Sức bật của kinh tế du lịch

Yêu cầu tạo không gian phát triển mới

Với 24 khách sạn đang hoạt động và 23 dự án trong danh mục phát triển, ông Vivek Bhallam, Giám đốc Điều hành IHG khu vực Đông Nam Á và Hàn Quốc cho biết, Việt Nam sở hữu một nền tảng hiếm có: đường bờ biển dài, những bãi biển đẹp, núi, thung lũng, nền ẩm thực đặc sắc và trên hết là con người thân thiện, hiếu khách. Đây là những tài sản vô cùng quan trọng đối với ngành dịch vụ lưu trú. Hiện Việt Nam là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất của IHG trên toàn cầu, đồng thời là thị trường trọng điểm trong chiến lược tăng trưởng của IHG tại Đông Nam Á. Đây chính là nơi doanh nghiệp nhìn thấy những cơ hội lớn để tiếp tục tạo nên các trải nghiệm giàu bản sắc văn hóa đặc trưng liên lục địa, nhằm phục vụ phân khúc du khách hạng sang, qua đó thúc đẩy vị thế du lịch Việt Nam trên bản đồ điểm đến hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, du lịch Việt Nam phát triển chưa thực sự bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước; còn tồn tại những hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung khắc phục. Đó là nhận thức về vị trí, vai trò của du lịch ở một số cấp, ngành, địa phương chưa đầy đủ; phối hợp liên ngành, liên kết vùng chưa đồng bộ, chặt chẽ; nguồn lực đầu tư chưa tương xứng; sản phẩm du lịch thiếu đa dạng, chiều sâu, chưa tạo được nhiều giá trị gia tăng; khâu tổ chức thực hiện chậm được tháo gỡ để khơi thông nguồn lực phát triển...

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phát triển du lịch phải đặt trong chiến lược phát triển đất nước và không gian kinh tế vùng, trở thành động lực tăng trưởng mới, nâng cao sức mạnh mềm; được tổ chức như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, liên ngành, liên vùng. Chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh; lấy văn hóa, bản sắc, trải nghiệm làm lợi thế; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực. Tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, thị thực, hạ tầng, quản trị điểm đến, nhân lực, dữ liệu, quảng bá; hướng vào phân khúc khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày. Liên kết vùng phải tạo sản phẩm đặc sắc, thương hiệu chung, chuỗi giá trị thực chất. Doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, nhân dân là chủ thể; không đánh đổi di sản, bản sắc, môi trường lấy tăng trưởng trước mắt.

Để đưa ngành du lịch Việt Nam bứt phá mạnh mẽ hơn trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Nghị quyết mở ra một tầm nhìn phát triển mới với những mục tiêu cao hơn, cách tiếp cận toàn diện hơn và các giải pháp mang tính đột phá. Quan trọng hơn, xác định phát triển du lịch theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp và có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Đây không chỉ là định hướng cho một chặng đường mới của ngành du lịch, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về vai trò của ngành trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước.

Du lịch Việt Nam trọng tâm không đặt ở số lượng khách, mà hướng đến nâng tầm giá trị phát triển liên ngành

Hình thành các thương hiệu mạnh, tăng năng lực cạnh tranh

Trao đổi về vấn đề này, TS. Trịnh Lê Anh, Trưởng bộ môn Quản trị sự kiện, Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, nếu như Nghị quyết 08-NQ/TW năm 2017 đóng vai trò khai mở, chính thức xác lập du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, thì Nghị quyết 26-NQ/TW chuyển trọng tâm sang tái cấu trúc chiều sâu và tối ưu hóa giá trị của ngành du lịch trong nền kinh tế. Bước chuyển tư duy thể hiện ở việc đo lường giá trị gia tăng và mức chi tiêu thực tế của du khách thay vì chủ yếu nhìn vào số lượt khách. Cùng với đó là quá trình chuyển từ khai thác tài nguyên sang phát triển kinh tế sáng tạo, kinh tế trải nghiệm và từ liên kết hành chính sang xây dựng chuỗi giá trị tích hợp.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Ngọc Tấn, Chủ tịch CLB Du lịch Doanh nhân trẻ Việt Nam cho biết, Nghị quyết cũng đặt vấn đề chính sách ưu đãi, thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các doanh nghiệp có năng lực, đồng thời khuyến khích phát triển những tổ hợp văn hóa - thể thao - du lịch - giải trí - mua sắm và các mô hình sản phẩm mới. Đây là những nội dung có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương đang đứng trước bài toán phát triển các khu du lịch quy mô lớn, khai thác tài nguyên ven biển, hải đảo, rừng, di sản hay các không gian văn hóa đặc sắc.

Một chuyên gia nhận định, du lịch vẫn là lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn, trong khi khả năng thu hồi vốn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hạ tầng, mùa vụ, thị trường, khả năng kết nối và sức mua. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có ý tưởng tốt và sản phẩm hấp dẫn nhưng gặp khó trong tiếp cận nguồn lực. Do đó, ông Trương Đức Hải, Chủ tịch Hội Lữ hành G7 cho rằng, một môi trường chính sách thuận lợi hơn có thể tạo điều kiện cho nhiều chủ thể cùng tham gia vào chuỗi giá trị du lịch. Doanh nghiệp lớn đầu tư các tổ hợp, dự án chiến lược; doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển sản phẩm, dịch vụ chuyên biệt; cộng đồng địa phương tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh tế du lịch. Từ đó, du lịch không chỉ tạo ra những dự án lớn, mà còn có thể hình thành một hệ sinh thái kinh tế rộng hơn.

Bên cạnh sức bật từ cơ chế, chính sách, để du lịch Việt Nam có thể nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế, ông Vivek Bhallam nhấn mạnh đến 3 yếu tố quan trọng. Cụ thể, Việt Nam cần kể câu chuyện của mình tốt hơn. Những lợi thế về thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và con người đã có sẵn, nhưng cần được kết nối thành những câu chuyện đủ hấp dẫn để đưa ra thế giới; tiếp tục đầu tư vào hạ tầng và khả năng kết nối, từ sân bay, giao thông, thủ tục nhập cảnh cho tới chính sách visa. Đặc biệt với phân khúc hạng sang, Việt Nam cần tiếp tục tạo ra những trải nghiệm thực sự khác biệt, gắn với bản sắc của từng điểm đến và có khả năng tạo kết nối cảm xúc. Bên cạnh đó, đầu tư vào nguồn nhân lực là một phần thiết yếu trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của thị trường này.