M&A thời tái cấu trúc: Hiệu quả vận hành quyết định giá trị thương vụ

SABIBECO sở hữu 6 nhà máy với tổng công suất đạt gần 0,6 tỷ lít/năm

Bức tranh M&A năm 2025 cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm nhà đầu tư. Ở lĩnh vực bất động sản, nhà đầu tư trong nước vẫn đóng vai trò chủ đạo thông qua các hoạt động tái cơ cấu doanh nghiệp, chuyển nhượng dự án và xử lý tài sản tồn đọng. Trong khi đó, những thương vụ có giá trị lớn nhất lại thuộc về khối ngoại, đặc biệt là các tập đoàn đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và các quỹ đầu tư tư nhân trong khu vực. Điểm chung của các thương vụ này là không dừng ở việc chuyển giao quyền sở hữu, mà gắn chặt với chiến lược mở rộng chuỗi giá trị, nâng cấp công nghệ, cải thiện quản trị và hướng tới phát triển bền vững.

Trong ngành FMCG, áp lực tái cấu trúc càng trở nên rõ rệt. Theo báo cáo Vietnam FMCG Outlook 2025 của Kantar Worldpanel, tăng trưởng giá trị tiêu dùng nhanh tại nhà đã chững lại ở cả khu vực thành thị lẫn nông thôn. Người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn trong chi tiêu khi chi phí sinh hoạt gia tăng, khiến sản lượng tiêu thụ lớn không còn đồng nghĩa với hiệu quả tài chính. Điều này buộc doanh nghiệp phải đặt trọng tâm vào kiểm soát chi phí, tối ưu vận hành và nâng cao năng suất thay vì chỉ mở rộng quy mô.

Các phân tích thị trường năm 2025 của NielsenIQ cũng cho thấy cạnh tranh trong ngành FMCG đang dịch chuyển từ cuộc đua mở rộng mạng lưới sản xuất sang cuộc đua về hiệu quả chuỗi cung ứng, tốc độ phản ứng với thị trường và năng lực quản trị vận hành. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp sở hữu hệ thống nhà máy lớn nhưng vận hành dưới công suất thiết kế, dẫn tới chi phí cao và biên lợi nhuận suy giảm. Đây chính là nhóm “tài sản trũng”, nơi giá trị không nằm ở quy mô tài sản hữu hình mà ở khả năng tái tổ chức, tích hợp và cải thiện hiệu quả hoạt động.

Thương vụ SABECO tiếp quản Công ty Cổ phần Tập đoàn Bia Sài Gòn Bình Tây (SABIBECO) là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng M&A dựa trên tái cấu trúc. Trước khi về với SABECO, SABIBECO sở hữu 6 nhà máy với tổng công suất khoảng 0,6 tỷ lít mỗi năm, song hiệu suất khai thác thấp. Doanh nghiệp ghi nhận lỗ lũy kế hơn 538 tỷ đồng, phản ánh những hạn chế kéo dài trong mô hình quản trị và vận hành, bài toán chung của nhiều doanh nghiệp sản xuất truyền thống khi thị trường liên tục thay đổi.

Điểm đáng chú ý là SABECO không tiếp cận thương vụ này theo hướng mở rộng quy mô bằng mọi giá. Thay vào đó, mục tiêu cốt lõi là nâng cao năng lực vận hành và khai thác hiệu quả hệ thống sản xuất sẵn có. Quá trình triển khai thương vụ kéo dài khoảng một năm rưỡi, bao gồm hàng loạt bước pháp lý và kỹ thuật phức tạp như chuyển đổi SABIBECO thành công ty đại chúng, niêm yết cổ phiếu trên UPCoM, xin phê duyệt tập trung kinh tế và thực hiện chào mua công khai theo quy định. Việc hoàn tất các thủ tục này đòi hỏi năng lực điều phối, quản trị rủi ro và tuân thủ cao, đặc biệt với một thương vụ liên quan đến hệ thống sản xuất quy mô lớn.

Sau khi nắm quyền chi phối, SABECO nhanh chóng triển khai chương trình tái cấu trúc toàn diện. Hệ thống sản xuất được hợp nhất, sản lượng được phân bổ lại theo nhu cầu thị trường, các quy trình quản trị được chuẩn hóa và chi phí vận hành - tài chính được kiểm soát chặt chẽ. Việc tích hợp SABIBECO vào hệ thống giúp tổng công suất của SABECO tăng lên, đưa doanh nghiệp trở thành nhà sản xuất bia có quy mô lớn nhất thị trường, đồng thời tối ưu hóa chi phí sản xuất bình quân, tạo nền tảng cải thiện biên lợi nhuận. Kết quả bước đầu cho thấy SABIBECO đã chuyển từ mức lỗ 76,5 tỷ đồng cùng kỳ năm trước sang ghi nhận 108 tỷ đồng lợi nhuận trong 9 tháng đầu năm 2025.

SABECO được vinh danh trong hạng mục “Thương vụ M&A tiêu biểu 2024-2025”

Chia sẻ về thương vụ, ông Lester Tan, Tổng Giám đốc SABECO cho biết: “Thương vụ M&A này mang lại hai lợi ích chính cho SABECO. Thứ nhất là gia tăng sản lượng bia lon là phân khúc được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng. Thứ hai là làm phong phú danh mục sản phẩm, trong đó SABIBECO sở hữu thương hiệu bình dân Sagota, góp phần mở rộng độ phủ thị trường và cải thiện biên lợi nhuận”.

Chính cách tiếp cận bài bản, đặt trọng tâm vào tái cấu trúc và tuân thủ đầy đủ các thủ tục pháp lý phức tạp đã giúp thương vụ SABECO - SABIBECO được đánh giá cao và vinh danh là “Thương vụ M&A tiêu biểu” tại Diễn đàn M&A Việt Nam 2025 do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức.

Không dừng lại ở hiệu quả sản xuất, SABECO còn chú trọng xây dựng nền tảng giá trị dài hạn thông qua thương hiệu và quản trị tài sản vô hình. Trong năm 2025, doanh nghiệp được bình chọn vào Top 10 Thương hiệu, nhãn hiệu uy tín hàng đầu Việt Nam, đồng thời được Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam trao tặng danh hiệu “Doanh nghiệp xuất sắc trong xây dựng và quản trị tài sản sở hữu trí tuệ”. Theo ông Larry Lee, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Tài sản Chiến lược SABECO, việc chuẩn hóa quy trình, tối ưu công suất và tích hợp bài bản chính là nền tảng để cải thiện hiệu quả tài chính sau nhiều năm hoạt động dưới tiềm năng.

Từ góc nhìn thị trường, thương vụ này cho thấy M&A trong giai đoạn tới sẽ không chỉ là câu chuyện tài chính, mà phụ thuộc lớn vào năng lực thực thi, nền tảng quản trị và khả năng kết hợp hài hòa giữa tài sản hữu hình và vô hình. Đây cũng chính là chìa khóa để M&A trở thành động lực nâng cao năng suất và sức cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp và toàn ngành.