS. Trần Đại Lâm cho rằng, phát triển công nghiệp vật liệu phải đúng trọng tâm, tránh phân tán nguồn lực. Khoa học công nghệ không thể chỉ dừng trong phòng thí nghiệm hay các bài báo quốc tế, mà phải đi đến thị trường, phục vụ sản xuất. Mô hình phối hợp giữa Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp làm trung tâm, viện/trường làm nền tảng và địa phương làm không gian thực thi cần được thể chế hóa thành cơ chế vận hành.

Từ phòng thí nghiệm đến thị trường

Theo GS.TS. Nguyễn Đức Hòa, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, khoảng cách từ một mẫu vật liệu thử nghiệm thành công trong phòng thí nghiệm đến sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh được thương mại hóa là rào cản lớn đối với các nhà khoa học Việt Nam.

Điểm nghẽn tập trung ở sản xuất thử nghiệm quy mô pilot, đo kiểm, chứng nhận chất lượng, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và thiếu vốn đầu tư mạo hiểm để nâng cao mức độ sẵn sàng công nghệ. Lực lượng kỹ sư vật liệu lành nghề có khả năng vận hành sản xuất thực tế cũng còn mỏng.

Để giải quyết tình trạng này, GS.TS. Nguyễn Đức Hòa cho rằng nghiên cứu khoa học phải gắn với bài toán thực tế của doanh nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ngay từ đầu. Cần thành lập các trung tâm kiểm định, đo lường quốc gia đạt chuẩn quốc tế, đồng thời xây dựng chính sách hỗ trợ rủi ro tài chính cho các dự án ứng dụng vật liệu mới. Chỉ khi giải quyết các khâu trung gian này, công nghiệp vật liệu mới có thể tự chủ và tạo giá trị gia tăng hiệu quả.

Ông Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương chia sẻ, Bộ Chính trị đã xác định công nghiệp vật liệu là ngành công nghiệp nền tảng, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Tinh thần chỉ đạo là chuyển từ khai thác tài nguyên thô sang làm chủ công nghệ chế biến sâu, từ phát triển chiều rộng sang chiều sâu chất lượng. Việt Nam phải từng bước nắm giữ các công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, ban hành Chiến lược quốc gia phát triển công nghiệp vật liệu đến năm 2030 và hình thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về ngành vật liệu. Cả nước sẽ ưu tiên nguồn lực huy động từ nhiều thành phần kinh tế để làm chủ công nghệ trong các lĩnh vực vật liệu chiến lược như bán dẫn, đất hiếm, pin năng lượng và vật liệu từ tính.

Quyết sách này đòi hỏi tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về vốn, thể chế và hạ tầng kỹ thuật. Khi nghiên cứu được kết nối với doanh nghiệp, tiêu chuẩn và thị trường, công nghiệp vật liệu không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hà Sơn

Tin liên quan

Tin khác

Thế hệ người giàu mới thay đổi bản đồ tài sản toàn cầu

Thế hệ người giàu mới thay đổi bản đồ tài sản toàn cầu

Sự chuyển giao tài sản giữa các thế hệ cùng sự xuất hiện của những nguồn tài sản mới từ công nghệ, khởi nghiệp và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách giới nhà giàu lựa chọn nơi sinh sống, kinh doanh và đầu tư. Trong xu hướng này, Việt Nam nổi lên như một thị trường tiềm năng, với Hội An và TP.HCM góp mặt trong nhóm 16 trung tâm tài sản hấp dẫn tại châu Á - Thái Bình Dương.
TP. Hồ Chí Minh xúc tiến thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á

TP. Hồ Chí Minh xúc tiến thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á

TP. Hồ Chí Minh đang xúc tiến hợp tác với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) để thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á, nhằm thúc đẩy thương mại hóa công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận vốn và thị trường quốc tế.
Kinh tế số 49 tỷ USD: Động lực cho kỷ nguyên mới

Kinh tế số 49 tỷ USD: Động lực cho kỷ nguyên mới

Kinh tế số Việt Nam dự kiến chạm mốc 49 tỷ USD năm 2026, dẫn đầu Đông Nam Á về tăng trưởng. Sự bứt phá của tài chính số và trí tuệ nhân tạo đang kiến tạo kỷ nguyên phát triển mới.
Việt Nam đón cơ hội từ sáng kiến kết nối thương mại và thanh toán của ADB

Việt Nam đón cơ hội từ sáng kiến kết nối thương mại và thanh toán của ADB

Với định hướng dành 30% hoạt động hỗ trợ cho các sáng kiến xuyên biên giới vào năm 2030, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) kỳ vọng thúc đẩy kết nối hạ tầng, thương mại và thanh toán khu vực, qua đó mở ra thêm cơ hội hợp tác và hội nhập cho Việt Nam.
Thúc đẩy chuyển đổi xanh từ nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng

Thúc đẩy chuyển đổi xanh từ nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng

Theo ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Năng lượng - Dầu khí (Bộ Công Thương), trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng, cùng với áp lực chi phí đầu vào và những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn đơn thuần là giải pháp giảm chi phí sản xuất mà đã trở thành yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp công nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng với thị trường.
Tín dụng ngân hàng tiếp sức chuyển đổi số nông nghiệp

Tín dụng ngân hàng tiếp sức chuyển đổi số nông nghiệp

Từ cho vay theo chuỗi liên kết, tín dụng gắn với kết quả cải thiện bền vững đến hỗ trợ tài chính quốc tế, các nguồn lực đang tham gia vào quá trình chuyển đổi nông nghiệp. Thực tiễn ứng dụng công nghệ đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài trợ, quản lý rủi ro và khai thác dữ liệu phục vụ tiếp cận vốn.
Nâng cao hiệu quả đầu tư từ chuyển đổi xanh

Nâng cao hiệu quả đầu tư từ chuyển đổi xanh

Chi phí sản xuất và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam cải thiện chất lượng tăng trưởng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026–2030.
Hưng Yên lấy công nghệ làm ‘chìa khóa’ bứt phá

Hưng Yên lấy công nghệ làm ‘chìa khóa’ bứt phá

Đặt khoa học công nghệ làm trọng tâm, Hưng Yên quyết tâm đổi mới mô hình tăng trưởng. Sự gắn kết giữa chính quyền, doanh nghiệp, nhà khoa học sẽ khơi thông nguồn lực, tạo bứt phá kinh tế mới.
[Infographic] Tình hình kinh tế - xã hội tháng mười và 10 tháng năm 2026

[Infographic] Tình hình kinh tế - xã hội tháng mười và 10 tháng năm 2026

Trong 10 tháng năm 2026, vốn ngân sách thực hiện đạt 783,9 nghìn tỷ đồng, bằng 69,0% kế hoạch năm; vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước (nếu loại trừ yếu tố giá tăng 7,7%); tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa lần đầu vượt 1 nghìn tỷ USD nhưng vẫn nhập siêu 12,07 tỷ USD… là một số chỉ tiêu kinh tế chủ yếu 10 tháng năm 2026, theo Cục Thống kê.
Đà Nẵng mở không gian phát triển, kết nối toàn cầu

Đà Nẵng mở không gian phát triển, kết nối toàn cầu

Ngày 21/10/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã ký Quyết định số 2016/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung TP. Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính thành phố, đặc khu Hoàng Sa và vùng biển thuộc phạm vi quản lý theo quy định, với tổng diện tích tự nhiên khoảng 11.870,34km². Theo đó, đến năm 2050, Đà Nẵng phấn đấu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm cấp quốc gia và khu vực về tài chính, thương mại, logistics, kinh tế biển, đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và du lịch. Tầm nhìn đến năm 2075, Đà Nẵng hướng đến nhóm đô thị giàu bản sắc hàng đầu châu Á, có khả năng kết nối toàn cầu và từng bước đáp ứng các tiêu chí của đô thị đặc biệt.