Tín dụng ngân hàng "đánh thức" sinh kế vùng cao

“Cõng” vốn lên non

Nằm trên đại ngàn Ngọc Linh quanh năm mây phủ, năm xã vùng cao gồm: Nam Trà My, Trà Tập, Trà Linh, Trà Vân và Trà Leng, những địa bàn từng thuộc huyện Nam Trà My (Quảng Nam) cũ, nay thuộc TP. Đà Nẵng, vẫn còn đó nhiều khó khăn, thách thức. Song, cũng chính nơi đây lại sở hữu những lợi thế thiên nhiên quý giá: Độ che phủ rừng đạt gần 60%, những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn trải dài, ôm trọn đỉnh Ngọc Linh cao 2.598 mét quanh năm mây phủ, khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ, độ ẩm cao… Tất cả tạo nên một vùng sinh thái đặc biệt, những giá trị tự nhiên và tiềm năng phát triển đang chờ được đánh thức.

Nhưng, để biến tiềm năng thành sinh kế, không thể thiếu những nguồn lực hỗ trợ kịp thời, trong đó có vai trò quan trọng của tín dụng chính sách…

Trên địa bàn này, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Nam Trà My là đơn vị trực tiếp triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi đến người dân. Công việc tưởng chừng như quen thuộc ở vùng đồng bằng lại trở nên đầy thử thách khi đặt giữa núi rừng. Địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, thời tiết khắc nghiệt… khiến mỗi chuyến đi cơ sở đều là một hành trình gian nan đối với cán bộ NHCSXH.

Thế nhưng, vượt lên tất cả, những cán bộ ngân hàng vẫn kiên trì bám bản, bám dân. Không chỉ mang vốn đến tận nơi, họ còn mang theo cả chính sách, niềm tin và sự đồng hành lâu dài.

Những phiên giao dịch định kỳ hay họp tổ tiết kiệm - vay vốn không chỉ là nơi giải ngân hay thu nợ, mà còn là điểm gặp gỡ, trao đổi thông tin giữa ngân hàng với người dân.

Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Phòng giao dịch NHCSXH Nam Trà My cho biết, đơn vị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để ổn định tổ chức, sắp xếp nhân sự hợp lý, đảm bảo hoạt động tín dụng ưu đãi được thông suốt. Một trong những điểm nhấn là việc duy trì 10 điểm giao dịch tại 5 xã mới, giúp người dân tiếp cận nguồn vốn ngay tại địa phương, giảm chi phí và thời gian đi lại cho bà con.

Những phiên giao dịch định kỳ hay họp tổ tiết kiệm - vay vốn không chỉ là nơi giải ngân hay thu nợ, mà còn là điểm gặp gỡ, trao đổi thông tin giữa ngân hàng với người dân. Tại đó, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được truyền tải kịp thời, rõ ràng; những thắc mắc của người dân được giải đáp tận tình. Nhờ vậy, dòng vốn ưu đãi đến đúng người, đúng nhu cầu và phát huy hiệu quả rõ rệt.

Thực tế cho thấy, khi “cánh cửa” tiếp cận vốn được mở rộng, người dân vùng cao đã chủ động hơn trong việc phát triển kinh tế. Nguồn vốn tín dụng chính sách dần trở thành “đòn bẩy” quan trọng, giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn mạnh dạn đầu tư sản xuất, từng bước ổn định cuộc sống.

Gia đình ông Tơ Ngôl Chường (thứ 2 từ trái qua) ở thôn 2, xã Trà Linh đã có nhiều thay đổi nhờ vốn tín dụng chính sách.

Từ nguồn vốn đến những đổi thay

Để cảm nhận rõ hơn sự đổi thay từ những đồng vốn chính sách, chúng tôi tìm đến thôn 2, xã Trà Linh, nơi gia đình ông Tơ Ngôl Chường, người dân tộc Cơ Tu đang sinh sống.

Trước đây, cuộc sống của gia đình ông Chường gắn liền với những tháng ngày chật vật. Hai vợ chồng từng rời bản làng xuống Đà Nẵng làm thuê, song cái nghèo vẫn đeo bám. Không vốn, không nghề ổn định, tương lai dường như vẫn mờ mịt… Bước ngoặt đến khi gia đình ông được vay 100 triệu đồng từ chương trình cho vay giải quyết việc làm của NHCSXH. Từ nguồn vốn này, ông mạnh dạn đầu tư trồng sâm Ngọc Linh - loại dược liệu quý được xem là “quốc bảo” của vùng đất này.

Những ngày đầu không tránh khỏi khó khăn, nhưng với sự cần cù, kiên trì, vườn sâm của gia đình ông dần hình thành và phát triển. Đến nay, ông đã sở hữu hơn 350 cây sâm, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Không chỉ củ sâm mà cả lá, hạt của loại cây này cũng có giá trị kinh tế cao.

Từ một hộ nghèo, gia đình ông Chường nay đã có cuộc sống khấm khá hơn. Con cái được học hành đầy đủ, căn nhà nhỏ chênh vênh bên sườn núi cũng thêm phần ấm áp. Đặc biệt, ông còn tạo việc làm cho 3 lao động tại địa phương, góp phần lan tỏa hiệu quả của nguồn vốn vay.

Sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng và các tổ chức hội, đoàn thể đã giúp nguồn vốn đến đúng đối tượng, đúng mục đích…

Câu chuyện của chị Đinh Thị Thạnh, người dân tộc Ca Dong ở thôn Tak Pỏ, xã Nam Trà My cũng là một minh chứng sinh động. Từng là hộ nghèo nhiều năm liền, cuộc sống của chị gắn với nương rẫy bấp bênh, phụ thuộc vào thời tiết. Nhưng nhờ sự hỗ trợ của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, chị được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ NHCSXH. Từ số vốn ban đầu, chị lựa chọn mô hình trồng quế kết hợp nuôi heo sinh sản, hướng đi phù hợp với điều kiện địa phương.

Dù gặp không ít khó khăn trong giai đoạn đầu, nhưng bằng sự chịu khó học hỏi, chị dần tích lũy kinh nghiệm và mở rộng sản xuất. Đến nay, gia đình chị đã phát triển hơn 6 ha quế, kết hợp chăn nuôi, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Cuộc sống từng bước được cải thiện, các con được đến trường đầy đủ và gia đình đã thoát nghèo bền vững.

Tại thôn 3, xã Trà Tập, chị Trần Thị Oanh cũng đang từng ngày “ươm” giấc mơ từ những đồng vốn chính sách. Với khoản vay ban đầu 100 triệu đồng, chị đầu tư trồng sâm và đến nay đã có hơn 1.000 gốc sâm Ngọc Linh từ 3 - 5 năm tuổi.

Khi chính sách cho vay hỗ trợ tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm, được nâng mức vay lên 200 triệu đồng, chị mạnh dạn mở rộng quy mô, dự kiến trồng thêm 5.000 cây giống trong năm 2026. Bên cạnh đó, chị còn kết hợp chăn nuôi, buôn bán nhỏ để đa dạng nguồn thu. Nhờ vậy, thu nhập của gia đình đạt khoảng 300 triệu đồng mỗi năm - con số đáng mơ ước ở một vùng cao còn nhiều khó khăn.

Nguồn vốn tín dụng chính sách đã và đang góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội trên đỉnh Ngọc Linh.

Theo ông Ngô Tấn Lạc, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tập, những năm qua, NHCSXH đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, cũng đã mạnh dạn vay vốn, xây dựng nhiều mô hình kinh tế hiệu quả, góp phần giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Hiện, toàn địa bàn có 30 tổ tiết kiệm - vay vốn hoạt động hiệu quả, công tác quản lý vốn chặt chẽ, không phát sinh nợ quá hạn. Sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng và các tổ chức hội, đoàn thể đã giúp nguồn vốn đến đúng đối tượng, sử dụng đúng mục đích và phát huy tối đa hiệu quả…

Dẫu những con số về dư nợ hay huy động vốn ở năm xã vùng cao này còn khiêm tốn so với nhiều nơi khác, nhưng đó là kết quả của biết bao nỗ lực bền bỉ. Những cán bộ ngân hàng vẫn ngày đêm âm thầm “cõng” vốn lên non, mang theo hy vọng đến từng bản làng xa xôi.

Và rồi, từ những đồng vốn ấy, những mầm xanh đã được ươm lên giữa đại ngàn. Không chỉ là cây sâm, cây quế hay những đàn gia súc, mà còn là niềm tin, là khát vọng vươn lên của người dân vùng cao - những con người đang từng ngày viết nên câu chuyện cuộc đời đầy tươi mới trên đỉnh Ngọc Linh quanh năm mây phủ.