Truy xuất nguồn gốc là trụ cột cạnh tranh

Dù tầm quan trọng đã được nhắc tới nhiều năm qua, song trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn coi truy xuất nguồn gốc là chi phí phát sinh, chỉ triển khai để đối phó với yêu cầu của đối tác hoặc cơ quan quản lý.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân khiến doanh nghiệp còn e dè là do hạn chế về nguồn lực tài chính, nhân sự, hạ tầng công nghệ, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bên cạnh đó, việc tồn tại nhiều nền tảng truy xuất khác nhau, thiếu chuẩn chung, cũng khiến doanh nghiệp lúng túng, chi phí tăng cao.

Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp FDI đã coi truy xuất nguồn gốc là yêu cầu bắt buộc ngay từ khi xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Đại diện Công ty TNHH Nestlé Việt Nam cho biết, truy xuất nguồn gốc không chỉ nhằm đáp ứng quy định của thị trường quốc tế, mà còn là nền tảng để doanh nghiệp quản lý rủi ro và phát triển bền vững.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Đình Thắng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ Chống giả Việt Nam (ACTIV) nhấn mạnh, vấn đề không nằm ở chỗ có làm hay không, mà là làm như thế nào cho hiệu quả. Trong ngắn hạn, cần những giải pháp truy xuất nguồn gốc đơn giản, chi phí phù hợp, dễ triển khai để doanh nghiệp làm quen. Nhưng về dài hạn, truy xuất nguồn gốc phải được tích hợp vào chiến lược chuyển đổi số, quản trị chuỗi cung ứng.

Chính vì vậy, trong ngắn hạn, Nhà nước và hiệp hội ngành hàng cần đẩy mạnh đào tạo, hướng dẫn, chuẩn hóa các yêu cầu cơ bản, tránh tình trạng mỗi nơi một kiểu. Đồng thời, khuyến khích sử dụng các nền tảng truy xuất dùng chung theo ngành hàng để giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Về dài hạn, cần hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn thống nhất, bảo đảm khả năng liên thông và công nhận lẫn nhau giữa các hệ thống truy xuất trong nước và quốc tế. Các chính sách hỗ trợ về tín dụng, công nghệ, đào tạo nhân lực cũng được xem là yếu tố then chốt để doanh nghiệp đầu tư bài bản.

Từ thực tiễn triển khai, ông Lê Thanh Phong, Phó tổng giám đốc Công ty CP Vĩnh Hoàn chia sẻ, truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu thị trường, mà còn nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ. Khi dữ liệu được số hóa và minh bạch, doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chất lượng, giảm rủi ro và nâng được giá trị sản phẩm.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, truy xuất nguồn gốc đã trở thành trụ cột cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi có lộ trình rõ ràng, sự đồng hành của Nhà nước và sự thay đổi tư duy từ chính doanh nghiệp, đây sẽ là nền tảng quan trọng để hàng hóa Việt Nam nâng cao giá trị và phát triển bền vững trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.