Phương án xử lý các tranh chấp quốc tế cho doanh nghiệp

Hội thảo được tổ chức bởi Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) phối hợp cùng Liên đoàn Luật sư Thái Bình Dương (Inter-Pacific Bar Association - IPBA).

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Vũ Ánh Dương - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký VIAC - chia sẻ những quan tâm đối với bức tranh giải quyết tranh chấp tại châu Á nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Theo đó, cùng sự biến động của kinh tế khu vực và thế giới, vai trò của trọng tài và các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế đóng vai trò ngày càng quan trọng nhờ hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Ông Vũ Ánh Dương - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký VIAC phát biểu khai mạc hội thảo

Theo đánh giá của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong báo cáo về Triển vọng Kinh tế Khu vực châu Á - Thái Bình Dương công bố tháng 10/2023, khu vực này vẫn là khu vực kinh tế phát triển năng động bất chấp nhiều tác động tiêu cực. Với sự biến động của nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới, vai trò của trọng tài và các phương thức ADRs khác đang ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Việt Nam đang tiếp tục là một điểm đến hấp dẫn đối với các doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài. Quá trình hội nhập kinh tế không ngừng kéo theo là nhu cầu ngày càng tăng về những cơ chế giải quyết tranh chấp nhanh chóng, hiệu quả và minh bạch.

Các vị đại biểu tham dự sự kiện đã thảo luận, trao đổi các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án có thể trở thành một phần trong chiến lược của doanh nghiệp và nhà đầu tư khi tham gia đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Về nguyên tắc, trọng tài quốc tế là chung thẩm và có hiệu lực bắt buộc đối với các bên, đặc biệt là trong tranh chấp với doanh nghiệp nước ngoài. Các bên có nghĩa vụ thi hành và không có quyền kháng cáo hay khiếu nại. Những quyết định khi Tòa đưa ra buộc các bên phải thực hiện nên việc thi hành phán quyết sẽ hiệu quả hơn. Đồng thời, giá trị pháp lý của phán quyết được các bên thừa nhận và bảo đảm thi hành trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế mà không cần thông qua trình tự cưỡng chế. Do vậy, đây chính là tính ưu việt khi sử dụng trọng tài quốc tế mà các biện pháp khác không làm được.

Riêng đối với doanh nghiệp, đặc biệt khi tham gia vào các hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) với nước ngoài, các chuyên gia trong hội thảo khuyến cáo các bên cần nghiên cứu kỹ các tác động của thị trường sẽ ảnh hưởng ra sao đến hợp đồng mua bán sáp nhập.

Khi tiến hành M&A, cần chuẩn bị tâm lý tham gia một ký kết giao dịch và nếu rút lui thì tính thì thiệt hại và tiềm ẩn tranh chấp sẽ lớn như thế nào. Đồng thời, các doanh nghiệp phải yêu cầu các luật sư và bộ phận pháp chế tìm hiểu và nghiên cứu rà soát thẩm định và pháp lý (Legal Due Diligence) trước khi ký hợp đồng. Bởi đây chính là lý do khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào bất lợi khi ra Tòa án quốc tế. Ngoài ra, cần hiểu rõ sự khác biệt giữa luật pháp Việt Nam và quốc tế, tránh bị thiệt hại trong các vụ tranh chấp bởi không tìm hiểu bản chất luật của các quốc gia sở tại…