Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Áp thuế tự vệ: Công cụ bảo vệ không phải để ỷ lại

Thanh Tuyết
Thanh Tuyết  - 
Mới đây, Bộ Công Thương đã chính thức áp dụng biện pháp tự vệ đối với mặt hàng phôi thép và thép dài nhập khẩu vào Việt Nam từ nhiều quốc gia khác nhau. Theo đó, phôi thép, các sản phẩm thép dài hợp kim và không hợp kim nhập khẩu vào Việt Nam sẽ bị áp mức thuế tự vệ lần lượt là 23,3% và 15,4%. 
aa
Áp thuế tự vệ: Công cụ bảo vệ không phải để ỷ lại Áp thuế tự vệ với thép dài và phôi thép nhập khẩu
Áp thuế tự vệ: Công cụ bảo vệ không phải để ỷ lại Thời hạn nộp thuế tự vệ, chống bán phá giá, chống trợ cấp
Áp thuế tự vệ: Công cụ bảo vệ không phải để ỷ lại
Ảnh minh họa

Bài học thực tế

Theo Bộ này, một trong những cơ sở để áp dụng biện pháp tự vệ là do khối lượng phôi thép và thép dài được nhập khẩu vào Việt Nam gia tăng nhanh chóng trong giai đoạn điều tra. Điều đó dẫn đến ngành sản xuất trong nước đã chịu thiệt hại nghiêm trọng như giảm thị phần, công suất, doanh thu, lợi nhuận, nhân công và tăng tồn kho trong thời gian qua. Như vậy, việc gia tăng nhập khẩu là nguyên nhân dẫn đến thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.

Ông Đỗ Duy Thái, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc CTCP Thép Việt cho biết, trong giai đoạn từ 2013 - 2015, lượng thép nhập khẩu, trong đó có số lượng lớn thép nhập nguồn gốc từ Trung Quốc ồ ạt đổ bộ vào thị trường Việt Nam, gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhiều DN sản xuất trong nước.

Không chỉ cạnh tranh không lành mạnh về giá cả, nhiều sản phẩm thép nhập lậu còn “nhập nhằng” nhãn mác, chủng loại và chất lượng sản phẩm. Điều này khiến cho mặt hàng thép sản xuất trong nước bị tồn kho, không tiêu thụ được, một số nhà máy lâm vào tình trạng sản xuất cầm chừng 60 - 70% công suất để duy trì sự tồn tại.

Mặc dù vậy, các chuyên gia kinh tế phân tích, việc áp dụng các loại thuế trong phòng vệ thương mại có tác động tức thời nhằm hạn chế hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài, tuy nhiên cũng cần hết sức lưu ý việc áp dụng đại trà đối với những mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn trên thị trường.

Bởi vì nếu không được cân nhắc kỹ càng, sẽ gây thiệt hại cho người tiêu dùng, cũng như ở khía cạnh nào đó lại không khuyến khích được sản xuất trong nước, và có thể triệt tiêu khả năng cạnh tranh lành mạnh của DN trong quá trình hội nhập.

Cụ thể, ngay đối với việc Bộ Công Thương quyết định áp dụng thuế tự vệ tạm thời với phôi thép và thép dài nhập khẩu. Dù trước mắt lượng hàng hóa loại này đã bị hàng rào thuế quan “cản trở” nhập khẩu vào Việt Nam tương đối, nhưng đồng thời, cũng gây những xáo trộn đáng kể cho thị trường thép trong nước, dẫn đến tình trạng găm hàng, đẩy giá lên cao.

Giá thép trên thị trường thời điểm đó đã tăng 1 - 2 triệu đồng/tấn trong khi lượng thép trong nước thực sự vẫn đang dư thừa. Như vậy, quyết định áp thuế tự vệ vô hình trung đã gây thiệt hại cho người tiêu dùng, làm xáo trộn thị trường thép, khiến giá thành sản xuất, xây dựng tăng lên.

Đừng vì lợi ích trước mắt

Từ thực tế này, các chuyên gia cho rằng, trong khi công nghệ, nền sản xuất của Việt Nam chưa ngang bằng với thế giới, khiến giá thành nhiều loại hàng hóa, sản phẩm trong nước đắt hơn mặt bằng giá trong khu vực và thế giới, thì việc xây dựng hàng rào bảo vệ sản xuất trong nước cần được cân nhắc hết sức kỹ càng. Khi áp dụng thuế phòng vệ, ngoài việc quan tâm bài toán vĩ mô, bảo vệ thị trường trong nước, thì cũng cần cân đối, đặt mục tiêu lớn nhất là bảo vệ người tiêu dùng lên hàng đầu.

Câu chuyện của ngành thép chưa bao giờ là một ngoại lệ, nếu DN chỉ trông thấy lợi ích trước mắt mà quên đi phát triển bền vững lâu dài, cũng như trông chờ ỷ lại vào sự bao bọc từ Chính phủ thì sớm muộn gì cũng sẽ bị đào thải. Đáng ra, thay vì nỗ lực vận động, vươn lên thì một số ít DN lại có tư tưởng trông chờ vào sự bảo hộ của Nhà nước, thậm chí nhân cơ hội trục lợi, kiếm tiền không chính đáng.

Thực tế cũng cho thấy rằng, trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực, các DN của Việt Nam không chỉ yếu về tiềm lực tài chính, năng lực quản trị, kinh nghiệm thương trường, mà còn thua kém so với đối thủ cạnh tranh, tập đoàn của nước ngoài nên luôn mong chờ sự bao bọc.

Nhưng trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, việc tự do giao thương nhập khẩu hàng hóa để phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân trong nước là tất yếu, nếu lúc nào cũng trông chờ vào việc bảo vệ, chống lại quá trình cạnh tranh từ hàng hóa nước ngoài, thì các DN khó có thể tự lớn lên được.

Ông Nguyễn Phương Nam, Phó cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho rằng, việp áp dụng các biện pháp phòng vệ hiện nay là vô cùng cần thiết, nhưng để tránh lạm dụng, cần tuân theo những quy trình điều tra nghiêm ngặt, đảm bảo duy trì những nguyên tắc quốc tế.

Thời gian qua, Việt Nam đã khởi xướng nhiều vụ kiện chống bán phá giá đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài thông qua các biện pháp áp thuế phòng vệ. Bên cạnh đó, việc sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại cũng tạo cơ hội cho các ngành sản xuất trong nước trưởng thành.

Thanh Tuyết

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.