Ngành Ngân hàng đẩy mạnh phổ cập thanh toán số

Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng Lê Thị Thúy Sen và ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN tham dự buổi họp báo và trả lời các câu hỏi của phóng viên

Tiếp tục nâng cấp hạ tầng thanh toán và bảo mật

Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, thời gian tới NHNN sẽ tập trung sửa đổi, bổ sung hàng loạt quy định nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận thanh toán không tiền mặt, nhưng vẫn đảm bảo yếu tố an toàn và kiểm soát rủi ro.

NHNN sẽ đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thông tư, chính thức hóa mô hình đại lý thanh toán – cho phép các cửa hàng tiện lợi, điểm bán lẻ ở vùng sâu, vùng xa đóng vai trò là “cánh tay nối dài” của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ. Cùng với đó, các quy định mới về thu thập sinh trắc học cũng sẽ được điều chỉnh phù hợp; bổ sung thêm hộ kinh doanh cá thể vào diện phải xác thực qua sinh trắc học theo Thông tư 50/2024/TT-NHNN (nâng cấp từ Quyết định 2345 về an toàn dịch vụ ngân hàng trực tuyến).

Ông Tuấn cũng thông tin rằng, từ ngày 1/7 tới, ví điện tử sẽ chính thức được công nhận như một phương tiện thanh toán tương đương tiền mặt. Theo đó, việc này không chỉ mở rộng không gian hoạt động cho các nhà cung cấp ví điện tử trong nước, mà còn thúc đẩy người dân chuyển dịch hành vi thanh toán theo hướng số hóa, tiện lợi và an toàn hơn.

“Tuy nhiên, sự cởi mở này cũng đi kèm điều kiện ràng buộc. NHNN đang sửa đổi Thông tư 40/2024/TT-NHNN quy định về hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Theo đó, các tổ chức cung ứng ví điện tử phải tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp luật, không tiếp tay cho rửa tiền, lừa đảo hay hoạt động bất hợp pháp”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Về vấn đề bảo mật, đại diện NHNN thông tin, NHNN đã và đang triển khai đồng bộ các biện pháp tăng cường an toàn bảo mật. Theo đó, cơ quan quản lý yêu cầu tất cả tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán phải đạt chứng chỉ quốc tế về eKYC, bảo mật thông tin, đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn theo Thông tư 50/2024/TT-NHNN.

Về phía các tổ chức tín dụng, đại diện BIDV cũng cho biết, hiện dự án xây dựng kho dữ liệu về tài khoản nghi ngờ gian lận cũng đã được triển khai. Sau hơn một tháng thí điểm trên hệ thống ngân hàng này đã có khoảng 40.000 khách hàng chủ động dừng giao dịch, tương đương khoảng 160 tỷ đồng được ngăn chặn khỏi các tài khoản “đỏ”. Kho dữ liệu này không chỉ giúp bảo vệ người dùng mà còn tăng cường minh bạch cho toàn thị trường. Sắp tới, dự án sẽ mở rộng sang Vietcombank, MB, VietinBank, Agribank và tiến tới chia sẻ toàn hệ thống theo mô hình “win-win”, bảo vệ lẫn nhau.

Đối với lộ trình làm sạch dữ liệu tài khoản ngân hàng, đại diện Vụ Thanh toán cho biết, trong tổng số hơn 200 triệu tài khoản, hiện đã có 113 triệu tài khoản cá nhân và khoảng 711.000 tài khoản tổ chức là đã được xác thực sinh trắc học và cập nhật thông tin đầy đủ. Tới đây NHNN sẽ có hành lang pháp lý cho phép đóng toàn bộ các tài khoản không có dữ liệu xác thực, đồng thời tích hợp xác minh với hệ thống căn cước số VNeID để chuyển từ xác thực “thủ công” sang tự động, giảm sai sót và tăng tốc xử lý giao dịch.

Đại diện các vụ, cục chức năng của NHNN Việt Nam và đại diện NHNN chi nhánh Khu vực 2 tham gia cuộc họp báo

Tăng cường truyền thông về thanh toán số

Ở góc độ truyền thông và xây dựng thói quen thanh toán số, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực 2 đánh giá cao hiệu quả lan tỏa của chương trình “Ngày không tiền mặt”. Sự kiện năm 2025 khởi động bằng Mini game “Ting Ting luck” – một hình thức tiếp cận mới mang đậm màu sắc “bình dân học vụ số”. Theo đó, điểm nổi bật của chương trình là tổ chức trên mạng xã hội, hướng đến Gen Z – nhóm người dùng năng động, hiểu công nghệ; tạo ra hiệu ứng sáng tạo thông qua bình luận cá nhân hóa về thanh toán không dùng tiền mặt giúp hoạt động này được lan tỏa rộng khắp.

Đồng quan điểm, ông Võ Hùng Thuật, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Truyền thông, báo Tuổi Trẻ cho rằng, trong chuỗi sự kiện Ngày không tiền mặt năm nay yếu tố truyền thông đóng vai trò then chốt trong việc lan tỏa thói quen thanh toán không dùng tiền mặt tới mọi tầng lớp xã hội.

Chương trình năm nay được thiết kế theo ba nhóm hoạt động lớn kéo dài đến tháng 9/2025, với sự kết hợp giữa truyền thông đại chúng và giáo dục tài chính sáng tạo. Đầu tiên là chuỗi livestream với sự tham gia của các KOLs và chuyên gia tài chính, cung cấp kiến thức thiết thực như cách phòng tránh lừa đảo, quản lý thẻ tín dụng, tạo thu nhập thụ động qua nền tảng tài chính số.

Tiếp theo là hội thảo chuyên đề “Thanh toán không dùng tiền mặt thúc đẩy kinh tế số” với nội dung tập trung vào hành vi tiêu dùng mới, giải pháp thanh toán thế hệ mới và định hướng chính sách hỗ trợ kinh tế số. Song song là các hoạt động mang tính lan tỏa như gameshow Đấu trường tài chính, ngày hội Ting Ting Day…

Chuỗi sự kiện còn gắn với chiến dịch khuyến mãi lớn “Mùa mua sắm không tiền mặt” trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh. Theo ông Thuật, cách tổ chức hiện đại, linh hoạt, tận dụng các nền tảng mạng xã hội cùng với định hướng nội dung gần gũi, sinh động sẽ góp phần tạo cảm hứng cho người dân, đặc biệt là giới trẻ, thay đổi thói quen thanh toán và hòa nhập vào hệ sinh thái số của nền kinh tế.