Quy hoạch bền vững nâng tầm đô thị Việt

Theo Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), quá trình đô thị hóa làm cho mật độ xây dựng ở các thành phố trở nên dày đặc hơn và khiến nhu cầu về tài nguyên đất đai cao hơn, điều này đã tạo ra áp lực lên việc hình thành và gìn giữ những khoảng không gian công cộng tại các thành phố. Không gian công cộng sẽ bị thu hẹp hoặc mất đi hoàn toàn nếu chủ đầu tư chỉ quan tâm đến việc tận dụng tối đa quỹ đất để xây dựng dự án mà không thực sự quan tâm đến việc tạo không gian sống xanh kết nối giữa các tòa nhà và các tiện ích công cộng khác.

Những năm gần đây, các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM… đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, cùng với đó là mật độ xây dựng dày đặc của các dự án, các tòa nhà văn phòng, bán lẻ cũng như chung cư cao tầng đang chen chúc trên quỹ đất ngày càng co hẹp. Hiện tượng này cũng làm tăng mật độ dân số tập trung ở một khu vực, dẫn đến tình trạng quá tải về cơ sở hạ tầng, tỷ lệ mảng xanh so với đầu người giảm xuống rất thấp. Cụ thể, năm 2020, tỷ lệ trung bình diện tích cây xanh trên đầu người dân TP.HCM chỉ đạt 0,55 m2/người, trong khi đó, ước tính mỗi người dân đô thị cần diện tích khoảng 10m2 cây xanh để bảo đảm không khí trong lành cho cuộc sống.

Ảnh minh họa

Số liệu báo cáo quý I/ 2022 của Cushman & Wakefield cho thấy, trong bối cảnh giá đất tăng và quỹ đất hạn chế, giá bán căn hộ trên thị trường không ngừng lập đỉnh trong 10 năm qua. Hiện nhu cầu vẫn tiếp tục ổn định trong quý I và đến cuối năm nay, dự báo nguồn cung căn hộ cả năm 2022 sẽ đạt 10.000 căn, với sự phổ biến của mô hình Khu đô thị phức hợp quy mô lớn và các căn hộ siêu sang xuất hiện trên thị trường. Càng bỏ ra nhiều tiền để mua nhà ở, người mua sẽ càng chú trọng đến việc được an cư trong không gian xanh với chất lượng không khí tốt kèm theo kết nối tiện ích công cộng xung quanh. Do đó, các chủ đầu tư dự án cần có quy hoạch hợp lý, giảm mật độ xây dựng, ưu tiên quỹ đất nhất định dành cho trường học, khu vui chơi, cây xanh, chợ, bệnh viện... từ đó giảm áp lực cho hạ tầng xung quanh, tránh tình trạng thiếu hụt không gian sinh hoạt cộng đồng và yếu tố “xanh”.

Tương tự, thị trường nhà ở, bất động sản công nghiệp cũng rất cần những quy chuẩn “xanh”. Theo đó, tổng nguồn cung đất công nghiệp tại TP.HCM và 4 tỉnh trọng điểm miền Nam bao gồm Đồng Nai, Long An, Bình Dương và Bà Rịa- Vũng Tàu, vẫn ổn định ở mức xấp xỉ 25.200 ha, tăng 1% theo năm. Nhu cầu cho tài sản công nghiệp như đất, nhà xưởng và kho bãi tăng ổn định, chủ yếu đến từ lĩnh vực sản xuất, thương mại điện tử, 3PL và bán lẻ. Vốn là lĩnh vực có tác động lớn về môi trường, nhà đầu tư công nghiệp càng phải chú trọng đến việc quy hoạch khu công nghiệp để có thể giảm thiểu khí thải, đảm bảo môi trường làm việc tốt cho chuyên gia và công nhân, gìn giữ môi trường sống cho cư dân địa phương xung quanh.

Bà Trang Bùi, Tổng Giám đốc Cushman & Wakefield Việt Nam nhận định, bất động sản là phần rất quan trọng của mỹ quan đô thị và kiến trúc thành phố. Trước khi cấp quyền sử dụng đất công, bên cạnh việc đánh giá năng lực chủ đầu tư, rất cần đánh giá thêm về năng lực đóng góp vào mỹ quan, kiến trúc của đô thị trong các dự án. Tiềm năng thị trường bất động sản TP.HCM rất to lớn và việc quy hoạch đúng đắn sẽ là nền tảng tốt để Việt Nam vươn lên tầm cao trong khu vực. Vì thế, rất cần có sự hỗ trợ và các quy định tăng không gian “xanh” ở các dự án.

Có thể coi Phú Mỹ Hưng là một ví dụ điển hình. Trung tâm đô thị này rộng 409ha, được quy hoạch bài bản với nhiều mảng xanh nhiều sắc trải dài xuyên suốt từ bên trong các khu dân cư đến các công viên, khu đi bộ, kênh đào và sông rạch. Khu đô thị này sở hữu mật độ không gian xanh đáng kể với tỷ lệ diện tích cây xanh bình quân trên mỗi đầu người lên đến 8,9 m2. Việc quy hoạch không gian hiệu quả ngay từ những ngày đầu thể hiện sự chấp nhận hy sinh lợi nhuận tối đa để hướng đến phát triển bền vững.

Đồng thời, các đô thị còn cần tạo ra những điểm nhấn như là công viên, khu đi bộ, quảng trường hay bờ sông. Các điểm đến này mang lại bản sắc riêng và giúp thu hút du khách, cư dân, nhà đầu tư. Việt Nam đã có những bước đi đầu trong việc thực hiện các giải pháp đô thị tạo ra bản sắc như việc đưa các phố đi bộ vào hoạt động tại TP.HCM và Hà Nội. Gần đây nhất ở TP.HCM, công viên bến Bạch Đằng đã mở cửa, thu hút được nhiều người dân địa phương cũng như khách tham quan.

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bứt tốc để phục hồi sau đại dịch, các doanh nghiệp và chính phủ đang nỗ lực thay đổi cảnh quan đô thị bằng việc kết hợp công nghệ nhằm cải thiện môi trường sống. Tuy nhiên, việc hình thành những mảng xanh và địa điểm vui chơi công cộng chỉ mới bắt đầu, thành phố cần nhiều hơn sự tham gia từ người dân và nỗ lực từ phía các cơ quan chức năng để có thể đạt được những mục tiêu đã đề ra. Những điều này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều sự thay đổi đáng kể trong tương lai, tạo ra cảnh quan và giúp môi trường sống của người dân đô thị ngày càng văn minh và tiến bộ hơn. Đối với những dự án bất động sản trong tương lai, yếu tố bền vững và nhân văn sẽ không chỉ là một xu hướng, mà còn là một yếu tố quan trọng phải có trong dự án.