TP. Hồ Chí Minh hiện thực hóa mục tiêu logistics thông minh

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh nghe các doanh nghiệp chế tạo UAV trình bày tính năng của những thiết bị bay không người lái giao hàng

Hoạt động này nằm trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các giải pháp công nghệ mới về phương tiện bay không người lái, được triển khai theo Nghị quyết số 20/2024/NQ-HĐND của HĐND TP. Hồ Chí Minh. Chương trình thử nghiệm chính thức khởi động nhằm đánh giá khả năng vận hành tự động, mức độ an toàn, độ ổn định và hiệu quả của UAV trong giao nhận hàng hóa chặng ngắn, qua đó từng bước chuẩn hóa quy trình logistics đô thị.

Trong chuyến bay đầu tiên, UAV do Công ty Saolatek phát triển đã vận chuyển một kiện iPhone 17 do Di Động Việt cung cấp, bay quãng đường khoảng 200 m. Toàn bộ tọa độ và thông số chuyến bay được hiển thị trực tuyến theo thời gian thực; hình ảnh từ camera 5G gắn trên UAV truyền trực tiếp về trung tâm giám sát. Thiết bị đáp xuống đúng điểm giao hàng đã được xác định trước, hoàn tất nhiệm vụ rồi quay trở về bãi đáp an toàn gần nơi xuất phát.

Tiếp đó, UAV do Công ty Real-time Robotics Việt Nam thực hiện chuyến bay đa điểm dài khoảng 400 m, mang theo ba loại hàng hóa gồm linh kiện điện thoại, túi cứu thương và ba ly cà phê. UAV dừng tại các vị trí được lập trình sẵn để giao hàng, sau đó quay về điểm cất cánh an toàn. Mỗi chuyến bay được đánh giá chi tiết về mức độ tự động hóa, độ chính xác, khả năng vận chuyển nhiều loại hàng hóa và năng lực vận hành trong môi trường đô thị.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Saolatek, UAV được thử nghiệm có thể mang tải trọng lên tới 12 kg, thời gian bay khoảng 40 phút và bán kính hoạt động trên 10 km. Sản phẩm dự kiến có giá khoảng 100 triệu đồng, thấp hơn nhiều so với các UAV cùng phân khúc đang được cung ứng trên thị trường quốc tế. Ông Tuấn cho rằng cơ chế sandbox đã tạo bước ngoặt quan trọng cho doanh nghiệp UAV trong nước khi lần đầu tiên có không gian thử nghiệm hợp pháp. “Có thử nghiệm thực tế, doanh nghiệp mới tạo được dữ liệu, có cơ sở xin cấp phép và tiến tới thương mại hóa sản phẩm”, ông Tuấn nói.

Nhận định về những thách thức của ngành UAV Việt Nam, Tiến sĩ Lương Việt Quốc, nhà sáng lập Real-time Robotics Việt Nam, cho rằng các doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có khả năng phát triển sản phẩm đủ khác biệt để cạnh tranh và xuất khẩu. Tuy nhiên, rào cản lớn hiện nay là bài toán kinh tế trong môi trường đô thị. Thực tế, chi phí giao hàng bằng xe máy tại TP. Hồ Chí Minh hiện phổ biến khoảng 40.000 – 50.000 đồng/đơn, thời gian giao từ 2 – 3 giờ. Trong khi đó, UAV gần như không thể giao tận các hẻm nhỏ do hệ thống dây điện chằng chịt và nhiều yếu tố an toàn khác, chi phí vận hành có thể cao hơn nhiều lần, nên chưa thể cạnh tranh về giá trong ngắn hạn.

Từ thực tế này, ông Lương Việt Quốc kiến nghị Nhà nước cần đóng vai trò khách hàng đầu tiên của doanh nghiệp UAV thông qua các đơn đặt hàng công nghệ cụ thể. Trước mắt, có thể đặt hàng UAV phục vụ cứu hộ – cứu nạn, giám sát an ninh, phòng chống thiên tai, quan trắc môi trường, thay vì chỉ dừng lại ở thử nghiệm. Đồng thời, cần đầu tư phát triển hạ tầng quản lý không gian bay UAV tương tự quản lý không lưu, bao gồm hệ thống định danh, giám sát và điều phối bay theo thời gian thực – lĩnh vực mà khu vực tư nhân khó tự đầu tư.

Theo Giáo sư Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban Quản lý SHTP, chương trình thử nghiệm sẽ cung cấp nguồn dữ liệu thực tế quan trọng để hoàn thiện chính sách, đồng thời định hướng UAV trở thành ngành công nghệ chiến lược, góp phần thúc đẩy logistics thông minh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của TP. Hồ Chí Minh. SHTP cam kết tiếp tục kiến nghị hoàn thiện và thực thi các cơ chế sandbox, tạo không gian bay thử nghiệm an toàn cho doanh nghiệp, hỗ trợ kết nối sản phẩm với các sở, ngành của thành phố cũng như đối tác trong và ngoài nước. Qua đó, các doanh nghiệp UAV trong nước như Gremsy, Real-time Robotics, Saolatek có thể từng bước dẫn đầu, đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm sản xuất và ứng dụng UAV hàng đầu khu vực. “Kinh tế tầm thấp được dự báo có thể mang lại hàng tỉ USD và hàng trăm nghìn việc làm cho Việt Nam trong thập kỷ tới”, Giáo sư Phùng nhận định.

Theo ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, chương trình thử nghiệm UAV đã được Bộ Quốc phòng cấp phép bay từ ngày 1/1/2025 đến 31/12/2026. Chương trình do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Ban Quản lý SHTP cùng các doanh nghiệp Saolatek, Real-time Robotics Việt Nam và Di Động Việt triển khai. Ngoài việc đánh giá khả năng ứng dụng UAV trong giao nhận hàng hóa chặng ngắn, chương trình còn xem xét mức độ phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, bưu chính – logistics và bán lẻ trong điều kiện vận hành thực tế. “Nếu thử nghiệm thành công, chúng tôi kỳ vọng có thể mở rộng sang các tuyến bay xa hơn, thậm chí từ Cần Giờ đến Vũng Tàu ngay trong quý I/2026”, ông Hiếu cho biết.

TP. Hồ Chí Minh xác định việc thúc đẩy ứng dụng UAV vào logistics đô thị là hướng đi nhiều tiềm năng, góp phần phát triển thương mại điện tử, đô thị thông minh và các dịch vụ công nghệ cao. Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ tiếp tục là động lực then chốt để thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới.