Làn sóng giảm lãi suất mạnh mẽ trong năm 2025 đã kết thúc?

Nới lỏng mạnh nhất trong nhiều năm

Trong năm 2025, ngoại trừ NHTW Nhật Bản tăng lãi suất hai lần, toàn bộ 9 trong số 10 NHTW giám sát 10 loại tiền tệ được giao dịch nhiều nhất đã thực hiện cắt giảm lãi suất trong năm 2025, bao gồm Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), NHTW châu Âu (ECB), NHTW Anh (BOE), NHTW Thuỵ Điển (Riksbank), NHTW Na Uy (Norges Bank), Ngân hàng Quốc gia Thuỵ Sĩ (SNB), NHTW Canada (BOC), Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) và Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ).

Theo đó 9 NHTW lớn kể trên đã cắt giảm lãi suất 32 lần với tổng mức cắt giảm là 850 điểm cơ bản trong năm nay - số lần cắt giảm lớn nhất kể từ năm 2008 và quy mô nới lỏng lớn nhất kể từ năm 2009.

Không chỉ tại các nền kinh tế phát triển, mà tại các nền kinh tế đang phát triển, động thái nới lỏng chính sách tiền tệ cũng diễn ra mạnh mẽ trong năm 25, đặc biệt là trong tháng cuối năm.

Cụ thể trong số 18 NHTW tại các nền kinh tế đang phát triển mà Reuters theo dõi, có 14 NHTW tổ chức các cuộc họp chính sách trong tháng 12, trong đó có 8 NHTW đã thực hiện cắt giảm lãi suất tới 350 điểm cơ bản, đó là các NHTW ở Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Ấn Độ, Mexico, Thái Lan, Philippines, Ba Lan và Chile.

Động thái nới lỏng mạnh mẽ trong tháng 12 này đã nâng tổng số lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025 tại các nền kinh tế mới nổi lên con số 51, với tổng mức cắt giảm lên tới 3.085 điểm cơ bản, vượt xa con số 2.160 điểm cơ bản được cắt giảm trong năm 2024 và là nỗ lực nới lỏng lớn nhất kể từ ít nhất là năm 2021.

Các NHTW lớn sẽ đảo ngược thái độ trong năm 2026

Một số nhà phân tích dự đoán rằng năm 2026 có thể sẽ chứng kiến một sự thay đổi lớn, lưu ý rằng hiện đa phần các NHTW G10 đã phát đi tín hiệu sẽ giữ nguyên lãi suất trong một thời gian dài, thậm chí một số còn báo hiệu có thể tăng lãi suất như Riks Bank, BOC hay RBA. Ngay cả ECB cũng không loại trừ khi mà trong phát biểu mới đây, thành viên Ban điều hành của ECB Isabel Schnabel cho biết, động thái tiếp theo của cơ quan này có thể là tăng lãi suất.

“Chúng tôi nghĩ rằng ECB sẽ tăng lãi suất vào năm tới và RBA và BOC cũng sẽ tiến gần đến mức đó”, James Rossiter – Trưởng bộ phận chiến lược kinh tế vĩ mô toàn cầu tại TD Securities cho biết.

Trong số các NHTW G10, chỉ có Fed và BOE là được dự báo có thể cắt giảm thêm lãi suất trong năm 2026.

Tuy nhiên BOE sẽ gặp nhiều khó khăn với việc thuyết phục một Uỷ ban chính sách tiền tệ đang bị chia rẽ với ít nhất là 4 thành viên phản đối việc nới lỏng thêm do lạm phát tại Anh vẫn đang đứng ở mức rất cao, cao nhất trong số các nền kinh tế phát triển.

Fed cũng trong tình trạng tương tự khi mà trong năm 2026 Uỷ ban Thị trường mở liên bang (FOMC) – cơ quan tiết lập lãi suất của Fed – sẽ có sự tham gia của nhiều nhà hoạch định chính sách có quan điểm rất “diều hâu”, điển hình là Chủ tịch Cleveland Beth Hammack và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan… Trong khi lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn khá nhiều so với mục tiêu 2% của Fed và tác động của thuế quan vẫn chưa được phản ánh hết vào giá cả.

“Trong suốt năm 2025, chúng ta đã chứng kiến ​​động thái của Fed trong mỗi cuộc họp hoặc là giữ nguyên lãi suất hoặc là cắt giảm, chúng ta chưa bao giờ thảo luận về việc tăng lãi suất”, Luis Oganes – Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô toàn cầu của JPMorgan cho biết. “Nhưng trong suốt năm 2026, điều đó có thể sẽ thay đổi, và đặc biệt là trong nửa cuối năm, bạn sẽ phải đối mặt với rủi ro hai chiều hơn một chút”, ông nói thêm.

Theo dự báo của các nhà hoạch định chính sách của Fed, sẽ chỉ có thêm một lần cắt giảm lãi suất nữa trong năm 2026. Tuy nhiên hiện thị trường vẫn đang kỳ vọng, Fed sẽ cắt giảm lãi suất thêm 2 lần nữa trong năm tới.

Thế nhưng ngay cả khi Fed thực hiện đúng như kỳ vọng của thị trường thì rõ ràng là việc nới lỏng cũng đã chậm lại so với năm 2024 và 2025 khi mà Fed đã cắt giảm lãi suất tới 3 lần mỗi năm trong hai năm này.

Đáng chú ý là theo các nhà phân tích, tốc độ nới lỏng của các NHTW G10 sẽ chậm lại, hoặc tạm dừng, thậm chí là đảo ngược (thắt chặt) trong năm 2026, thì tại nhiều nền kinh tế đang phát triển, việc cắt giảm lãi suất vẫn có thể sẽ diễn ra.

“Vẫn còn rất nhiều thị trường mới nổi có thể, sẽ và nên bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, trong trường hợp của Brazil, có lẽ là Hungary, nhưng một số thị trường khác có thể kéo dài chu kỳ cắt giảm của mình”, Elina Theodorakopoulou - Giám đốc điều hành của Manulife Investment Management cho biết.